Hosting Terimleri Sözlüğü: DNS, cPanel, Inode ve VPS Nedir?

Hosting terimleri nedir, bu sözlüğü nasıl okumalısınız?

Hosting terimleri, bir web sitesinin yayında kalması için gereken sunucu, alan adı, DNS, güvenlik ve yedekleme altyapısını anlatan teknik kavramlardır. Bu sözlük her terimi kısa bir tanımla verir, ardından site sahibi olarak sizin için ne anlama geldiğini ve hangi durumda daha ayrıntılı rehbere geçmeniz gerektiğini gösterir.

Biz Talha Aslan ve ekibi olarak web tasarım ve dijital pazarlama tarafında çalışıyoruz; hosting firması değiliz. Bu yüzden tanımları resmi dokümanlara, RFC standartlarına ve panel üreticilerinin belgelerine dayandırdık. Amacımız, hosting sağlayıcınızla konuşurken ya da bir paket karşılaştırırken karşınıza çıkan hosting terimleri arasında kaybolmamanızdır.

Sözlüğü üç farklı şekilde kullanabilirsiniz:

• Hızlı başvuru: destek ekibinin yazdığı bir yanıtta tanımadığınız kelimeyi başlıktan bulup ilk paragrafı okuyun.
• Paket karşılaştırma: bant genişliği, inode, kota ve SLA bölümlerini okuyup tekliflerdeki sınırları yan yana koyun.
• Derinleşme: her bölümdeki bağlantıdan ilgili kurulum ya da ayar rehberine geçin.

Terimler alfabeye yakın bir sırayla ilerliyor; ancak birbirine bağlı kavramları, örneğin DNS kayıtlarını, aynı bölümde topladık. Hosting seçimi kararının tamamını görmek isterseniz önce hosting seçimi rehberimize göz atın. SEO, Google Ads ve Meta reklam kavramlarını arıyorsanız bunlar dijital pazarlama sözlüğümüzde ayrı olarak yer alıyor.

A kaydı ve AAAA kaydı nedir?

A kaydı, bir alan adını IPv4 adresine bağlayan DNS kaydıdır. Tarayıcı example.com adresini istediğinde DNS çözümleyicisi A kaydına bakar ve 192.0.2.10 gibi bir adres döndürür. Kayıt türünün tanımı RFC 1035 belgesinde yer alır.

AAAA kaydı ise aynı işi IPv6 için yapar. RFC 3596 bu kaydın 128 bitlik bir IPv6 adresi taşıdığını tanımlar; örnek adres 2001:db8::10 biçimindedir. Sunucunuz IPv6 destekliyorsa iki kaydı birlikte tutmanız ziyaretçilerin hangi ağdan gelirse gelsin size ulaşmasını kolaylaştırır.

Site sahibi için anlamı şudur: hosting değiştirdiğinizde ya da sunucu IP adresi değiştiğinde güncellemeniz gereken ilk kayıt A ve AAAA kayıtlarıdır. Yanlış bir AAAA kaydı, IPv4'te çalışan sitenin bazı mobil ağlarda açılmamasına yol açabilir. Bu nedenle IPv6'yı gerçekten kullanmıyorsanız eski bir AAAA kaydını bırakmayın.

CNAME kaydı da sık karşılaşacağınız bir akrabadır: bir adı başka bir ada yönlendirir, örneğin www.example.com adını example.com adına bağlar. Kayıtlarınızı kontrol etmek için DNS sorgulama aracımızı kullanabilirsiniz.

Bant genişliği ve aylık trafik nedir?

Bant genişliği, teknik olarak bir bağlantının birim zamanda taşıyabildiği veri miktarıdır; yani bir hız değeridir. Hosting paketlerinde ise aynı kelime çoğu zaman aylık veri transferi, yani sitenizin bir ayda ziyaretçilere gönderdiği toplam veri anlamında geçer. Teklif okurken hangisinin kastedildiğini sağlayıcıya sorun.

Örnek hesap: ortalama sayfa ağırlığınız 2 MB ve ayda 50.000 sayfa görüntülemesi alıyorsanız, kaba trafik 100 GB civarında olur. Önbellek ve CDN bu rakamı düşürür; büyük video dosyaları ise hızla artırır. Bu bir tahmin yöntemidir, garanti değildir.

Sınırsız trafik ifadesi de dikkat ister. Pek çok sağlayıcı adil kullanım koşulu uygular; dolayısıyla sözleşmedeki ayrıntı, paket adındaki kelimeden daha belirleyicidir. Hesaplama yöntemini ve ne zaman yükseltme gerektiğini bant genişliği nedir rehberimizde ayrıntılı anlattık.

CDN nedir, her siteye gerekir mi?

CDN (içerik dağıtım ağı), sitenizin görsel, CSS ve JavaScript gibi statik dosyalarını dünyanın farklı noktalarındaki kenar sunucularında önbelleğe alan bir ağdır. Ziyaretçi dosyayı ana sunucunuz yerine kendisine en yakın kenar sunucusundan alır. Böylece gecikme azalır ve ana sunucunun yükü hafifler.

Site sahibi için CDN üç şey kazandırır: uzak ülkelerden gelen ziyaretçilerde daha hızlı yükleme, trafik sıçramalarında daha az sunucu yükü ve çoğu sağlayıcıda temel saldırı filtrelemesi. Öte yandan her site için şart değildir. Ziyaretçilerinizin neredeyse tamamı sunucunuzla aynı ülkedeyse ve trafik düzenliyse kazanç sınırlı kalabilir.

CDN kurarken genellikle nameserver ya da CNAME ayarı değiştirirsiniz. Bu yüzden DNS bölümünü de okuyun. Hızın SEO ve dönüşüm tarafına etkisini site hızı SEO'yu nasıl etkiler yazımızda ele aldık.

cPanel ve WHM nedir?

cPanel, paylaşımlı hosting ve VPS'lerde en yaygın kullanılan web tabanlı kontrol panellerinden biridir. Dosya yöneticisi, e-posta hesapları, MySQL veritabanları, SSL, cron ve yedekleme gibi işlemleri komut satırına girmeden yapmanızı sağlar. Site sahibi olarak giriş yaptığınız ekran budur.

WHM (Web Host Manager) ise aynı yazılımın sunucu yöneticisi tarafıdır. WHM ile hesap açar, paket tanımlar, sunucu genelindeki ayarları değiştirirsiniz. Paylaşımlı hostingde WHM erişiminiz olmaz; bayi (reseller) paketi ya da kendi VPS'iniz varsa WHM'e girersiniz.

Ayrımı bilmek destek taleplerinde işinizi hızlandırır. Örneğin PHP eklentisi eksikse bu çoğu zaman WHM düzeyinde bir ayardır ve sağlayıcınızın yapması gerekir. Panelin menülerini adım adım görmek için cPanel nedir rehberimize bakabilirsiniz.

Cron job nedir?

Cron job, Linux sunucuda belirli bir komutun ya da betiğin önceden tanımladığınız zamanlarda kendiliğinden çalışmasını sağlayan görevdir. Görevleri crontab dosyasına yazarsınız; her satır dakika, saat, ayın günü, ay ve haftanın günü alanlarından oluşan bir zaman ifadesi ile çalışacak komutu içerir.

Site sahibi için tipik kullanımlar şunlardır: WordPress'in zamana bağlı görevlerini gerçek cron'a taşımak, Laravel zamanlayıcısını çalıştırmak, gece veritabanı dökümü almak ya da önbelleği temizlemek. cPanel'de bu ayar Cron Jobs menüsündedir; VPS'te ise crontab ile düzenlersiniz.

# dakika saat gün ay haftanın-günü komut
30 3 * * * /usr/bin/php /home/kullanici/public_html/gorev.php

Yukarıdaki örnek her gece 03.30'da bir PHP betiği çalıştırır. Cron sistem saatine güvenir; saat kayarsa görev yanlış zamanda çalışır. Bu nedenle sunucu saatini NTP ile senkronize tutun. Söz dizimi ve hata ayıklama için cron job rehberimizi okuyun.

DNS nedir, alan adı nasıl sunucuyu bulur?

DNS (Alan Adı Sistemi), insanların okuyabildiği alan adlarını bilgisayarların kullandığı IP adreslerine çeviren dağıtık bir veritabanıdır. Ziyaretçi example.com yazdığında tarayıcı önce bir çözümleyiciye sorar; çözümleyici yetkili nameserver'a ulaşır ve A, AAAA ya da CNAME kaydını alır.

Her kaydın bir TTL (yaşam süresi) değeri vardır. TTL, çözümleyicilerin kaydı ne kadar süre önbellekte tutacağını belirler. DNS yayılması dediğiniz bekleme aslında bu önbelleklerin süresinin dolmasıdır. Taşıma öncesinde TTL'yi düşürmeniz, değişikliğin daha hızlı görünmesini sağlar.

Site sahibi için en önemli kural şudur: DNS kayıtlarınızın nerede yönetildiğini bilin. Kayıtlar alan adı firmasında, hosting panelinde ya da bir CDN sağlayıcısında olabilir. Yanlış yerde yaptığınız değişiklik hiçbir sonuç vermez. Hangi kaydın yayında olduğunu DNS sorgulama aracıyla kontrol edebilirsiniz; ayrıca adres çözülmüyorsa NXDOMAIN hatası rehberimiz teşhis sırasını verir.

Domain (alan adı) nedir, kime aittir?

Domain ya da alan adı, sitenize ulaşmak için yazılan example.com gibi benzersiz addır. Alan adını bir kayıt firması (registrar) aracılığıyla belirli bir süre için kiralarsınız; süre dolmadan yenilemezseniz ad başkasının eline geçebilir. Yani alan adı bir kez satın aldığınız kalıcı bir mülk değil, yenilenen bir kayıttır.

Site sahibi için kritik nokta, alan adının şirketiniz adına ve sizin kontrol ettiğiniz bir hesapta kayıtlı olmasıdır. Ajans hesabında ya da eski bir çalışanın hesabında duran alan adı, ayrılık anında ciddi sorun çıkarır. Kayıt sahibini ve bitiş tarihini WHOIS sorgulama aracıyla görebilirsiniz.

Alan adı ile hosting ayrı hizmetlerdir. Alan adını bir firmada, hostingi başka bir firmada tutabilirsiniz; ikisini nameserver ya da DNS kayıtları birbirine bağlar. Yeni bir ad seçiyorsanız domain seçimi yazımız uzantı ve marka açısından yol gösterir.

FTP ve SFTP nedir, hangisini kullanmalısınız?

FTP (Dosya Aktarım Protokolü), bilgisayarınız ile sunucu arasında dosya taşımaya yarayan eski bir protokoldür. Klasik FTP kullanıcı adını, parolayı ve dosya içeriğini şifrelemeden gönderir. Dolayısıyla aynı ağdaki biri trafiği dinlerse bilgilerinizi okuyabilir.

SFTP ise SSH bağlantısının içinde çalışan ayrı bir dosya aktarım protokolüdür ve tüm trafiği şifreler. Adları benzese de SFTP, FTP'nin şifreli sürümü değildir; FTP'yi TLS ile şifreleyen yöntemin adı FTPS'tir. Sağlayıcınız destekliyorsa tercih sırası SFTP, sonra FTPS olmalıdır.

Site sahibi için öneri basittir: ajansa ya da bir geliştiriciye erişim verirken ana cPanel parolanızı paylaşmayın, yalnız ilgili klasöre sınırlı ayrı bir hesap açın ve iş bitince silin. Bu adımı cPanel FTP hesabı rehberimizde ekran ekran anlattık.

Inode nedir, neden dolar?

Inode, Linux dosya sistemlerinde her dosya ve klasör için tutulan, sahiplik, izin, boyut ve verinin diskteki yeri gibi bilgileri saklayan veri yapısıdır. Pratikte her dosya ve her klasör bir inode harcar. Bu yüzden inode sayısı, disk alanından bağımsız ikinci bir sınırdır.

Paylaşımlı hostingde sağlayıcılar çoğu zaman hesap başına inode sınırı koyar. CloudLinux belgeleri de inode sınırını hesap limitleri arasında sayar. Diskiniz yarı boşken bile inode dolduğunda yeni dosya oluşturamazsınız; e-posta almak, eklenti güncellemek ve önbellek yazmak durur.

Inode'u en hızlı tüketen kaynaklar şunlardır: binlerce küçük önbellek dosyası, silinmeyen eski yedekler, okumadığınız e-postalarla dolu posta kutuları ve oturum dosyaları. Önce önbellek klasörünü temizleyin, ardından eski yedekleri sunucu dışına alın. Sorun düzenli olarak tekrarlıyorsa paketi büyütmek yerine dosya üreten kaynağı bulun.

IP adresi nedir, paylaşımlı IP sorun olur mu?

IP adresi, internete bağlı her cihazı ve sunucuyu tanımlayan sayısal adrestir. IPv4 adresleri 198.51.100.25 biçiminde, IPv6 adresleri ise 2001:db8::25 biçimindedir. Alan adınızın A ve AAAA kayıtları bu adreslere işaret eder.

Paylaşımlı hostingde aynı IP adresini yüzlerce site kullanabilir. Sunucu, hangi sitenin istendiğini tarayıcının gönderdiği alan adından anlar; HTTPS tarafında bunu SNI denen uzantı sağlar. Böylece paylaşımlı IP, SSL sertifikası kurmanıza engel olmaz.

Ayrı (dedicated) IP ise genellikle e-posta itibarını kendiniz yönetmek istediğinizde ya da bazı ödeme ve entegrasyon servisleri IP bazlı izin listesi istediğinde gerekir. Sunucunuzun hangi IP'den göründüğünü IP sorgulama aracıyla kontrol edebilirsiniz. Bir IP'nin geriye doğru hangi ada çözüldüğünü gösteren kayıt ise PTR kaydıdır; ayrıntısı MX bölümünde.

Disk kotası, LVE ve CageFS nedir?

Disk kotası, hosting hesabınızın kullanabileceği toplam depolama alanıdır. Ancak paylaşımlı sunucularda tek sınır disk değildir; sağlayıcı işlemciyi, belleği ve eşzamanlı işlem sayısını da hesap başına sınırlar. Bu sınırları uygulayan yaygın teknolojilerden biri CloudLinux'un LVE'sidir.

LVE (Lightweight Virtual Environment), her hosting hesabını çekirdek düzeyinde ayrı bir kaynak kutusuna koyar. CloudLinux limit belgesine göre başlıca sınırlar şunlardır:

• SPEED: hesabın kullanabileceği işlemci gücü.
• PMEM: fiziksel bellek tavanı.
• IO ve IOPS: disk okuma ve yazma hızı ile saniyedeki işlem sayısı.
• EP: web sunucusuna aynı anda giren istek sayısı.
• NPROC: hesaptaki toplam süreç sayısı.

CageFS ise her kullanıcıyı sanal bir dosya sistemine kapatır; böylece bir hesap diğer hesapları ve hassas sistem dosyalarını göremez. Ayrıntısı CageFS nedir yazımızda. Site sahibi olarak cPanel'deki kaynak kullanım ekranında bu sınırlara ne sıklıkla dayandığınızı izleyin.

MX kaydı nedir, e-postalar neden kaybolur?

MX kaydı, bir alan adına gönderilen e-postaların hangi posta sunucusuna teslim edileceğini belirten DNS kaydıdır. Her MX kaydının bir öncelik değeri vardır; aynı RFC 1035 belgesi düşük değerin tercih edildiğini tanımlar. Birden fazla MX kaydı, ana sunucu ulaşılamazken yedek teslim yolu sağlar.

Site sahibi için anlamı şudur: kurumsal e-postanızı Google Workspace ya da Microsoft 365 gibi bir servise taşıdıysanız MX kayıtlarının o servisi göstermesi gerekir. Hosting değişikliği sırasında DNS bölgesini kopyalarken eski MX kaydını taşırsanız e-postalar eski sunucuya akmaya devam eder. Üstelik bu durum günlerce fark edilmeyebilir.

E-postanın teslim edilebilirliği yalnız MX'e bağlı değildir. Gönderen sunucunun IP'sinin geriye doğru doğru ada çözülmesi için PTR kaydı gerekir. Postanın sunucular arasında nasıl taşındığını ise MTA nedir yazımızda anlattık.

Nameserver nedir, ne zaman değiştirmelisiniz?

Nameserver (ad sunucusu), bir alan adının DNS kayıtlarını yetkili olarak yanıtlayan sunucudur. Alan adı firmasında tanımladığınız nameserver adresleri, internete bu alan adı için hangi sunucuya sorulması gerektiğini söyler. DNS'teki NS kayıtları bu yetkiyi gösterir.

Nameserver değiştirmek, tek bir kaydı değil tüm DNS bölgesinin yönetimini başka yere taşımak demektir. Yani A, MX, TXT ve diğer tüm kayıtlarınız artık yeni nameserver'daki bölgeden yanıt bulur. Yeni bölgeye bütün kayıtları eksiksiz kopyalamadan nameserver değiştirirseniz e-posta, doğrulama kayıtları ya da alt alan adları kopabilir.

Peki ne zaman nameserver, ne zaman yalnız A kaydı değiştirmelisiniz? Hosting firmanız DNS'i de yönetiyorsa ve tüm hizmetleri ona taşıyorsanız nameserver değişikliği pratiktir. Öte yandan e-postanız başka bir serviste duruyorsa yalnız A ve AAAA kayıtlarını güncellemek daha güvenlidir. Taşıma öncesi kontrolleri hosting değiştirme kontrol listemizde topladık.

PHP sürümü nedir, neden güncel tutmalısınız?

PHP sürümü, sunucunun sitenizdeki PHP kodunu çalıştırmak için kullandığı yorumlayıcının sürüm dalıdır. WordPress, WooCommerce ve Laravel gibi yazılımlar PHP ile çalışır; dolayısıyla seçtiğiniz sürüm hem uyumluluğu hem güvenliği belirler.

PHP projesi desteklenen sürümler sayfasında her sürüm dalının yaşam döngüsünü yayımlar. Bu sayfaya göre her dal yayından sonra iki yıl aktif destek, ardından iki yıl yalnız güvenlik düzeltmesi alır; sonra desteği tamamen biter. Desteği biten bir dalda bulunan yeni açıklar artık kapanmaz.

Site sahibi için pratik yol şudur: önce bir test ortamında ya da staging kopyasında yeni sürüme geçin, eklenti ve tema uyarılarını kontrol edin, ardından canlı siteyi güncelleyin. cPanel'de bu değişikliği MultiPHP Manager ya da PHP Selector ile yaparsınız; adımları cPanel PHP sürümü değiştirme rehberimizde bulabilirsiniz.

SSL/TLS nedir, HTTPS ile farkı ne?

SSL/TLS, tarayıcı ile sunucu arasındaki trafiği şifreleyen ve sunucunun kimliğini doğrulayan güvenlik protokolüdür. SSL eski protokolün adıdır; bugün kullanılan protokol TLS'tir, ancak piyasa sertifikalara hâlâ SSL sertifikası der. TLS'in güncel sürümü RFC 8446 ile tanımlanmıştır.

HTTPS ise HTTP trafiğinin TLS üzerinden taşınmasıdır. Yani SSL sertifikası kurmak, sitenizin HTTPS ile açılmasının ön şartıdır. Sertifikanın süresi dolarsa tarayıcı ziyaretçiye güvenlik uyarısı gösterir; bu da hem satışları hem güveni doğrudan etkiler.

Site sahibi için iki kontrol yeterlidir: sertifikanın otomatik yenilendiğinden emin olun ve tüm adreslerin HTTP'den HTTPS'e kalıcı yönlendirildiğini doğrulayın. Sertifika durumunu SSL sorgulama aracıyla görebilirsiniz. Sertifika türlerini ve kurulum mantığını SSL sertifikası nedir yazımızda ayrıntılı ele aldık.

SLA ve uptime nedir, yüzde kaç yeterlidir?

Uptime, bir hizmetin belirli bir dönemde erişilebilir olduğu sürenin oranıdır. SLA (hizmet düzeyi anlaşması) ise sağlayıcının bu oran için verdiği yazılı taahhüt ve taahhüt tutmazsa geçerli olacak telafi koşullarıdır. Kısacası uptime bir ölçüm, SLA ise bir sözleşmedir.

Örnek hesap: otuz günlük bir ayda yüzde 99,9 uptime, yaklaşık 43 dakikalık kesintiye izin verir. Yüzde 99,99 ise aynı ayda yaklaşık 4 dakikaya iner. Bu hesap yalnız matematiktir; gerçek kesinti süresi sağlayıcıya ve altyapıya göre değişir.

SLA okurken üç ayrıntıya bakın: planlı bakımların hesaba dahil olup olmadığı, ölçümü kimin yaptığı ve telafinin ne olduğu. Çoğu sözleşmede telafi, kayıp satış değil bir sonraki faturadan indirimdir. Bu nedenle kritik bir e-ticaret sitesi için kendi bağımsız izleme servisinizi kurun ve kesintileri kendiniz kaydedin.

SSH nedir, site sahibinin SSH'ye ihtiyacı var mı?

SSH (Secure Shell), bir sunucuya şifreli bağlantı üzerinden komut satırıyla erişmenizi sağlayan protokoldür. VPS ya da dedicated sunucu yönetiyorsanız işlerin çoğunu SSH ile yaparsınız: paket kurmak, servis yeniden başlatmak, günlükleri okumak ve dosya taşımak gibi.

Paylaşımlı hostingde SSH çoğu zaman kapalıdır; sağlayıcı onu ancak istek üzerine açar. Panelden yönetilen bir WordPress siteniz varsa SSH'ye ihtiyacınız olmayabilir. Buna karşılık Laravel, Node.js ya da Git ile dağıtım yapan bir projede SSH erişimi işleri ciddi biçimde hızlandırır.

SSH'yi açtığınız anda güvenlik sorumluluğu da artar. Parola yerine anahtar tabanlı girişe geçin, root ile doğrudan girişi kapatın ve kaba kuvvet denemelerine karşı bir koruma kurun. Bu sertleştirme adımlarını Linux swap ve SSH güvenliği rehberimizde komutlarıyla anlattık.

VPS, VDS ve bulut sunucu nedir?

VPS (sanal özel sunucu), tek bir fiziksel makinenin sanallaştırma yazılımıyla bölünmesiyle oluşan, kendi işletim sistemi ve root erişimi olan sanal sunucudur. Paylaşımlı hostinge göre daha fazla kontrol verir; ancak sunucunun bakımı, güncellemesi ve güvenliği büyük ölçüde size geçer.

VDS terimi Türkiye pazarında çoğu zaman işlemci ve bellek kaynakları başka müşterilerle paylaşılmayan, kaynakları size özel sanal sunucu anlamında geçer. Bununla birlikte tanım firmadan firmaya değişir; bu yüzden paket adına değil, sözleşmedeki kaynak garantisine bakın.

Bulut sunucu ise kaynakları bir sunucu havuzundan alan, ihtiyaç arttığında dakikalar içinde büyütülebilen ve çoğu zaman kullandığınız kadar ödediğiniz modeldir. Üç seçeneği maliyet ve kullanım senaryosuna göre VPS, VDS ve bulut sunucu farkı yazımızda karşılaştırdık. Tamamen size ait fiziksel makine için dedicated sunucu rehberine bakın.

Yedekleme nedir, RAID yedek yerine geçer mi?

Yedekleme, sitenizin dosyalarının ve veritabanının bir kopyasını, asıl sistemden bağımsız bir yerde saklama işidir. İyi bir yedek, sunucu tamamen kaybolsa bile siteyi belirli bir tarihteki haline geri getirebilmenizi sağlar.

RAID ise birden fazla diski tek bir mantıksal birim gibi kullanan bir disk yapılandırmasıdır. Bazı RAID seviyeleri bir disk bozulduğunda sistemin çalışmaya devam etmesini sağlar; ancak RAID yedek değildir. Yanlışlıkla sildiğiniz bir dosya ya da fidye yazılımının şifrelediği veri, RAID'deki tüm disklere aynı anda yansır. Seviyeler arasındaki farkı RAID nedir yazımızda anlattık.

Site sahibi olarak yedeğinizi şu sorularla sınayın:

• Yedek, sitenin durduğu sunucudan başka bir konumda mı?
• Yedek hem dosyaları hem veritabanını kapsıyor mu?
• Son geri yükleme testini ne zaman yaptınız?
• Kaç günlük geçmişe dönebiliyorsunuz?

Kapsamlı plan için web sitesi yedekleme stratejisi rehberimizi okuyun.

Hosting terimleri tabloda: paylaşımlı, VPS, VDS, bulut ve dedicated sunucu farkı nedir?

Önceki bölümlerdeki hosting terimleri en çok barındırma türlerini karşılaştırırken bir araya gelir. Aşağıdaki tablo kontrol, sorumluluk ve tipik kullanım açısından kısa bir özet sunar. Fiyat ve performans rakamı vermiyoruz; çünkü bunlar sağlayıcıya ve pakete göre büyük farklılık gösterir.

Tabloyu okurken bakım sorumluluğu sütununu atlamayın; çünkü hosting terimleri arasında en çok gözden kaçan kavram budur. Root erişimi kazandığınız her senaryoda güncelleme, güvenlik duvarı ve yedek işi de size geçer.

Hosting terimleri bilmek, her işi kendiniz yapmanız gerektiği anlamına mı gelir?

Hayır. Hosting terimleri öğrenmek doğru soruyu sormanızı sağlar; ancak sunucu yönetimini üstlenmek ayrı bir uzmanlık ve zaman yatırımıdır. Dürüst olmak gerekirse çoğu kurumsal site ve küçük e-ticaret mağazası için en verimli yol, teknik altyapıyı iyi bir sağlayıcıya bırakmaktır.

Şu işleri genellikle hosting sağlayıcınıza bırakmalısınız:

1. İşletim sistemi ve çekirdek güncellemeleri, CloudLinux ve panel lisans ayarları.
2. Sunucu genelindeki güvenlik duvarı ve saldırı filtreleme kuralları.
3. Donanım arızası, disk değişimi ve RAID yeniden kurulumu.
4. Sunucu düzeyinde PHP eklentisi derleme ve web sunucusu yapılandırması.
5. E-posta sunucusunun kara listeden çıkarılması gibi IP itibarı işleri.

Siz ise alan adının sahipliğini, DNS kayıtlarının nerede durduğunu, yedeklerin gerçekten alındığını ve PHP sürümünün güncel olduğunu takip edin. Yani teknik işleri devredebilirsiniz, ama kontrol ve karar sizde kalmalı. Kendi VPS'inizi yönetmeye karar verdiyseniz de ilk günden yedek ve izleme kurmadan canlıya çıkmayın.

Bu sözlükten sonra hangi adımı atmalısınız?

Sözlüğü okuduktan sonra hosting terimleri üzerinden kendi altyapınız için kısa bir envanter çıkarmanızı öneririz. Bu envanter, bir sorun anında kimi arayacağınızı ve neyi nerede değiştireceğinizi baştan netleştirir.

• Alan adınız kimin adına kayıtlı ve ne zaman bitiyor?
• DNS kayıtlarınızı hangi panelden yönetiyorsunuz, MX kayıtları doğru servisi gösteriyor mu?
• Paketinizin disk, inode ve LVE sınırları neler, ne sıklıkla doluyor?
• SSL sertifikasının otomatik yenileme ayarı açık mı, PHP sürümü destek süresinde mi?
• Yedekler sunucu dışında mı ve en son ne zaman geri yükleme denediniz?

Bu sorulardan birine yanıt veremiyorsanız önce o başlığa ait bölüme dönün. Yeni bir site kuruyorsanız ya da mevcut sitenizi taşımak istiyorsanız web tasarım hizmetimiz kapsamında hosting seçimi, DNS ayarı ve yayın sürecini sizinle birlikte planlıyoruz. Böylece altyapı kararları tasarım ve SEO hedefleriyle uyumlu ilerler. Ekibinizdeki herkesin aynı hosting terimleri ile konuşması da bu süreçte yanlış anlamaları ciddi biçimde azaltır.