Whois Sorgulama ve Domain Yaşı

Whois sorgulama nedir, bu araç neyi gösterir?

Whois sorgulama, bir alan adının kayıt kuruluşundaki kaydını okumaktır: alan adının hangi kayıt firmasında durduğunu, ne zaman alındığını, ne zaman biteceğini ve üzerinde hangi kilitlerin olduğunu ortaya koyar. Bu araç kaydı doğrudan uzantının kayıt kuruluşundan okur ve tek raporda şunları verir:

• Domain yaşı: kayıt tarihinden bugüne yıl, ay ve gün.
• Tarihler: kayıt, bitiş, son değişiklik ve bitişe kalan gün.
• Durum kodları: transfer kilidi, askı ya da silinme süreci gibi kodların sade açıklaması.
• DNS: ad sunucuları, DNS sağlayıcısı tahmini, A, AAAA ve MX kayıtları.
• Arşiv: adın İnternet Arşivi'ndeki ilk görülme tarihi.

Ben bu sorguyu en çok iki anda yapıyorum: yeni bir müşterinin alan adını devralırken ve bir web tasarım projesinde yayın gününü planlarken. Çünkü bitiş tarihi yaklaşan ya da yanlış hesaba kayıtlı bir alan adı, en iyi siteyi bile bir gecede kapatabilir. Araç yalnız kamuya açık veriyi okur, sonucu 1 saat önbellekte tutar ve kişisel veri saklamaz.

Whois ile RDAP arasındaki fark nedir?

Klasik whois, 43 numaralı porttan düz metin döndüren eski bir protokoldü. Her kayıt kuruluşu çıktıyı farklı biçimde verdiği için tarihleri ve durum kodlarını güvenle okumak zordu. RDAP ise aynı veriyi HTTPS üzerinden, standart JSON alanlarıyla sunar; sorgu biçimini RFC 9082, yanıt biçimini RFC 9083 tanımlar.

ICANN, 28 Ocak 2025 itibarıyla genel uzantılarda (.com, .org, .net gibi) kayıt verisinin kesin kaynağının RDAP olduğunu duyurdu. Bu yüzden araç port 43'e hiç gitmez: uzantının RDAP sunucusunu IANA'nın yayımladığı listeden (RFC 9224) bulur ve kaydı oradan okur.

Ayrıca .com gibi ince kayıtlarda kayıt kuruluşunun yanıtı, kayıt firmasının kendi RDAP kaydına bağlantı verir. Araç bu bağlantıyı da bir kez izler; böylece kötüye kullanım adresi ve kayıt sahibi alanı gibi ek bilgileri rapora katar. Ham RDAP sekmesinde iki yanıtın okunur dökümünü görürsünüz.

Domain yaşını ne belirler, neden her uzantıda aynı değil?

Domain yaşı, kayıt kuruluşunun yayımladığı kayıt tarihinden bugüne geçen süredir. .com, .org, .uk ve .io gibi uzantılarda bu tarih RDAP yanıtında durur; araç onu okur ve takvim farkını yazar. Ancak her kayıt kuruluşu bu alanı yayımlamaz:

• .de: DENIC'in RDAP yanıtı yalnız son değişiklik tarihini içerir. DENIC'in web sorgusu ise kayıt tarihini gösteriyor ve bu tarihin bugünkü sahibe ait olmayabileceğini de not ediyor. DENIC otomatik sorguya izin vermediği için araç sizi DENIC sorgusuna yönlendirir.
• .ch ve .li: SWITCH'in RDAP yanıtında tarih yok.
• .tr: Kamuya açık bir RDAP servisi yok; resmi kayıt TRABİS alan adı sorgusunda duruyor.

Bu durumda araç tahmin yürütmez. Yaşı İnternet Arşivi'ndeki ilk kaydın tarihinden hesaplar, kartı maviye çevirir ve üstüne kayıt tarihi değil yazar. Arşiv tarihi, bu adın en geç o günden beri internette kullanıldığını kanıtlar; bugünkü sahibin kayıt tarihini değil. Nitekim ad arada düşüp yeniden alınmışsa kayıt tarihi arşivden yeni olur ve araç bunu ayrı bir bulguyla belirtir.

Whois sorgulama sonucunda kayıt sahibi neden gizli?

Avrupa'da GDPR'ın uygulanmaya başladığı 2018'den bu yana kayıt sahibinin adı, adresi ve iletişim bilgisi çoğu kayıtta gizli. ICANN bu dönemi önce geçici bir kuralla yönetti; 21 Ağustos 2025'te yürürlüğe giren Registration Data Policy ise hangi alanın ne zaman yayımlanacağını kalıcı olarak tanımladı. Türkiye'de KVKK da kişisel veriyi aynı mantıkla korur.

Raporda bu yüzden üç durumdan birini görürsünüz:

• Gizli: kayıt kuruluşu alanı boş bırakır ya da REDACTED yazar.
• Gizlilik hizmeti: sahibin yerine Domains By Proxy gibi aracı bir firmanın adı çıkar.
• Açık: bazı kurum kayıtlarında kurum adı ve ülke yer alır.

Sahibine ulaşmanız gerekiyorsa rapordaki kötüye kullanım (abuse) adresini ya da kayıt firmasının iletişim formunu kullanın. Sahte bir mağaza ya da kimlik avı sayfası bildirirken ben de bu adresi kullanıyorum; kayıt firmaları şikâyeti bu kanaldan işler. Dahası gizli sahip tek başına şüphe nedeni değil: meşru sitelerin çoğunda sahip zaten gizli.

Durum kodları size ne anlatır?

Kayıt kuruluşları alan adının o anki durumunu EPP durum kodlarıyla bildirir; RDAP bunları client transfer prohibited gibi sözcüklerle yazar. Araç her kodu Durum kodları sekmesinde sade bir cümleyle açıklar. En sık karşılaşacaklarınız:

• clientTransferProhibited: transfer kilidi. İyi bir işarettir; alan adının izinsiz başka firmaya taşınmasını önler.
• clientHold, serverHold: alan adı DNS'te yayında değil; site ve e-posta çalışmaz.
• redemptionPeriod: silme süreci. ICANN'e göre 30 gün sürer ve bu sürede ad yalnız kayıt firması üzerinden geri gelir.
• pendingDelete: geri alma süresi bitti; birkaç gün içinde ad kayıt kuruluşundan düşer.
• autoRenewPeriod: süre doldu ve kayıt kuruluşu otomatik yeniledi; kayıt firması bu arada silerse yenileme geri döner.

Kodların tam listesi ve resmi açıklaması ICANN'in EPP durum kodları sayfasında. Kendi alan adınızda transfer kilidi yoksa kayıt firmanızın panelinden açmanızı öneririm; araç bu durumda ayrıca bir bilgi notu düşer.

Alan adının boşta olup olmadığını nasıl anlarsınız?

Araç bir alan adına Muhtemelen boş demek için iki işarete bakar: kayıt kuruluşu RDAP'ta 404 yanıtı verir ya da RDAP servisi olmayan bir uzantıda DNS'te hiçbir iz yoktur. Yine de bu, adı hemen satın alabileceğiniz anlamına gelmez. Kayıt kuruluşları bazı adları ayırır (reserved), bazılarını premium fiyatla satar; bu adlar RDAP'ta kayıtsız görünebilir. Kesin cevabı ancak bir kayıt firmasında satın almayı denediğinizde alırsınız.

Boşta görünen bir adın geçmişi de önemli. Araç bu ad için İnternet Arşivi'nde kayıt bulursa bunu ayrıca yazar: ad daha önce kullanılmış, süresi dolup düşmüş demektir. Eski içeriği site geçmişi aracında kontrol etmeden böyle bir adı almayın; eski sahibin spam ya da yetişkin içerik geçmişi yeni markanıza gölge düşürebilir. Adın pazar değerini merak ediyorsanız domain değeri hesaplama aracına da bakın.

Domain yaşı SEO'yu etkiler mi?

Kısa cevap: tek başına hayır. Google'ın arama ekibinden John Mueller 2019'da, alan adı yaşının sıralamaya hiçbir katkısı olmadığını açıkça yazdı. Eski bir alan adının avantajı yaşından değil, yıllar içinde topladığı bağlantılardan, içerikten ve güvenden gelir.

Öte yandan geçmiş ters yönde de işler. Düşmüş ve yeniden alınmış bir alan adı, eski sahibinin kötü bağlantılarını taşıyabilir. Bu yüzden araç, kayıt tarihinden önce arşiv kaydı bulduğunda alan adının daha önce başkasına ait olabileceğini yazar.

Site taşırken ya da alan adı değiştirirken asıl risk yaş değil, yönlendirme ve içerik kaybıdır. SEO migration kontrol listemde bu adımları sırayla anlattım. Organik trafiğiniz için kalıcı bir plan istiyorsanız SEO danışmanlığı sürecime göz atın.

Alan adınızı korumak için neleri düzenli kontrol etmelisiniz?

• Bitiş tarihi ve otomatik yenileme: bitişe 30 günden az kaldığında araç uyarır; yenileme kartınızın süresini de kontrol edin.
• Transfer kilidi: clientTransferProhibited yoksa kayıt firmanızdan açın.
• En az iki ad sunucusu: RFC 1034 her bölgenin en az iki sunucudan yayınlanmasını ister; tek sunucu, tek arıza noktası demektir.
• DNSSEC: açıksa DNS yanıtları imzalı olur ve sahte yanıtla yönlendirme zorlaşır.
• Kayıt hesabının sahibi: alan adı ajansın ya da eski bir çalışanın hesabında değil, şirketin kendi hesabında olmalı.

Son madde en çok ihmal ettiğimiz konu. Alan adı ve hesap sahipliğini nasıl planladığımı dijital varlık yönetimi yazısında topladım.

E-posta da alan adına bağlı. MX kayıtlarını DNS sekmesinde görürsünüz; teslim ayarlarını SPF, DKIM ve DMARC kontrol aracıyla denetleyin. Kurumsal adres kurmayı düşünüyorsanız alan adı uzantılı kurumsal e-posta yazısına bakın.