Yakıt Hesaplama

Yakıt hesaplama nasıl yapılır, bu araç neyi hesaplar?

Yakıt hesaplama, bir yolculukta ne kadar yakıt harcayacağınızı ve bunun kaça mal olacağını bulmaktır. Üç sayı yeter: mesafe, aracın 100 km'de yaktığı litre ve litre fiyatı. Önce litreyi bulursunuz, ardından litreyi fiyatla çarparsınız. Örnek hesap: 450 km'lik yolda 6,5 litre yakan araç 29,25 litre harcar; litresi 55 ₺ ise yakıt 1.608,75 ₺ tutar.

Bu aracı üç soruya cevap verecek şekilde kurdum:

• Tek yolculuk: toplam tutar, litre, km başı, kişi başı ve 100 km maliyeti.
• Avrupa rotası: Almanya'dan Türkiye'ye gibi çok ülkeli bir yolda ülke ülke maliyet ve en ucuz dolum ülkesi.
• Avrupa fiyatları: 27 AB ülkesi ile İngiltere'nin benzin, dizel ve LPG fiyatlarını yan yana gösteren tablo.

Aracınızın tüketimi mil veya galon cinsindeyse değeri önce birim çevirici ile kilometreye ve litreye dönüştürebilirsiniz. Hesabın tamamı tarayıcınızda yapılır; sunucudan yalnız resmi fiyat tablosunu istiyorum.

Km başı maliyet neden toplam tutardan daha kullanışlı?

Toplam tutar tek bir yolculuğu anlatır, km başı maliyet ise aracınızın gerçek işletme maliyetini gösterir. Bu yüzden karşılaştırma yaparken önce km başı rakama bakarım. Örneğin 6,5 L/100 km tüketimde litre 55 ₺ ise her kilometre 3,58 ₺ tutar; 1.000 km'lik bir ay 3.575 ₺ yakıt demektir.

Aynı rakam üç kararı kolaylaştırır:

• Araç mı otobüs mü: kişi başı yakıt payını bilet fiyatıyla karşılaştırırsınız.
• Yol masrafını bölüşmek: kişi sayısını seçtiğinizde araç payı anında hesaplar.
• Fiyat değişimi: litre fiyatı %10 artarsa km başı maliyet de %10 artar; oranı hızlıca görmek için yüzde hesaplama aracını kullanabilirsiniz.

100 km maliyeti ise tüketimle fiyatın doğrudan çarpımıdır, yani mesafeden bağımsızdır. İki aracı ya da iki yakıt türünü kıyaslarken en temiz ölçü budur.

Katalogdaki tüketim değeri gerçek yolda neden tutmuyor?

Katalogdaki değer laboratuvar testinden gelir, gerçek yol ise trafik, hız, klima ve yükle değişir. Avrupa Komisyonu bu farkı araçlardaki yakıt tüketimi ölçerlerin verisiyle ölçtü. Komisyonun 2024 raporuna göre 2021'de kaydedilen yeni otomobillerde gerçek tüketim, onay değerinden benzinlilerde ortalama %23,7, dizellerde %18,1 yüksek çıktı. Şarj edilebilir hibritlerde gerçek emisyon onay değerinin ortalama 3,5 katıydı.

Bu yüzden hesaba katalog rakamını değil kendi tüketiminizi yazmanızı öneririm. İki kolay yol var:

1. Yol bilgisayarı: uzun bir yolun sonunda ortalama tüketimi okuyun.
2. Depodan depoya: depoyu doldurup km sayacını sıfırlayın, bir sonraki dolumda aldığınız litreyi gittiğiniz km'ye bölüp 100 ile çarpın.

Otoyolda yüksek hız ve dolu bagaj tüketimi artırır. Tatil planında bu yüzden gerçek ortalamanıza küçük bir pay eklemek güvenlidir.

Avrupa'da yakıt hesaplama için fiyatlar nereden geliyor?

Avrupa'da yakıt hesaplama yaparken tahmini fiyat yerine resmi veriyi kullanıyorum. AB ülkeleri için kaynak, Avrupa Komisyonu'nun Haftalık Petrol Bülteni. Ülkeler verilerini Çarşamba günü Komisyona iletir, bülten de Perşembe günü dağıtılır; tablo, fiyatların geçerli olduğu Pazartesi gününün tarihini taşır.

Bülten hakkında bilmeniz gereken üç nokta var:

• Vergiler dahil: KDV ve özel tüketim vergisi fiyatın içindedir, yani pompada ödediğiniz düzeye yakındır.
• Ulusal ortalama: tek bir istasyonun fiyatı değildir; otoyol istasyonları ortalamanın üstünde olabilir. Malta ise istisnadır, orada pompa fiyatını devlet belirler.
• Kapsam: 27 AB ülkesi vardır. İngiltere için hükümetin DESNZ haftalık verisini, sterlini euroya çevirmek için ECB referans kurunu kullanıyorum.

ECB kurları her iş günü yaklaşık 16.00'da (Orta Avrupa saati) yayımlar ve banka bunları bilgi amaçlı sunar. Araç veriyi sunucuda önbelleğe alır; bülten tarihi her sonuçta rozet olarak görünür. Bülten gecikirse araç eski tarih uyarısı gösterir.

Sıla yolunda en ucuz depo hangi ülkede dolar?

Almanya'dan Türkiye'ye araçla dönüşte sık kullanılan güzergahlardan biri Avusturya, Slovenya, Hırvatistan, Sırbistan ve Bulgaristan'dan geçer. Rota modundaki Sıla yolu örneği düğmesi bu ülkeleri sırayla ekler; siz yalnız her ülkede süreceğiniz km'yi yazarsınız. Km'yi bulmak için rotayı Google Haritalar'da çizip sınır geçişlerine bakabilirsiniz.

21.09.2026 bülteninde benzin 95'in litresi Almanya'da 2,348 €, Bulgaristan'da 1,663 € idi. 50 litrelik bir depoyu Bulgaristan'da doldurmak aynı hafta yaklaşık 34 € daha az tutuyordu. Araç bu farkı Tam depo tasarrufu kartında otomatik gösterir.

AB dışındaki ülkeler için bültende fiyat yok, o yüzden araç satırda sizden fiyat ister:

• Türkiye: TL fiyatı yazın, araç ECB kuruyla euroya çevirir ve toplamın TL karşılığını da verir.
• Sırbistan, Kuzey Makedonya: resmi ECB kuru olmadığı için fiyatı euro olarak girin.
• Bosna Hersek: KM, euroya sabit kurla bağlıdır; 1 € = 1,95583 KM.

Tatil dönüşü planlarken bülten tarihini kontrol edin, çünkü fiyatlar haftadan haftaya değişir.

LPG ve elektrikli araçta hesap nasıl değişir?

LPG'de formül aynıdır, ancak iki farkı hesaba katmanız gerekir. Birincisi, LPG'li araçlar litre bazında genellikle benzinden daha fazla yakar; bu yüzden benzin tüketiminizi değil LPG tüketiminizi yazın. İkincisi, bazı AB ülkeleri bültene LPG fiyatı bildirmez. 21.09.2026 bülteninde Avusturya, Danimarka, Finlandiya, Yunanistan, İrlanda, Malta, İsveç ve Güney Kıbrıs için LPG hücresi boştu. Araç bu ülkelerde veri yok yazar ve rotada fiyatı size sorar.

Elektrikte birim kWh olur. Hesap şöyle ilerler:

• Harcanan enerji = km × kWh/100 km ÷ 100.
• Şarj kaybı kutusu enerjiyi %10 artırır; prizden çekilen elektriğin bir kısmı bataryaya ulaşmaz.
• Ülke seçerseniz fiyat, Eurostat'ın hane elektriği verisinden gelir.

Eurostat verisi ev tarifesidir ve 6 ayda bir güncellenir. Yol üstündeki hızlı şarj istasyonları çoğunlukla daha pahalıdır; uzun yolda şarj ağınızın fiyatını elle girmek daha doğru sonuç verir.

Nakliye ve transfer işletmeleri yakıt maliyetini fiyata nasıl yansıtır?

Araçla hizmet veren işletmelerde km başı yakıt maliyeti fiyatlamanın tabanıdır. Transfer, nakliye ya da tur yapıyorsanız teklif verirken önce bu rakamı, ardından sürücü, bakım, lastik, köprü ve otoyol gibi kalemleri eklersiniz. Yakıt payı hesaplanmadan verilen teklif, yakıt zammı geldiğinde kârı sessizce eritir.

Sahada gördüğüm pratik şu: fiyat listesini km başı maliyete bağlayan işletme, zam geldiğinde listesini dakikalar içinde güncelliyor. Teklifte vergiyi ayrı göstermeniz gerekiyorsa KDV hesaplama aracı net ve brüt tutarı birlikte verir.

Maliyeti bilmek işin yarısıdır, diğer yarısı müşteriyi bulmaktır. Havalimanı transferi ya da evden eve nakliyat arayan kişi Google'da arar. Google Ads yönetimi tarafında bu tür işletmelerde teklif isteyen aramaya odaklanırım. Bütçeyi nasıl kurduğumu Google Ads bütçesi nasıl belirlenir yazısında anlattım; yakıt hesabındaki mantığın aynısı orada da geçerli: önce birim maliyet, sonra hedef.