Dedicated Sunucu Nedir, Ne Zaman Gerekir? Adanmış Sunucu Rehberi

Dedicated sunucu nedir?

Dedicated sunucu, bir veri merkezindeki fiziksel makinenin işlemcisini, belleğini, disklerini ve ağ kartını yalnızca tek bir müşteriye ayıran sunucu kiralama modelidir. Türkçede adanmış sunucu adı da yaygındır. Aynı donanımı başka hiçbir müşteri paylaşmaz; bu yüzden kaynaklar öngörülebilir, sorumluluk ise daha geniştir.

Bu yazıda dedicated sunucunun VPS ve bulut sunucudan farkını kısaca özetliyor, asıl soruya odaklanıyoruz: ne zaman gerçekten gerekir, ne zaman gereğinden fazla kapasiteye para ödersiniz? Ayrıca yönetim, donanım arızası, yedek ve geçiş planı gibi işin görünmeyen taraflarını da açıyoruz.

Biz dijital pazarlama ve web ekibiyiz, hosting firması değiliz. Bu nedenle anlatımımız resmi dokümanlara, Linux araçlarının kılavuz sayfalarına ve genel kabul gören tanımlara dayanır. Fiyat vermiyoruz ve belirli bir sağlayıcı önermiyoruz; çünkü ikisi de pazara ve sözleşmeye göre değişir.

Yazının sonunda elinizde üç şey olacak: kendi iş yükünüzü ölçmek için birkaç komut, sağlayıcıya sormanız gereken soruların listesi ve sunucuyu ne zaman kendiniz yönetmemeniz gerektiğine dair dürüst bir değerlendirme.

Dedicated sunucu ile VPS ve bulut sunucu arasındaki fark nedir?

Temel fark sanallaştırma katmanındadır. VPS ve bulut sunucuda sağlayıcı bir fiziksel makineyi hipervizörle böler ve size bir sanal makine verir. Dedicated sunucuda ise makinenin tamamı sizindir; isterseniz üzerine kendi sanallaştırma katmanınızı kurarsınız.

VPS, VDS ve bulut sunucu arasındaki ayrımı daha önce VPS, VDS ve bulut sunucu farkı rehberimizde ayrıntılı anlattık. Burada o farkları tekrar etmiyoruz; yalnızca dedicated tarafına geçişte önem taşıyan üç noktayı vurguluyoruz.

• Kaynak garantisi: dedicated sunucuda işlemci çekirdekleri ve disk kapasitesi başka bir müşteriyle yarışmaz.
• Esneklik: sanal sunucuyu birkaç tıkla büyütürsünüz; fiziksel sunucuda büyütme çoğu zaman donanım değişikliği ya da yeni makine anlamına gelir.
• Sorumluluk: yönetilmeyen bir dedicated sunucuda işletim sisteminden güncellemeye kadar her katman sizdedir.

Bulut sunucunun resmi bir tanımı da var. ABD Ulusal Standartlar ve Teknoloji Enstitüsü (NIST), SP 800-145 bulut bilişim tanımında bulutu isteğe bağlı self servis, kaynak havuzu ve hızlı esneklik gibi özelliklerle açıklar. Dedicated sunucu özellikle esneklik tarafında geride kalır; karşılığında ise tutarlılık sunar.

Bare metal sunucu ile dedicated sunucu aynı şey mi?

Pratikte çoğu zaman aynı şeyi anlatırlar, ama vurgu farklıdır. Bare metal, işletim sisteminin doğrudan donanım üzerinde, araya sağlayıcının hipervizörü girmeden çalıştığını vurgular. Dedicated ise donanımın tek müşteriye ayrıldığını, yani kiracılık modelini öne çıkarır.

Bulut sağlayıcıları bu kavramları farklı ürünlerle de sunar. Örneğin Amazon Web Services, EC2 Dedicated Hosts belgesinde Dedicated Host ürününü tamamen sizin kullanımınıza ayrılan fiziksel bir sunucu olarak tanımlar. Ancak bu üründe makineyi yine bulut konsolundan yönetir, üzerinde sanal örnekler çalıştırırsınız.

Kısacası etikete değil, teklifin içeriğine bakın. Kendinize iki soru sorun: Donanımı başka bir müşteri paylaşıyor mu? İşletim sistemini doğrudan donanıma mı kuruyorum, yoksa sağlayıcının sanallaştırma katmanı üzerinde mi çalışıyorum?

Kiraladığınız makinenin gerçekten fiziksel olup olmadığını Linux üzerinde kolayca kontrol edersiniz. systemd ile gelen aşağıdaki komut, sanallaştırma algılamazsa none yanıtını verir:

systemd-detect-virt

Komut kvm, vmware ya da benzeri bir değer döndürüyorsa sanal bir makinedesiniz demektir. Sanallaştırmanın arka planını KVM sanallaştırma rehberimizde anlattık.

Fiziksel donanımın size ayrılması neyi değiştirir?

En büyük kazanç öngörülebilirliktir. Sanal sunucuda aynı fiziksel makinede başka müşteriler de çalışır. Biri yoğun işlem yaptığında işlemci zamanı, disk kuyruğu ve bellek bant genişliği için yarışırsınız. Sektörde buna gürültülü komşu sorunu adı verilir.

Dedicated sunucuda bu yarış ortadan kalkar. Bugün ölçtüğünüz performans yarın da aşağı yukarı aynı olur, çünkü değişken yalnızca sizin iş yükünüzdür. Bu özellik özellikle veritabanı, arama motoru ve video işleme gibi sürekli kaynak tüketen işlerde değer taşır.

Ayrıca donanım seçiminde söz sahibi olursunuz. Belirli bir işlemci ailesi, çok sayıda NVMe disk, donanım RAID kartı ya da yüksek bellek kapasitesi gibi gereksinimleri sanal paketlerde her zaman bulamazsınız. Fiziksel sunucuda bu kalemleri doğrudan teklif aşamasında belirlersiniz.

Öte yandan bu kazancın bir bedeli var: makine tek ve fizikseldir. Bir parçası arızalanırsa, önlem almadıysanız hizmet durur. Bu konuyu aşağıda donanım arızası ve RAID başlıklarında ayrıca ele alıyoruz.

Kontrol de genişler. Çekirdek sürümünü, dosya sistemini, disk düzenini ve hatta kendi sanallaştırma katmanınızı siz seçersiniz. Örneğin bir dedicated sunucuya Proxmox kurup kendi sanal makinelerinizi çalıştırabilirsiniz; bunun nasıl yapıldığını Proxmox VE rehberimizde bulabilirsiniz.

Gürültülü komşu sorununu nasıl ölçersiniz?

Dedicated sunucuya geçmeden önce sorunun gerçekten komşudan kaynaklandığını kanıtlamanız gerekir. Linux bunun için basit bir gösterge sunar: steal time, yani çalınan işlemci zamanı. top kılavuz sayfası st alanını, hipervizörün bu sanal makineden çaldığı zaman olarak tanımlar; ayrıntı için top kılavuz sayfasına bakabilirsiniz.

top
vmstat 1 10

top ekranının üst kısmındaki işlemci satırında st değerini izleyin. vmstat çıktısında da en sağdaki st sütunu aynı bilgiyi saniye saniye gösterir. Yoğun saatlerde bu değer belirgin biçimde yükseliyorsa, sanal makineniz ihtiyaç duyduğu işlemci zamanını alamıyor demektir.

Ancak tek bir ölçüme güvenmeyin. Farklı günlerde, hem sakin hem yoğun saatlerde örnek alın. Değerler düşükse yavaşlığın kaynağı büyük olasılıkla komşu değil, sizin uygulamanız ya da veritabanı sorgularınızdır. Bu durumda dedicated sunucu sorunu çözmez, yalnızca daha pahalı bir ortamda sürdürür.

Steal time yüksekse önce sağlayıcınızla konuşun. Bazı sağlayıcılar sizi daha sakin bir fiziksel makineye taşıyabilir ya da ayrılmış çekirdekli bir pakete geçmenizi önerebilir. Sonuç değişmiyorsa dedicated seçeneği gerçekçi hale gelir.

Dedicated sunucu hangi durumlarda gerçekten gerekir?

Dedicated sunucu bir prestij kalemi değil, belirli iş yüklerinin teknik ihtiyacıdır. Aşağıdaki işaretlerden birkaçı aynı anda varsa ciddi bir aday olur:

• Sürekli yüksek işlemci ya da disk kullanımı: yük ara sıra değil, günün büyük bölümünde yüksekse sanal sunucunun esneklik avantajı azalır.
• Öngörülebilir ve yoğun trafik: trafiğiniz ani sıçramalar yerine sürekli yüksek bir seviyede seyrediyorsa sabit kapasite mantıklı hale gelir.
• Disk hızına duyarlı uygulamalar: büyük veritabanları, arama indeksleri ve günlük analizleri yerel NVMe disklerden doğrudan yararlanır.
• Lisans ve uyumluluk: fiziksel çekirdek ya da soket başına lisans isteyen yazılımlar tek kiracılı donanım gerektirebilir.
• Veri konumu: verinin belirli bir ülkede ve bilinen bir donanımda durması sözleşme ya da mevzuat gereği olabilir.
• Gürültülü komşuya tahammül yok: gecikme tutarlılığı iş için kritikse paylaşımlı donanım risk yaratır.

Tek bir işaret çoğu zaman yeterli değildir. Örneğin yalnızca yüksek trafik, iyi bir önbellek katmanı ve içerik dağıtım ağıyla da karşılanabilir. Bu yüzden kararı bir ölçüm ve maliyet karşılaştırmasıyla birlikte verin.

Bir de tersini düşünün: bu işaretlerin hiçbiri yoksa ve yalnızca daha hızlı bir site istiyorsanız, dedicated sunucu muhtemelen yanlış araçtır. Önce yazılım tarafındaki darboğazları giderin, ardından donanımı yeniden değerlendirin.

Lisans, uyumluluk ve veri konumu kararı nasıl etkiler?

Bazı kurumsal yazılımların lisansı fiziksel işlemci soketi ya da çekirdek sayısına bağlıdır. Sanal ortamda bu sayıları kanıtlamak zorlaşabilir. AWS belgesi de Dedicated Hosts ürününün mevcut soket, çekirdek ya da sanal makine başına lisanslarınızı kullanmanıza izin verdiğini, bunun da lisans koşullarınıza bağlı olduğunu açıkça belirtir.

Uyumluluk tarafında durum benzer. Bazı sektör standartları ya da kurum içi politikalar, verinin başka kuruluşlarla aynı donanımı paylaşmamasını isteyebilir. Ancak her standart bunu şart koşmaz; önce denetçinizin ya da uyum ekibinizin gerçek gereksinimini yazılı olarak alın.

Veri konumu ise ayrı bir eksendir. Türkiye'de kişisel verilerin yurt dışına aktarımı KVKK kapsamında ayrı kurallara bağlıdır. Bu nedenle sunucunun hangi ülkede, hangi veri merkezinde durduğunu sözleşmede açıkça görmek istersiniz. Bu bölüm hukuki danışmanlık değildir; kesin karar için hukukçunuzla çalışın.

Şunu da unutmayın: veri konumu gereksinimini çoğu zaman yurt içindeki bir veri merkezinde çalışan VPS de karşılar. Dedicated sunucu yalnızca donanım paylaşımı da yasaksa zorunlu hale gelir. Yani konum ve kiracılık iki ayrı sorudur; ikisini aynı gereksinim gibi okumayın.

Dedicated sunucu ne zaman gerekmez?

Dürüst cevap şu: çoğu kurumsal site ve küçük ya da orta ölçekli e-ticaret mağazası için dedicated sunucu gereğinden fazla kapasitedir. Tanıtım sitesi, blog, kurumsal katalog ya da orta ölçekli bir mağaza, iyi yapılandırılmış bir VPS ya da yönetilen hosting üzerinde rahat çalışır.

Bu sitelerde yavaşlığın asıl nedeni genellikle donanım değildir. Sıkıştırmadığınız görseller, önbelleksiz sayfalar, ağır eklentiler ve yavaş veritabanı sorguları çok daha sık karşımıza çıkar. Bu sorunları çözmeden donanımı büyütmek faturayı büyütür, ama deneyimi aynı oranda iyileştirmez.

Sayfa hızının satışlarla ilişkisini e-ticarette sayfa hızı yazımızda ele aldık. Orada da anlattığımız gibi önce kodu, görselleri ve önbelleği düzeltmek çoğu zaman en ucuz kazançtır.

Ayrıca dedicated sunucu esneklikten vazgeçmek demektir. Kampanya dönemlerinde birkaç günlüğüne kapasite artırmak isterseniz bulut sunucu daha uygun bir araçtır. Kısacası trafik dalgalıysa sabit bir fiziksel makine yerine ölçeklenebilir bir ortamı düşünün.

Son bir uyarı: tek bir dedicated sunucu, iki küçük sunucudan daha güvenilir değildir. Yüksek erişilebilirlik istiyorsanız tek büyük makine yerine yedekli bir mimari kurmak çoğu zaman daha sağlam bir yoldur.

Geçmeden önce darboğazı nasıl doğrularsınız?

Karar vermeden önce mevcut sunucunuzun hangi kaynağının tıkandığını bilmeniz gerekir. Aşağıdaki komutlar çoğu Linux dağıtımında hazır gelir ya da tek bir paket kurulumuyla eklenir.

nproc
free -h
df -h
iostat -x 1 5

nproc işlemci çekirdeği sayısını, free -h bellek ve takas kullanımını, df -h disk doluluğunu gösterir. iostat ise sysstat paketinin parçasıdır; disk başına bekleme süresini ve doluluk yüzdesini (%util) raporlar.

Bellek sürekli doluysa ve takas alanını aktif kullanıyorsanız önce bellek artırımı yeterli olabilir. Disk doluluk yüzdesi yoğun saatlerde sürekli tavana yakınsa, disk tipi ya da veritabanı yapılandırması asıl sorundur. İşlemci yüksekse hangi sürecin tükettiğini top ile bulun.

Sunucu kaynaklı yavaşlık belirtilerini web sitesi neden yavaş açılır yazımızda adım adım anlattık. Sonuçları en az bir hafta boyunca kaydedin; böylece kararınız tek bir kötü günün izlenimine değil, veriye dayanır.

Ölçümü uygulama tarafıyla da eşleştirin. Örneğin sayfa yanıt süresi yükselirken işlemci ve disk sakin kalıyorsa sorun büyük olasılıkla harici bir servis, yavaş bir API ya da kilitlenen bir veritabanı tablosudur.

Paylaşımlı hosting, VPS, bulut ve dedicated sunucu nasıl kıyaslanır?

Aşağıdaki tablo genel eğilimleri özetler. Her sağlayıcının ürünü farklıdır, bu yüzden sözleşme ayrıntısına mutlaka bakın.

Tablodan çıkan sonuç basit: dedicated sunucu tutarlılık ve kontrol satın almaktır. Esneklik ve kolaylık ise karşılığında verdiğiniz şeydir. Bu takası bilerek yapın.

Yönetilen ve yönetilmeyen dedicated sunucu arasındaki fark nedir?

Yönetilmeyen dedicated sunucuda sağlayıcı donanımı, elektriği, soğutmayı ve ağ bağlantısını sağlar. İşletim sisteminin kurulumu, güncellemeler, güvenlik duvarı, izleme ve yedekleme ise sizin işinizdir. Kısacası sağlayıcı kabloya kadar sorumludur, gerisi size kalır.

Yönetilen modelde sağlayıcı bu yükün bir kısmını ya da tamamını üstlenir. Kapsam firmadan firmaya ciddi biçimde değişir. Bazıları yalnızca işletim sistemi güncellemesini yapar, bazıları web sunucusu, veritabanı ve kontrol paneli ayarlarına kadar iner.

Bu yüzden "yönetilen" kelimesine güvenmeyin; kapsamı madde madde yazılı isteyin. Özellikle şu sorulara net yanıt alın:

• Güvenlik güncellemelerini kim, hangi sıklıkla uygular?
• Sunucu izlemesi ve alarm 7/24 mü, yoksa mesai saatinde mi?
• Yedekleri kim alır, nerede saklar ve geri yüklemeyi kim test eder?
• Uygulama katmanındaki bir hatada destek nerede biter?

Ekibinizde Linux yönetimi bilen biri yoksa yönetilmeyen dedicated sunucu ucuz görünür, ama gerçekte en pahalı seçenektir. Bir güvenlik açığı ya da yedeksiz bir disk arızası, aradaki farkı kısa sürede siler.

Donanım arızasında sorumluluk kimde?

Sanal sunucuda fiziksel makine arızalandığında sağlayıcı çoğu zaman sanal makinenizi başka bir donanımda yeniden başlatabilir. Dedicated sunucuda böyle kolay bir geçiş yoktur. Disk, bellek, güç kaynağı ya da anakart arızalanırsa makine parça değişene kadar kısmen ya da tamamen hizmet dışı kalabilir.

Donanım değişimini genellikle sağlayıcı yapar. Ancak ne kadar sürede yapacağı sözleşmedeki hizmet seviyesi anlaşmasına bağlıdır. Yedek parçanın veri merkezinde hazır olup olmadığını ve değişimi hangi saatlerde yaptığını önceden sorun.

Disklerin sağlığını düzenli izlemek sizin elinizdedir. smartmontools paketiyle gelen smartctl, diskin kendi raporladığı sağlık bilgisini okur:

sudo smartctl -H /dev/sda
sudo smartctl -a /dev/sda

İlk komut genel sağlık değerlendirmesini, ikincisi ayrıntılı öznitelikleri gösterir. Aygıt adı sunucunuza göre farklıdır; NVMe disklerde /dev/nvme0 gibi bir ad görürsünüz.

Arızaya karşı asıl önlem ise tasarımdır. Tek bir dedicated sunucu, tek bir arıza noktasıdır. İş kesintiye tahammül edemiyorsa ikinci bir sunucu, yük dengeleyici ya da en azından hızla ayağa kaldırabileceğiniz bir yedek ortam planlayın.

RAID neden yedek yerine geçmez?

RAID, birden fazla diski birlikte kullanarak performans ya da disk arızasına dayanıklılık sağlayan bir yapıdır. RAID 1 ya da RAID 10 gibi yansıtmalı düzenlerde bir disk bozulduğunda sunucu çalışmaya devam eder. Bu değerli bir özelliktir, ama yedek değildir.

Nedeni basit: RAID her değişikliği anında tüm disklere yazar. Yanlışlıkla sildiğiniz bir klasör, fidye yazılımının şifrelediği dosyalar ya da bozuk bir veritabanı güncellemesi de aynı anda tüm kopyalara gider. Geri dönebileceğiniz eski bir sürüm yoktur.

RAID seviyelerinin farklarını RAID nedir yazımızda karşılaştırdık. Yazılım RAID kullanıyorsanız dizinin durumunu şöyle kontrol edersiniz:

cat /proc/mdstat
sudo mdadm --detail /dev/md0

Gerçek koruma için sunucunun dışında, farklı bir konumda ve sürüm geçmişiyle tuttuğunuz yedeklere ihtiyacınız var. Web sitesi yedekleme stratejisi rehberimiz bu planı nasıl kuracağınızı anlatır. Yedeği düzenli aralıklarla geri yükleyerek test etmeyi de ihmal etmeyin; denemediğiniz bir yedek yalnızca bir umuttur.

Uzaktan yönetim ve yeniden kurulum nasıl çalışır?

Fiziksel sunucu kilitlendiğinde ya da hatalı bir güvenlik duvarı kuralı sizi dışarıda bıraktığında SSH işe yaramaz. Bu anlarda işletim sisteminden bağımsız çalışan bir yönetim arayüzüne ihtiyaç duyarsınız. Sunucu donanımlarında bu görevi genellikle BMC adlı ayrı bir denetleyici üstlenir; erişim için IPMI ya da Redfish gibi standartlar devreye girer.

Sağlayıcılar bu erişimi farklı biçimlerde sunar. Bazıları uzaktan konsol, bazıları kurtarma modu, bazıları ise yalnızca destek talebiyle yeniden başlatma imkânı verir. Satın almadan önce şunları netleştirin:

• Sunucu yanıt vermediğinde güç döngüsünü kendiniz başlatabilir misiniz?
• Ekran ve klavyeye uzaktan erişim, yani uzaktan konsol var mı?
• Sunucuyu bir kurtarma ortamından açıp diskleri bağlayabilir misiniz?
• İşletim sistemini kendi kalıbınızla yeniden kurabilir misiniz?

Bir uyarı ekleyelim: uzaktan yönetim arayüzü güçlü bir yetkidir. Bu arayüzü herkese açık internete açmak ciddi bir risktir. Sağlayıcı imkân tanıyorsa erişimi özel ağ, VPN ya da IP kısıtlamasıyla sınırlayın.

Kurulum süresi ve esneklik neden dezavantaj olabilir?

Bulut sunucuyu dakikalar içinde açıp kapatırsınız. Dedicated sunucuda süreç farklıdır: sağlayıcının stokunda uygun donanım varsa teslim hızlı olur, özel bir yapılandırma istediyseniz parça temini ve montaj gerekir. Teslim süresi sağlayıcıya ve yapılandırmaya göre değişir; kesin süreyi teklifte yazılı isteyin.

Esneklik tarafında da benzer bir sınır var. Bellek eklemek ya da disk değiştirmek için çoğu zaman bakım penceresi ve kısa bir kesinti gerekir. İşlemciyi büyütmek ise genellikle yeni bir makineye geçmek anlamına gelir.

Sözleşme süresi de önem taşır. Bazı sağlayıcılar fiziksel sunucuyu aylık, bazıları daha uzun taahhütle kiraya verir. Uzun taahhüt, iş yükünüz değiştiğinde sizi gereğinden büyük ya da küçük bir makineye bağlayabilir.

Bu dezavantajı yumuşatmanın yolu hibrit düşünmektir. Örneğin veritabanını dedicated sunucuda tutup ani trafik artışlarını bulut sunucudaki ek uygulama sunucularıyla karşılayabilirsiniz. Böylece tutarlılık ve esnekliği aynı mimaride birleştirirsiniz.

Dedicated sunucuda güvenlik sorumluluğu nasıl değişir?

Fiziksel izolasyon, aynı donanımı paylaşan komşulardan gelebilecek bazı riskleri azaltır. Ancak sunucunuzu internete açtığınız anda saldırı yüzeyi sanal bir sunucudan farksızdır. Açık portlar, zayıf parolalar ve güncellemediğiniz yazılımlar her ortamda aynı tehlikeyi taşır.

Yönetilmeyen modelde ilk gün yapmanız gerekenler bellidir:

1. Root kullanıcısıyla parolalı SSH girişini kapatın, anahtar tabanlı girişe geçin.
2. Yalnızca ihtiyaç duyduğunuz portları açan bir güvenlik duvarı kurun.
3. Otomatik güvenlik güncellemelerini ya da düzenli bir güncelleme takvimini devreye alın.
4. Kaba kuvvet denemelerine karşı oturum açma girişimlerini sınırlayın.
5. Sunucu dışında, sürüm geçmişli yedeklemeyi başlatın.

cPanel kullanan sunucularda yaygın bir güvenlik duvarı seçeneğini CSF firewall rehberimizde anlattık. Uygulama katmanındaki riskler ise sunucu tipinden bağımsızdır; bu yüzden kod tarafındaki açıkları da ihmal etmeyin.

Fiziksel güvenlik de sağlayıcının sorumluluğundadır. Veri merkezine erişim kontrolü, kamera kaydı ve donanım imha süreçleri hakkında sağlayıcınızın belgelerini isteyin; özellikle uyum gereksiniminiz varsa bu belgeler denetimde işinize yarar.

Dedicated sunucuya geçişi nasıl planlarsınız?

Dedicated sunucuya taşınmak, sıradan bir hosting değişikliğinden daha fazla hazırlık ister. Şu sırayı izlemenizi öneriyoruz:

1. Envanter çıkarın: alan adları, veritabanları, zamanlanmış görevler, e-posta hesapları ve SSL sertifikaları.
2. Yeni sunucuyu hazırlayın: işletim sistemini, güvenliği ve izlemeyi trafik gelmeden önce tamamlayın.
3. DNS TTL değerini düşürün: geçişten bir iki gün önce kayıtların önbellekte kalma süresini kısaltın.
4. Verileri kopyalayın ve test edin: siteyi yeni sunucuda hosts dosyası üzerinden ya da geçici bir adresle deneyin.
5. Son eşitlemeyi yapın: yazma işlemlerini kısa süre durdurup veritabanının son halini aktarın.
6. DNS kayıtlarını güncelleyin ve izleyin: hata günlüklerini, formları ve ödeme adımını kontrol edin.
7. Eski sunucuyu hemen kapatmayın: birkaç gün yedek olarak tutun.

DNS değişikliğinin yayılımını DNS sorgulama aracımızla takip edebilirsiniz. Alan adı ve URL yapısı değişmiyorsa SEO tarafında risk düşüktür; yine de yönlendirme, robots ve site haritası kontrolleri için site taşıma kontrol listemize göz atın.

Geçişi düşük trafikli bir saate planlayın ve geri dönüş adımlarını önceden yazın. TTL değerini düşürdüğünüz için beklenmedik bir sorunda DNS kaydını eski sunucuya çevirip hızla geri dönersiniz.

Sağlayıcıya hangi soruları sormalısınız?

Teklifler ilk bakışta işlemci, bellek ve disk listesinden ibaret görünür. Asıl farkı ise sözleşmenin satır araları yaratır. Teklif aşamasında şu soruları yazılı sorun:

• Donanım arızasında müdahale ve parça değişim süresi ne kadar?
• Ağ bağlantısının kapasitesi ve trafik kotası nasıl? Aşımda ne olur?
• Sunucu hangi ülkede, hangi veri merkezinde duruyor?
• Disk yapılandırması ne? Donanım RAID mi, yazılım RAID mi?
• Uzaktan konsol ve yeniden kurulum imkânı var mı?
• Sözleşmenin asgari süresi ve fesih koşulları neler?
• Bir DDoS saldırısında sağlayıcı nasıl davranıyor?

Bu soruların yanıtları, yalnızca teknik özelliklere bakarak göremeyeceğiniz riskleri ortaya çıkarır. Hosting seçiminin genel ölçütlerini web sitesi için hosting seçimi yazımızda topladık.

Yanıtları birkaç sağlayıcı için aynı tabloya yazın. Böylece yalnızca donanım listesini değil, arıza anındaki davranışı da karşılaştırırsınız; uzun vadede asıl farkı bu kısım yaratır.

Ne zaman kendiniz yönetmemeli, işi sağlayıcıya bırakmalısınız?

Dürüst olalım: bir fiziksel sunucuyu kendiniz yönetmek yarı zamanlı bir iş değildir. Güvenlik güncellemelerini takip etmek, disk sağlığını izlemek, gece gelen bir alarma yanıt vermek ve yedekleri test etmek sürekli dikkat ister.

Aşağıdaki durumlardan biri sizin için geçerliyse yönetilen bir hizmet ya da yönetilen bir VPS çok daha doğru bir tercihtir:

• Ekibinizde Linux sistem yönetimi deneyimi olan kimse yok.
• Sunucu kesintisi doğrudan satış ve itibar kaybı demek, ama 7/24 nöbet tutacak kimse yok.
• Uyum denetimleri belgeli süreçler ve kayıt istiyor.
• Asıl işiniz yazılım ya da pazarlama ve altyapıya ayıracak zamanınız sınırlı.

Biz de web projelerinde sunucu yönetimini işin yanında yürütmeyi önermiyoruz. Web tasarım hizmetimizde ve e-ticaret danışmanlığımızda hosting kararını iş yüküne göre sizinle birlikte değerlendiriyor, sunucu işletimini ise uzman bir hosting sağlayıcısına bırakmanızı öneriyoruz.

Dedicated sunucu size uygun mu?

Kararı üç soruyla özetleyebiliriz. Birincisi, ölçümleriniz sürekli ve öngörülebilir bir yük gösteriyor mu? İkincisi, lisans, uyumluluk ya da donanım paylaşmama gibi somut bir zorunluluk var mı? Üçüncüsü, sunucuyu sizin adınıza 7/24 yönetecek bir ekip ya da hizmet var mı?

Üç soruya da evet diyorsanız dedicated sunucu güçlü bir seçenektir. Birine bile hayır diyorsanız önce VPS, bulut ya da yönetilen hosting tarafında optimizasyonu deneyin. Çoğu site için kod, önbellek ve görsel iyileştirmesi, donanım büyütmekten daha hızlı ve daha ucuz sonuç verir.

Son olarak, hangi seçeneği tercih ederseniz edin yedeği sunucunun dışında tutun ve geri yüklemeyi test edin. Doğru altyapının ölçüsü, kötü bir günden sonra işinizi ne kadar hızlı ayağa kaldırdığınızdır.