SEO Dostu URL (Slug) Oluşturucu

Slug oluşturucu nedir, ne işe yarar?

Slug oluşturucu, bir sayfa başlığını adresin son parçasında kullanılabilecek kısa, küçük harfli ve Türkçe karaktersiz bir ifadeye çeviren araçtır. Örneğin siteniz.com/corek-otu-yaginin-faydalari adresindeki kalın kısım slug'dır. Araç başlığınızı harf harf çevirir, kesme işaretini ve noktalamayı siler, kelimeleri tireyle birleştirir. İsterseniz bağlaçları da atar.

Ben bu aracı en çok iki işte kullanıyorum: yeni bir blog takviminin bütün başlıklarını tek seferde adrese çevirirken ve bir site taşımasında eski ile yeni adresleri eşleştirirken. Elle yazınca ı ile i karışıyor, bir tire eksik kalıyor; toplu işte bu küçük hatalar hızla çoğalıyor. Kısacası slug, teknik SEO kontrol listesinin küçük ama herkesin gördüğü bir parçası.

• Toplu üretim: her satır ayrı bir slug olur.
• Üç karakter dili: Türkçe, English ve Deutsch modları farklı harf kuralları uygular.
• Kontrol: her satırda karakter ve kelime sayısı, gerekirse yinelenen ve uzun uyarısı çıkar.
• Gizlilik: başlıklarınız tarayıcınızdan dışarı çıkmaz.

İyi bir URL slug'ı nasıl olmalı?

Google'ın URL yapısı belgesi üç şeyi net söylüyor: adreste okunur kelimeler kullanın, kelimeleri alt çizgi yerine tireyle ayırın ve uzun kimlik numaralarından kaçının. Benim sahada bunlara eklediğim kurallar ise şunlar:

• Kısa tutun: çoğu sayfada 3 ile 5 anlamlı kelime yetiyor. Başlığın tamamını slug yapmak zorunda değilsiniz.
• Konuyu anlatsın: slug'ı okuyan biri sayfada ne bulacağını tahmin edebilmeli.
• Küçük harf kullanın: Google adreslerde büyük ve küçük harfi ayrı sayıyor; /Urun ile /urun iki farklı adres olur.
• Yılı eklemeyin: her yıl güncellediğiniz bir rehberin adresinde yıl durursa ertesi yıl ya eski görünür ya da adres değişir.
• Tekrardan kaçının: aynı kelimeyi slug içinde iki kez yazmak adrese değer katmaz.

Slug'ı yazdıktan sonra onu tek başına değil, sayfanın başlığı ve açıklamasıyla birlikte değerlendirin. Üçü aynı konuyu anlatıyorsa kullanıcı tıklamadan önce ne bulacağını bilir. Bu yüzden ben son kontrolü Google SERP önizleme aracında yapıyorum; başlık ve açıklama metnini ise meta tag oluşturucu ile hazırlıyorum.

Türkçe karakterli URL paylaşıldığında neden bozuk görünür?

Tarayıcının adres çubuğunda /çörek-otu gibi bir adres düzgün görünür. Ancak aynı adresi kopyalayıp bir e-postaya ya da mesaja yapıştırdığınızda çoğu zaman /%C3%A7%C3%B6rek-otu hâline döner. Bunun nedeni adreslerin teknik olarak sınırlı bir ASCII karakter kümesiyle taşınması: ç ve ö gibi harfler önce UTF-8 baytlarına, sonra yüzde kodlamasına (percent encoding) çevrilip adrese giriyor.

Google bu durumu bir sorun saymıyor. URL yapısı belgesinde kitlenizin dilindeki kelimeleri ya da harf çevirisi yapılmış karşılıklarını kullanabileceğinizi yazıyor. Yani Türkçe karakterli bir adres sizi cezaya sokmaz. Ben yine de şu üç nedenle ASCII karşılığını tercih ediyorum:

• Okunurluk: %C3%A7 dizisi paylaşılan bir bağlantıda güven vermiyor.
• Yazılabilirlik: Türkçe klavyesi olmayan biri adresi elle yazamıyor.
• Tutarlılık: büyük İ ve küçük ı harfleri bazı yazılımlarda beklenmedik biçimde küçülüyor ya da büyüyor; bu da tutarsız adreslere yol açabiliyor.

Araç bu yüzden Türkçe modunda ç, ş, ğ, ı, ö, ü harflerini c, s, g, i, o, u yapar. Latin alfabesi dışındaki karakterleri, örneğin Arapça harfleri veya emojiyi ise siler; böyle başlıklarda slug'ı elle kontrol edin.

Slug oluşturucu Almanca umlautları neden ae, oe, ue yapar?

Almancada ä, ö ve ü harflerinin yerleşik yazım karşılığı ae, oe ve ue; ß ise ss olur. Bu nedenle Almanca bir sayfanın adresinde grossentabelle yerine groessentabelle görmek okur için daha doğal. WordPress de remove_accents işlevinde aynı kuralı izliyor: site dili Almanca olduğunda umlautları ae, oe, ue yapıyor, diğer dillerde ise yalnız noktaları atıp a, o, u bırakıyor.

Slug oluşturucu bu farkı Karakter dili düğmeleriyle yönetir. Aynı başlık iki modda farklı sonuç verir:

• Türkçe modu: Müller Gıda Ürünleri başlığı muller-gida-urunleri olur.
• Deutsch modu: aynı başlık mueller-gida-ueruenleri olur.

Hangisinin doğru olduğu başlığın diline bağlı. Türkçe bir markanın Ürün kelimesi ueruen olursa garip durur; öte yandan Alman bir soyadı olan Müller, muller yazıldığında başka bir isme dönüşür. Kural basit: sayfanın dilini seçin, karışık başlıklarda en önemli kelimenin dilini esas alın. Çok dilli bir sitede her dilin kendi slug'ını üretmek de mantıklı; dil sürümlerini birbirine bağlayan etiketleri ise hreflang oluşturucu ile hazırlayabilirsiniz.

Araç hangi kelimeleri stop-word sayıyor, hangilerini bilerek bırakıyor?

Stop-word, cümleyi bağlayan ama tek başına konu anlatmayan kelimedir. Kutuyu işaretlediğinizde araç seçili dilin listesini uygular ve atılan kelimeleri kutunun altında gösterir:

• Türkçe: ve, ile, için, bir, bu, da, de, ki, mi, ya, veya, ama.
• English: the, a, an, and, or, of, to, in, for, on, at, is, with, by.
• Deutsch: der, die, das, und, oder, ein, eine, für, mit, von, im, in, auf, zu, den, dem.

En ve çok kelimelerini listeye bilerek almadım. En iyi SEO araçları başlığından en düşerse slug iyi seo araçları anlamına kayar; çok satan ürünler de satan ürünler gibi bir ifadeye döner. Başlığın tamamı stop-word'lerden oluşuyorsa araç hiçbir kelimeyi atmaz, çünkü boş bir slug işe yaramaz.

Kutuyu açmadan önce şu soruyu sorun: atılan kelime anlamı değiştiriyor mu? Kedi ve köpek maması başlığında ve gidebilir. Buna karşılık Bir Varmış Bir Yokmuş gibi bir kitap adında her kelime ismin parçasıdır; orada kutuyu kapalı tutun.

Yayındaki bir slug'ı değiştirmek: yönlendirme planı

Yayındaki bir sayfanın slug'ını değiştirdiğinizde eski adres 404 verir; o adrese gelen bağlantılar ve arama trafiği boşa düşer. Google bu durumda kalıcı ve sunucu taraflı bir yönlendirmeyi, yani 301 veya 308 kodunu öneriyor. Yönlendirme belgesine göre kalıcı yönlendirme, hedef adresin artık asıl (canonical) adres olması gerektiğini bildiren bir sinyal.

1. Eşleme tablosu çıkarın: bir sütunda eski adres, diğerinde yeni adres dursun. Toplu işlerde yeni slug'ları bu araçla üretip tabloya yapıştırıyorum.
2. Bire bir yönlendirin: her eski adres, içeriği en yakın yeni adrese gitsin; hepsini ana sayfaya göndermeyin.
3. Zinciri kontrol edin: yayına aldıktan sonra yönlendirme denetleyici ile eski adresin tek adımda yeni adrese gittiğini doğrulayın.
4. İç linkleri ve site haritasını güncelleyin: yeni adresleri XML sitemap oluşturucu ile haritaya ekleyin.
5. Yönlendirmeyi erken kaldırmayın: Google site taşıma belgesinde yönlendirmeleri mümkün olduğunca uzun, genellikle en az 1 yıl tutmayı öneriyor.

Çok sayıda adresin değiştiği bir yenilemede süreci SEO migration kontrol listesi yazımda adım adım anlattım.

Toplu slug üretirken nelere dikkat etmelisiniz?

Bir kategorinin bütün ürünlerini ya da bir yıllık blog takvimini tek seferde çevirdiğinizde, tek tek bakmadığınız satırlarda hata kalır. Toplu işlerde benim kontrol ettiğim dört nokta şunlar:

• Yinelenen slug: iki başlık aynı slug'ı üretirse araç ikinci satırı yinelenen diye işaretler. WordPress böyle bir çakışmada sona -2 gibi bir ek koyuyor; adreste anlamsız bir rakam kalıyor. Başlıklardan birine ayırt edici bir kelime ekleyin.
• Uzunluk: 60 karakteri aşan slug'ın uzunluk etiketi sarıya döner. Bu Google'ın koyduğu bir sınır değil, okunurluk için kullandığım bir eşik. Sarı satırlarda başlığı değil, slug'ı kısaltın.
• Klasör yapısı: slug adresin yalnız son parçası. Önündeki /blog/ veya /urunler/ gibi klasörleri site genelinde bir kez belirleyin; bu konuyu büyük sitelerde kategori yapısı yazımda ayrıntılandırdım.
• Satır eşleşmesi: Tümünü kopyala düğmesi slug'ları başlıklarla aynı sırada verir. Yalnız emoji veya noktalamadan oluşan bir satır slug üretmez ve listeye girmez; tabloya yapıştırırken sıranın kaymadığından emin olun.

Yüzlerce adresi kapsayan bir yapı değişikliği planlıyorsanız işin slug kısmı kolay, riskli kısmı ise yönlendirme ve iç link düzeni. Bu tür projelerde SEO danışmanlığı kapsamında URL mimarisini birlikte kuruyoruz.