Yaş Hesaplama

Yaş hesaplama nasıl yapılır, bu araç size ne gösterir?

Yaş hesaplama, doğum tarihiniz ile seçtiğiniz bir gün arasındaki farkı yıl, ay ve gün olarak bulma işidir. Kulağa basit geliyor; ancak aylar 28 ile 31 gün arasında değişiyor ve araya 29 Şubat giriyor. Bu yüzden elle yaptığınız hesap çoğu zaman bir iki gün kayar.

Bu araç farkı takvim üzerinden sayar ve tek ekranda size şunları verir:

• Tam yaş: yıl, ay ve gün; isterseniz yalnız ay ya da hafta olarak.
• Toplamlar: yaşadığınız ay, hafta, gün ve saat.
• Doğum günü bilgisi: sonraki doğum gününe kalan gün ve o günün haftanın hangi gününe denk geldiği.
• Doğduğunuz gün ve burç: haftanın günü ve Batı zodyağına göre burç.
• Hedef yaş: 18, 40, 65 ya da yazdığınız bir yaşı hangi tarihte dolduracağınız.

Hesap tamamen tarayıcınızda çalışır; doğum tarihiniz sunucuya gitmez. İki tarih arasındaki farkı yaş dışında bir iş için arıyorsanız, örneğin bir proje süresi ya da vade için, gün hesaplama aracı daha uygun olur.

Yıl farkı neden tam yaşınızı vermez?

En sık gördüğüm hata, hesaplama yılından doğum yılını çıkarıp işi bitirmek. Örneğin 15 Mayıs 1990 doğumlu biri için 2026 eksi 1990, 36 eder. Ancak bu kişi 1 Mart 2026'da henüz 35 yaşındadır, çünkü o yılki doğum günü gelmemiştir.

Doğru yöntem üç adımdan oluşur:

1. Yıl farkını bulun; doğum günü o yıl henüz gelmediyse bir eksiltin.
2. Son doğum gününden bu yana geçen tam ayları sayın.
3. Kalan günleri ekleyin; gün eksiye düşerse bir önceki ayın gün sayısını ödünç alın.

Araç bu adımları sizin yerinize yapar. Üstelik sonucu yuvarlamaz: 36 yıl 4 ay 10 gün, 36,4 yıl demek değildir. Resmî bir yaş sınırında önemli olan, tam yılı doldurup doldurmadığınızdır; kesirli yıl bu soruya cevap vermez.

Toplam günü 365'e bölerek yaş bulmak da aynı nedenle hatalıdır. Bu yöntem her dört yılda bir gelen 29 Şubat'ları hesaba katmaz. Dolayısıyla doğum gününüze yakın günlerde sizi bir yaş büyük ya da küçük gösterebilir.

29 Şubat doğumlular için yaş hesaplama nasıl işler?

Artık yıl kuralı şöyle: 4'e tam bölünen yıllar artık yıldır; ancak 100'e bölünüp 400'e bölünmeyen yüzyıl yılları bu kuralın dışında kalır. ABD Deniz Gözlemevi'nin artık yıl açıklamasına göre 1900 artık yıl değildi, 2000 ise artık yıldı. Bu düzen sayesinde Gregoryen takvimde ortalama yıl 365,2425 gün sürer.

29 Şubat'ta doğan biri için sorun, dört yılın üçünde bu günün takvimde olmamasıdır. Araç böyle yıllarda yıl dönümünü 1 Mart kabul eder. Yani 29 Şubat 2000 doğumlu biri 28 Şubat 2027'de 26 yıl 11 ay 30 gün, 1 Mart 2027'de ise tam 27 yaşında görünür.

Bu tercih tek doğru değil. Bazı kurumlar ve ülkeler 28 Şubat'ı esas alabilir. Dolayısıyla sınav, sigorta ya da emeklilik gibi tarihe duyarlı bir işlemde kurumun kendi kuralını sorun. İki günü karşılaştırmak için hesaplama tarihine önce 28 Şubat'ı, sonra 1 Mart'ı yazmanız yeterli.

Nüfus kaydında doğum gününüz yoksa hangi tarihi girmelisiniz?

Özellikle eski kayıtlarda doğum tarihinin yalnız yılı yazılı olabilir. 5490 sayılı Nüfus Hizmetleri Kanunu'nun 39. maddesi bu durumu açıkça düzenler: yalnız yılı yazılı olanlarda yaş hesabı o yılın 1 Temmuz'undan başlar. Ayı yazılı ama günü belli olmayanlarda ise başlangıç o ayın 1'idir.

Yani kaydınızda yalnız 1958 yazıyorsa araca 01.07.1958 girin. Kayıtta Mart 1958 yazıyor ama gün yoksa 01.03.1958 girin. Böylece resmî işlemde kullanılan başlangıç tarihiyle aynı sonucu alırsınız.

Bir not daha: kimlik kartınızdaki tarih ile ailenizin bildiği gerçek doğum gününüz farklı olabilir. Resmî yaş her zaman nüfus kaydına göre işler. Bu nedenle kutlama için gerçek günü, başvuru hesabı için kayıttaki tarihi kullanmanızı öneririm. Önemli bir başvurudan önce nüfus kayıt örneğinizdeki tarihe bakın.

Çocuğunuzun yaşını ay olarak nasıl hesaplarsınız?

Küçük çocukların yaşını çoğu zaman yıl yerine ay ile ifade ederiz. Okul kaydı bunun en bilinen örneği. MEB'in Okul Öncesi Eğitim ve İlköğretim Kurumları Yönetmeliği'ne göre kayıt yılının eylül ayı sonu itibarıyla 69 ayını dolduran çocuk ilkokul birinci sınıfa kaydolur. 66, 67 ve 68 aylık çocuklar ise velinin yazılı isteğiyle kaydolabilir.

Bu hesabı araçta şöyle yaparsınız:

1. Çocuğun doğum tarihini girin.
2. Hesaplama tarihine kayıt yılının 30 Eylül'ünü yazın.
3. Yaşı göster satırında Ay olarak seçeneğine basın.

Örneğin 15 Aralık 2020 doğumlu bir çocuk 30 Eylül 2026'da 69 ay 15 gündür; yani 69 ayı doldurmuştur. Yenidoğanlar için Hafta olarak görünümü de işe yarar. Kayıt kuralları yıldan yıla değişebilir; kritik işlemlerde güncel mevzuatı ve okulunuzun duyurusunu kontrol edin.

Farklı sitelerde neden bir iki gün farklı sonuç görürsünüz?

Yaş hesaplayıcılar arasındaki farkın neredeyse tamamı ay sonu doğumlarından çıkar. 31 Ocak doğumlu birinin şubattaki ay dönümü takvimde yoktur. Hesaplayıcılar bu boşluğu farklı yollarla kapatır:

• Bu aracın yöntemi: olmayan günü bir sonraki aya taşır. 31 Ocak 2000 ile 1 Mart 2001 arası 1 yıl 0 ay 29 gün çıkar.
• Başka bir yöntem: doğum ayının gün sayısını ödünç alır ve aynı aralık için 1 yıl 1 ay 1 gün verir.
• Kesirli yıl yöntemi: toplam günü 365 ya da 365,25'e böler; artık yıllar yüzünden sonuç kayar.

İlk iki yöntem toplam gün sayısında aynı sonucu verir; fark yalnız ay ile gün arasındaki paylaşımdadır. Öte yandan tarih biçimi de karışıklık yaratır: 05/06 bir ülkede 5 Haziran, başka bir ülkede 6 Mayıs demektir. Bu yüzden sonuç satırında tarihi her zaman ay adıyla gösteriyorum. Toplam günü saniye ya da dakika gibi başka bir birime çevirmek isterseniz birim çevirici işinizi görür.

Web sitenizde doğum tarihi sorarken nelere dikkat etmelisiniz?

Yaş sorusu yalnız kişisel merak değil; birçok web formunda da karşınıza çıkar. Yaşa göre fiyat veren teklif formları, 18 yaş sınırı olan kampanyalar ya da randevu formları buna örnek. Müşterilerimizin formlarını kurarken şu kurallara uyarız:

• Gerçekten gerekiyorsa sorun. KVKK'nın genel ilkelerinden biri, verinin amaçla bağlantılı, sınırlı ve ölçülü olmasıdır. Yalnız yaş sınırını kontrol etmeniz gerekiyorsa tam doğum tarihi yerine bir yaş onayı yetebilir. Ayrıntılar KVKK ve GDPR uyumlu web sitesi yazımda.
• Yaşı sabit bir sayı olarak saklamayın. Yaş her gün değişir. Doğum tarihine gerçekten ihtiyacınız varsa tarihi tutun, yaşı gerektiğinde tarihten hesaplayın.
• Alanı mobile uygun kurun. Telefonda yerel tarih seçici ya da gün, ay, yıl için üç ayrı kutu, yüz yıllık bir açılır listeden çok daha hızlıdır. Randevu ve teklif formu tasarımı yazımda bu konuyu ayrıntılı anlatıyorum.
• Etiketi ve biçimi açık yazın. Ekran okuyucu kullanan ziyaretçi için görünür bir etiket ve örnek biçim şarttır; web erişilebilirliği rehberim bu noktada yol gösterir.

Formunuzu baştan kurmak ya da dönüşüm odaklı yenilemek isterseniz web tasarım hizmetimize göz atabilirsiniz.