VPS VDS Bulut Sunucu Farkı Nedir? Hangisini Seçmeli?

VPS VDS bulut sunucu farkı nedir?

VPS, tek bir fiziksel sunucuyu sanallaştırmayla bölen ve size ait bir parça veren sanal sunucudur. VDS çoğu sağlayıcıda aynı yapının kaynakları daha çok size tahsis eden sürümünü anlatır. Bulut sunucu ise kaynakları ortak havuzdan alan, dakikalar içinde büyüyüp küçülen ve kullanıma göre faturalanan sanal makinedir.

Üç terim de aynı temele dayanır: sağlayıcı bir fiziksel makineyi sanallaştırır ve her müşteriye kendi işletim sistemini sunar. Fark; kaynak garantisinde, ölçeklenme biçiminde, faturalamada ve işi yönetme yükünde ortaya çıkar. Bu yazıda bu dört ekseni sırayla açıyoruz.

Biz dijital pazarlama ve web ekibiyiz, hosting firması değiliz. Bu nedenle anlatımız resmi dokümanlara ve standartlara dayanır. Fiyat, rakam ve belirli bir sağlayıcı önermiyoruz; çünkü bunlar sağlayıcıdan sağlayıcıya ve aydan aya değişir.

Yazının sonunda hangi iş yükünün hangi modele uyduğunu, bir sunucuyu kendiniz ne zaman yönetebileceğinizi ve hosting sağlayıcınıza ne zaman bırakmanız gerektiğini göreceksiniz.

Sanallaştırma nedir ve sunucuyu nasıl böler?

Sanallaştırma, tek bir fiziksel makinenin kaynaklarını birden fazla bağımsız sanal makineye dağıtma tekniğidir. Her sanal makine kendi işletim sistemini çalıştırır. Üzerinde root yetkisiyle yazılım kurabilir, ayar yapabilir ve servis çalıştırabilirsiniz.

Linux dünyasında en yaygın çözüm KVM'dir. KVM'nin resmi sayfası, onu sanallaştırma uzantılı işlemcilerde çalışan tam bir sanallaştırma çözümü olarak tanımlar. Aynı sayfa her sanal makinenin kendi ağ kartı ve diski gibi özel sanal donanıma sahip olduğunu belirtir. Ayrıntıyı KVM proje sayfasında okuyabilirsiniz.

Bir de konteyner tabanlı yöntem var. Bu yöntemde sanal ortamlar ana makinenin çekirdeğini paylaşır. Bu yüzden hafiftir ve hızlı başlar. Ancak çekirdeği değiştirmek ya da farklı bir işletim sistemi çalıştırmak çoğu zaman mümkün olmaz.

Konteynerin mantığını merak ediyorsanız Docker ve konteyner rehberimize bakın. Sunucu satın alırken ilk sorunuz şu olsun: ürün tam sanallaştırma mı, konteyner mi kullanıyor?

Bu bilgi önemlidir, çünkü yalıtım düzeyi ve yapabilecekleriniz buna bağlıdır. Örneğin kendi güvenlik duvarı ayarınızı ya da özel bir çekirdek modülünü ancak tam sanallaştırmada rahatça kullanırsınız.

VPS nedir ve hangi kaynakları paylaşırsınız?

VPS (Virtual Private Server), bir fiziksel sunucudan size tahsis edilen sanal sunucudur. Kendi işletim sisteminiz, kendi dosya sisteminiz ve kendi yazılım yığınınız olur. Yani web sunucusunu, veritabanını ve zamanlayıcı görevlerini siz seçer ve kurarsınız.

Paylaşımlı hostingde durum farklıdır. Orada tek bir işletim sistemi onlarca hesaba hizmet eder ve araç katmanları hesapları birbirinden yalıtır. Bu ayrımın nasıl çalıştığını CageFS yazımızda anlattık.

VPS bu açıdan bir üst basamaktır. Ancak aynı fiziksel makinede başka VPS'ler de çalışır. Dolayısıyla işlemci, bellek, disk ve ağ kapasitesinin bir kısmı komşularla ortak kullanılabilir.

Ortaklığın ne kadar olduğu sağlayıcının tasarımına bağlıdır. Bazı paketler işlemci süresini garanti eder. Bazılarında ise ortalama kullanımınız düşük kaldığı sürece yüksek performans alırsınız. Paket açıklamasında bu ayrımı arayın.

• Tam yönetici (root) erişiminiz olur.
• İstediğiniz yazılım yığınını kurarsınız.
• Kaynaklar sabit bir paket olarak gelir.
• Güncelleme, güvenlik ve yedek sorumluluğu çoğunlukla size aittir.

Bu nedenle VPS, kontrolü seven ve sorumluluğu üstlenmeye hazır olanlar için iyi bir orta yoldur. Ayrıca fiyatı genellikle öngörülebilirdir. Ancak kontrol arttıkça, yapmanız gereken bakım işi de artar.

VDS nedir? Gerçekten VPS'ten farklı mı?

VDS (Virtual Dedicated Server), standart bir teknik tanımı olmayan, pazarlama kökenli bir terimdir. Birçok sağlayıcı bu adı, işlemci çekirdeği ve belleğin size ayrıldığı, komşularla paylaşılmadığı VPS paketleri için kullanır. Bazıları ise VPS ile VDS'i aynı ürünün iki adı olarak satar.

Bu nedenle etiketine güvenmeyin. Ürün sayfasında şu sorulara net cevap arayın: çekirdekler size mi ait, yoksa ortak mı? Bellek garanti mi? Disk türü nedir? Ağ hızı sabit mi?

VDS'in pratik değeri tahmin edilebilir performanstır. Veritabanı gibi gecikmeye duyarlı işlerde, komşunuzun yük artışının sizi etkilememesi önemlidir. Bu davranışa sektörde çoğu zaman "gürültülü komşu" sorunu denir.

Öte yandan VDS de sabit bir pakettir. Trafiğiniz bir gün paketi aşarsa yine yükseltme yapmanız gerekir. Yani VDS kaynak garantisi sağlar, ancak otomatik esneklik sağlamaz.

Dolayısıyla VDS, ihtiyacı net olan ve büyümesi planlı projeler için uygundur. Örneğin düzenli çalışan bir mağaza yazılımı ya da yoğun bir veritabanı bu gruba girer. Ancak trafiği belirsiz bir proje için esneklik daha değerli olabilir.

Sağlayıcının sözleşmesinde ve paket tablosunda yazanlar, ürünün adından daha bağlayıcıdır. Emin değilseniz destek ekibine yazılı soru sorun ve cevabı saklayın.

Bulut sunucu nedir? NIST tanımı ne diyor?

Bulut sunucu, bulut altyapısı üzerinde çalışan, isteğe bağlı oluşturulan sanal makinedir. Resmi çerçeve olarak ABD Ulusal Standartlar ve Teknoloji Enstitüsü'nün (NIST) SP 800-145 belgesini kullanırız. Belge bulutu beş temel özellikle tanımlar: isteğe bağlı self servis, geniş ağ erişimi, kaynak havuzlama, hızlı esneklik ve ölçülen hizmet.

Belgeye göre hızlı esneklik, kapasitenin talebe göre hızla artırılıp azaltılabilmesidir. Ölçülen hizmet ise kullanımın ölçülüp raporlanmasıdır. Kaynak havuzlama, kaynakların birçok müşteriye dinamik olarak atanmasıdır. Kaynakları NIST SP 800-145 sayfasında görebilirsiniz.

Sunucu odaklı bulut ürünü NIST'in altyapı hizmeti (IaaS) modeline denk gelir. Bu modelde işlem gücünü, depolamayı ve ağı kiralarsınız. İşletim sistemi ve üzerindeki yazılım size aittir; alttaki altyapıyı sağlayıcı yönetir.

Peki bu pratikte ne demek? Çoğu bulut sağlayıcı sunucuyu panel ya da API ile oluşturmanıza, anlık görüntü almanıza ve yük dengeleyici eklemenize izin verir. Üstelik kullandığınız süre kadar ödersiniz.

Dikkat edin: bazı hosting firmaları klasik bir VPS'e "bulut" adı verir. Gerçek bulut davranışını ürün özelliklerinden anlarsınız. Bu özellikleri aşağıdaki bölümlerde sıralıyoruz.

VPS VDS bulut sunucu farkı kaynak garantisini nasıl etkiler?

Kaynak garantisi, aldığınız işlemci, bellek ve disk kapasitesine her an ulaşıp ulaşamayacağınızdır. Bu eksende üç ürün arasındaki fark, tek fiziksel makinede kaç müşterinin bulunduğuyla ve sağlayıcının kaynakları ne kadar paylaştırdığıyla ilgilidir.

Klasik VPS'te işlemci çoğunlukla paylaşımlıdır. Komşular yoğunlaştığında performansınız dalgalanabilir. VDS'te sağlayıcı çekirdekleri ve belleği genellikle size tahsis eder. Dolayısıyla performans daha öngörülebilir olur.

Bulutta durum ürün ailesine göre değişir. Bir büyük bulut sağlayıcısının dokümantasyonu, "burstable" (esnek işlemci) örnekleri şöyle anlatır: sabit bir temel işlemci performansı vardır ve ihtiyaç anında bu temelin üstüne çıkabilirsiniz. Ayrıntı için esnek işlemci örnekleri belgesine bakın.

Aynı belge bu modelin düşük ve orta işlemci kullanımlı iş yükleri için uygun olduğunu söyler. Yani her bulut sunucu "özel çekirdek" demek değildir. Sürekli yüksek işlemci kullanan bir uygulama için özel çekirdekli ya da hesaplama odaklı bir aile seçmeniz gerekir.

• Sabit performans arıyorsanız: özel çekirdek ve garanti bellek.
• Dalgalı ve düşük ortalamalı yük için: esnek işlemci yeterli olabilir.
• Veritabanı ve kuyruk işleri için: disk gecikmesine ayrıca bakın.

Satın almadan önce sunucu performansını nasıl test edersiniz?

Paket tablosu performansı garanti etmez. Bu nedenle gerçek iş yükünüzü küçük ölçekte denemek en güvenilir yoldur. Bazı sağlayıcılar deneme süresi ya da iade koşulu sunar; sözleşmede bunu arayın.

Test sırasında üç şeye bakın. İlk olarak, sitenin sunucu yanıt süresini farklı saatlerde ölçün. Ardından, aynı sayfayı arka arkaya yükleyip sürenin ne kadar oynadığını izleyin. Son olarak, veritabanı sorgularını yoğun saatte tekrar çalıştırın.

Sürenin gün içinde çok dalgalanması, kaynakların komşularla paylaşıldığına işaret edebilir. Ancak tek bir ölçüm sonuç vermez; birkaç gün boyunca düzenli ölçüm yapın. Böylece tesadüfi sapmaları elersiniz.

Sayfa düzeyinde ölçüm için Lighthouse rehberimizi kullanabilirsiniz. Google'ın kullanıcı odaklı ölçütlerini ise web.dev sayfasından okursunuz.

• Aynı sayfayı farklı saatlerde ölçün.
• Ölçümleri tarih ve saatle birlikte not edin.
• Test ortamını canlı sitenizin kopyasıyla kurun.
• Sonuçları sağlayıcının destek ekibiyle paylaşın.

Ölçeklenme nasıl çalışır: dikey mi, yatay mı?

Dikey ölçeklenme, aynı sunucuya daha fazla işlemci ve bellek vermektir. Yatay ölçeklenme ise aynı işi birden fazla sunucuya dağıtmaktır. İki yöntem farklı sorunları çözer ve her ürün her ikisini aynı kolaylıkla sunmaz.

VPS ve VDS'te dikey ölçeklenme için genellikle paketi yükseltirsiniz. Sağlayıcıya göre bu işlem kısa bir yeniden başlatma gerektirebilir. Yatay ölçeklenme için ikinci bir sunucu kiralar, yük dağıtımını ve veri senkronizasyonunu kendiniz kurarsınız.

Bulutta yatay ölçeklenme daha doğal bir akıştır. NIST'in hızlı esneklik tanımı tam olarak bunu anlatır: kapasite, talebe uygun biçimde dışarı ve içeri doğru büyür. Yük dengeleyici ve otomatik ölçekleme servisleri bu iş için hazır gelir.

Ancak şunu unutmayın: uygulamanız buna uygun yazılmamışsa ikinci sunucu sorunu çözmez. Oturum bilgisini, yüklenen dosyaları ve veritabanını paylaşılan bir yere taşımanız gerekir.

Bu yüzden ölçeklenme kararı donanımdan çok yazılım mimarisine bağlıdır. Tek sunucuda rahat çalışan bir WordPress sitesi için yatay ölçeklenme çoğu zaman gereksiz karmaşıklıktır.

VPS VDS bulut sunucu farkı faturalamaya nasıl yansır?

Sağlayıcılar VPS ve VDS'i genellikle sabit paket fiyatıyla, aylık ya da yıllık dönemle satar. Bulut sunucuda ise kullanım süresine ve seçtiğiniz kaynağa göre fatura alırsınız. Bu, NIST'in "ölçülen hizmet" özelliğinin ticari karşılığıdır.

Sabit paket bütçe planlamayı kolaylaştırır. Her ay aynı tutarı ödersiniz ve sürpriz fatura riski düşük kalır. Kullanım bazlı modelde ise beklenmedik trafik, veri çıkışı ya da unuttuğunuz bir sunucu faturayı büyütebilir.

Büyük bulut sağlayıcıları genellikle birkaç satın alma seçeneği sunar: isteğe bağlı kullanım, uzun taahhütle indirim ve yedek kapasiteyle kesintiye açık ucuz kullanım gibi. Bir sağlayıcının satın alma seçenekleri belgesi bu mantığı örneklendirir. Tutarları sağlayıcının güncel sayfasından doğrulayın.

Bütçe tarafında dört kalemi ayrı ayrı sorun:

• Sunucu kaynağının kendisi: işlemci, bellek ve disk.
• Ağ trafiği: giden veri için ücret ya da kota olabilir.
• Yedekleme ve anlık görüntü depolaması.
• Ek hizmetler: yük dengeleyici, sabit IP, izleme.

Bant genişliğinin ne olduğunu ve kotaların nasıl okunacağını bant genişliği yazımızda anlattık. Ayrıca bir "örnek hesap" yapmak isterseniz, tahmini aylık ziyaretçi sayınızı, sayfa başına veri boyutunu ve yedek sayınızı çarpıp sağlayıcının güncel fiyat sayfasına koyun.

Yönetim yükü kimde: yönetilen ve yönetilmeyen sunucu nedir?

Yönetilmeyen (unmanaged) sunucuda işletim sistemi güncellemeleri, güvenlik duvarı, izleme ve yedek size aittir. Yönetilen (managed) pakette bu işlerin bir kısmını sağlayıcı ya da bir ajans devralır. Hangi modeli seçtiğiniz, aldığınız sunucu türünden bağımsız olarak iş yükünüzü belirler.

Sağlayıcıların çoğu VPS ve VDS ürününü yönetimsiz paket olarak satar. Sunucuyu teslim alırsınız, sonrası size kalır. Bulut sunucuda da temel model aynıdır; sağlayıcı yalnızca altyapıyı yönetir.

NIST'in IaaS tanımı bunu açıkça söyler: tüketici işletim sistemini, depolamayı ve dağıttığı uygulamaları kontrol eder, alttaki altyapıyı yönetmez. Yani sorumluluk çizgisi sanal makinenin hemen altından geçer.

Yönetim yükü şu işleri kapsar:

1. İşletim sistemi ve paket güncellemeleri.
2. Güvenlik duvarı ve erişim kuralları.
3. Web sunucusu, PHP ve veritabanı ayarları.
4. Yedek alma ve geri yükleme provası.
5. Disk, bellek ve işlemci izleme.
6. SSL sertifikası yenileme.

Bu listeyi okuyunca zorlanıyorsanız sorun yok. Bir sonraki bölümlerde bu işlerin hangilerini kendiniz yapabileceğinizi, hangilerini sağlayıcıya bırakmanız gerektiğini ayırıyoruz.

VPS, VDS ve bulut sunucuyu yan yana nasıl kıyaslarsınız?

Aşağıdaki tablo üç modeli genel eğilimlere göre özetler. Tüm sağlayıcılar için geçerli bir kural değildir; bu yüzden "genellikle" ifadesini bilerek kullanıyoruz. Seçmeden önce paket sayfasındaki teknik tabloyu mutlaka okuyun.

Tabloda öne çıkan nokta şudur: en büyük ayrım ismi değil, kaynak garantisi ile esneklikte yatar. VDS ile VPS arasındaki çizgi bulanıktır. Bulut ile diğerleri arasındaki çizgi ise ölçeklenme ve faturalamada netleşir.

Hangi iş yükü hangi sunucu türüne uyar?

İş yükü, kararı belirleyen asıl etkendir. Aşağıdaki eşleştirmeler saha tecrübesine dayalı başlangıç noktalarıdır, garanti değildir. Kendi trafiğinizi ölçmeden son karara varmayın.

Pazarlama açısından en kritik senaryo kampanya trafiğidir. Reklam bütçesini artırdığınızda ziyaretçi dalgası bir anda gelir. Sunucu o dalgaya yetişmezse reklam parası yavaş bir sayfaya akar.

Öte yandan sürekli düşük trafikli bir siteyi bulutta tutmak da bilinçli olmalıdır. Çünkü esneklik için ödediğiniz bedel, kullanmadığınız kapasiteye dönüşebilir. Yani her proje bulut için doğru aday değildir.

Sayfa hızının SEO ve satışa etkisini site hızı ve SEO yazımızda ve e-ticaret sayfa hızı yazımızda ele aldık.

Kampanya dönemlerinde sunucu kapasitesini nasıl planlarsınız?

Kampanya planı ile sunucu planı birbirinden kopuk olursa en pahalı hata yaşanır: reklam trafiği gelir, site yavaşlar ya da hata verir. Bu nedenle bütçeyi artırmadan önce altyapı ekibiyle konuşmanızı öneririz.

Önce beklenen ziyaretçi dalgasını tahmin edin. Geçmiş kampanyaların en yoğun saatlerine bakın. Örnek hesap: normal günde saatte belirli sayıda ziyaretçi alıyorsanız, kampanya saatinde bunun birkaç katını varsayın ve sunucuyu o yüke göre deneyin. Katsayı tahminidir; kendi verinizle güncelleyin.

Sonra darboğazı bulun. Çoğu zaman sınır işlemci değil, veritabanı sorguları ya da önbelleğin eksikliğidir. Bu nedenle kapasiteyi artırmadan önce önbelleği kontrol edin.

Kapasiteyi artırma yöntemi ürüne göre değişir. VPS ve VDS'te paketi önceden yükseltirsiniz. Bulutta ise kapasiteyi kampanya süresince artırıp sonra düşürebilirsiniz. Üstelik yük dengeleyiciyle trafiği birden fazla sunucuya yayarsınız.

1. Kampanya tarihini ve beklenen trafiği not edin.
2. Önbellek ve görsel optimizasyonunu tamamlayın.
3. Yük testini kampanyadan önce çalıştırın.
4. Kampanya süresince izleme ve uyarı açık olsun.
5. Bittikten sonra kapasiteyi eski düzeye indirin.

Disk, ağ ve konum kararını nasıl etkiler?

İşlemci ve bellek kadar disk, ağ ve veri merkezi konumu da performansı belirler. Üç ürün türünde de bu kalemler paket sayfasında ayrı satırlar olarak yer alır. Fiyat farkı çoğu zaman bu satırlardan doğar.

Disk tarafında iki soruya bakın: depolama hangi teknolojiyle çalışıyor ve sağlayıcı verileri nasıl koruyor? Disklerin birleştirilme ve yedeklenme düzeni, hem hızı hem dayanıklılığı etkiler. RAID seviyeleri rehberimiz bu seçenekleri açıklıyor.

Ağ tarafında kota ve hız ayrı kavramlardır. Bazı paketler aylık veri miktarını sınırlar. Bazıları ise hızı sınırlar. İkisini ayrı ayrı okuyun.

Konum, ziyaretçilerinize olan uzaklığı belirler. Mesafe arttıkça gecikme artar. Ping ve gecikme yazımız bunun nasıl ölçüldüğünü gösteriyor. Örneğin ziyaretçilerinizin çoğu Türkiye'deyse, veri merkezini bu hedefe yakın seçmek mantıklıdır.

Bir sitenin IP adresini ve DNS kayıtlarını görmek isterseniz DNS sorgulama aracımızı ve IP sorgulama aracımızı kullanabilirsiniz.

Güvenlik sorumluluğu kimde?

Yönetilmeyen bir VPS, VDS ya da bulut sunucuda güvenliğin büyük bölümü sizdedir. Sağlayıcı fiziksel altyapıyı ve sanallaştırma katmanını korur. İşletim sistemi yamaları, açık portlar, parolalar ve uygulama güvenliği ise sizin işinizdir.

İnternete açılan sunucular çoğunlukla kısa sürede otomatik giriş denemeleri alır. Bu nedenle temel önlemleri baştan kurarsınız. Parola yerine anahtar tabanlı girişe geçmek, gereksiz portları kapatmak ve güncellemeleri düzenli yapmak ilk adımlardır.

Ayrıca erişimi sınırlamak, saldırı yüzeyini küçültür. Örneğin yönetim paneline yalnızca belirli adreslerden girmek mantıklıdır. Böylece otomatik denemeler panele ulaşamaz. Yine de hiçbir önlem tek başına yeterli değildir, bu yüzden katmanlı düşünün.

Detay için ekibimizin hazırladığı rehberlere bakın:

• Fail2ban ile sunucu güvenliği
• CSF güvenlik duvarı kurulumu
• SSL sertifikası ve HTTPS güvenliği
• OWASP Top 10 web güvenlik açıkları

Yedek ise ayrı bir konudur. Sağlayıcının yedek hizmeti işinize yarayabilir, ancak tek başına yeterli olmaz. Web sitesi yedekleme stratejisi yazımız farklı bir konumda ikinci kopya tutma mantığını anlatıyor.

Paylaşımlı hostingden VPS'e ne zaman geçmelisiniz?

Paylaşımlı hostingde kaynak sınırlarına sık takılıyorsanız, özel yazılım kurmanız gerekiyorsa ya da performans dalgalanmasından şikâyet ediyorsanız VPS'i düşünebilirsiniz. Bunların hiçbiri sizde yoksa geçiş için acele etmeyin.

Paylaşımlı hosting ile VPS karşılaştırması ayrı bir konudur. Bu konuyu hosting seçimi rehberimizde ele aldık; burada tekrar etmiyoruz.

Geçiş için kendinize üç soru sorun:

1. Yavaşlık gerçekten sunucudan mı geliyor? Önce kaynağı teşhis edin.
2. Yönetim işini yürütecek bilgi ya da bütçe var mı?
3. Yedek ve güvenlik planı hazır mı?

İlk soru kritiktir. Çünkü yavaş bir site her zaman zayıf sunucunun eseri olmaz. Büyük görseller, ağır eklentiler ve yavaş sorgular da aynı belirtiyi verir. Sitenin neden yavaş açıldığını anlatan yazımız teşhis sırasını gösteriyor.

Sunucuyu büyütmek, yazılım kaynaklı bir sorunu çoğu zaman gizler ama çözmez. Önce ölçün, sonra büyütün.

Sunucuyu kendiniz mi yönetmelisiniz, sağlayıcıya mı bırakmalısınız?

Terminalde rahat çalışıyor, yedek ve güvenlik süreçlerine zaman ayırabiliyorsanız kendiniz yönetebilirsiniz. Aksi halde yönetilen paketi ya da hosting sağlayıcınızın desteğini tercih edin. Bu bir yetenek meselesinden çok, kesinti anında kimin sorumlu olacağı meselesidir.

Aşağıdaki durumlarda sunucuyu kendiniz yönetmemenizi öneririz; işi hosting sağlayıcınıza ya da deneyimli bir sistem yöneticisine bırakın:

• Ödeme alan bir e-ticaret siteniz var ve kesinti doğrudan gelir kaybıdır.
• Sunucuda müşteri verisi tutuyorsunuz ve güvenlik yamalarını izleyecek kimse yok.
• E-posta sunucusu kurmayı düşünüyorsunuz. Teslim edilebilirlik ve kara liste yönetimi ayrı uzmanlık ister.
• Saldırı, disk arızası ya da veri kaybı anında müdahale edecek bir planınız yok.

Yazılım ekibiniz varsa durum farklıdır. Next.js ya da Laravel gibi uygulamaları kendi VPS'inize kurmak mantıklı olabilir. Bu konuda Next.js VPS kurulum rehberimiz ile Laravel cPanel ve VPS rehberimiz adım adım ilerler.

Kısacası karar verirken kendi becerinizi değil, kesinti anındaki sorumluluğu ölçün. Biz hosting hizmeti vermiyoruz; bu yüzden sunucu işletimi gereken noktada sizi sağlayıcınıza yönlendiriyoruz.

Sunucu seçerken sağlayıcıya hangi soruları sormalısınız?

Pazarlama sayfaları ürünleri benzer gösterir. Bu yüzden teknik ve sözleşmesel sorular sorarak farkı ortaya çıkarırsınız. Cevapları yazılı alın.

1. Sanallaştırma türü nedir: tam sanallaştırma mı, konteyner mi?
2. İşlemci çekirdekleri özel mi, ortak mı?
3. Bellek garanti mi, yoksa esnek mi?
4. Disk hangi teknolojiyle çalışıyor ve yedeği nasıl alıyorsunuz?
5. Ağ kotası var mı, hız sınırı var mı?
6. Paket yükseltmesi kesinti gerektiriyor mu?
7. Faturalama modeli nedir ve sürpriz kalemler neler?
8. Destek ne kadar sürede ve hangi kanaldan yanıt veriyor?
9. İptal ve veri silme koşulları nelerdir?

Bu sorular kısadır, ancak cevaplar iki sağlayıcıyı birbirinden net biçimde ayırır. Özellikle yedek ve kaynak garantisi satırlarında belirsiz ifadelere dikkat edin.

Ayrıca sağlayıcının ağ yapısını da inceleyebilirsiniz. Bir hosting firmasının kendi ağını yönetip yönetmediği bağlantı kalitesini etkiler. Bu konuyu AS numarası ve BGP yazımızda anlattık.

Bir sunucudan diğerine geçişi nasıl planlarsınız?

Geçişin kuralı basittir: eski sunucuyu kapatmadan yenisini hazırlayıp test edersiniz. Böylece bir şey ters giderse eski sisteme dönebilirsiniz. Acele edilen geçişler genellikle veri kaybıyla ya da uzun kesintiyle biter.

Temel akış şöyledir:

1. Yeni sunucuyu kurun ve güvenlik temelini oluşturun.
2. Siteyi ve veritabanını kopyalayın, geçici bir adreste test edin.
3. DNS kayıtlarının geçerlilik süresini (TTL) geçişten önce düşürün.
4. Veritabanı değişikliklerini dondurup son bir kopya alın.
5. DNS kaydını yeni sunucuya yönlendirin.
6. Bir süre eski sunucuyu açık tutup izleyin.

DNS yayılımını izlemek için DNS sorgulama aracı işinize yarar. Sertifikanın yeni sunucuda doğru çalışıp çalışmadığını SSL sorgulama aracıyla kontrol edebilirsiniz.

Bunu reklam kampanyalarının yoğun olduğu bir döneme denk getirmeyin. Düşük trafikli saatleri seçin ve geçiş tarihini ekibe önceden bildirin.

Karar akışı: VPS VDS bulut sunucu farkına göre hangisini seçersiniz?

Karar vermek için önce iş yükünüzü, sonra yönetim kapasitenizi, en sonunda bütçe modelinizi sorgulayın. Bu üç adım çoğu durumda seçeneği tek ürüne indirir. Sıra önemlidir; çünkü fiyatla başlamak sizi yanlış ürüne götürür.

• Düzenli ve öngörülebilir trafik, bütçe sabitliği istiyorsanız: VPS ya da VDS.
• Performans dalgalanmasına tahammülünüz yoksa: özel kaynaklı VDS ya da bulut ailesi.
• Ani trafik dalgaları ve esnek kapasite gerekiyorsa: bulut sunucu.
• Yönetim bilginiz yoksa: yönetilen paket ya da paylaşımlı hosting.

Hangi sunucuyu seçerseniz seçin, sunucu tek başına hızlı bir site yapmaz. Önbellekleme, görsel optimizasyonu ve temiz kod aynı ölçüde önemlidir. Önbellek tarafı için Redis ve Memcached yazımıza göz atın.

Sayfa performansını Google'ın ölçüt seti üzerinden değerlendirmek isterseniz web.dev Core Web Vitals sayfası başlangıç için iyi bir kaynaktır.

Son olarak kararınızı belgeleyin. Seçtiğiniz modeli, nedenini ve ne zaman yeniden değerlendireceğinizi yazın. Böylece büyüme ya da maliyet baskısı geldiğinde dayanacağınız net bir kayıt olur. Ayrıca ekibe yeni katılan biri sunucu mimarisini hızlıca kavrar.

Altyapı kararının arkasındaki web projesini birlikte planlamak isterseniz web tasarım hizmetimize bakabilirsiniz.