DNS Kayıt Sorgulama

DNS sorgulama nedir, bu araç neyi gösterir?

DNS sorgulama, bir alan adının DNS'te yayımladığı kayıtları dışarıdan okuyup listelemektir. Tarayıcınız, e-posta sunucunuz ya da Google'ın tarayıcısı bir alan adına ulaşmadan önce hep aynı soruları sorar: bu ad hangi sunucuya gidiyor, e-postası nereye teslim ediliyor, bölgeyi kim yönetiyor? Bu araç o cevapları sunucumuzdan tek sorguda toplar ve üç grupta gösterir:

• Adres kayıtları: A (IPv4), AAAA (IPv6) ve alt alan adlarında CNAME.
• E-posta kayıtları: MX, SPF içeren TXT ve _dmarc adresindeki DMARC kaydı.
• Yönetim kayıtları: NS, SOA ve hangi sertifika otoritelerinin sertifika verebileceğini söyleyen CAA.

Bir müşterinin e-postası kaybolduğunda ya da site taşımasından sonra trafik düştüğünde ilk olarak bu kontrolü yaparım. SEO danışmanlığı projelerinde de teknik denetimin ilk satırı DNS'tir; çünkü yanlış bir A kaydı ya da eksik bir SPF kaydı, sayfadaki iyileştirmelerin telafi edemeyeceği bir sorun yaratır. Araç yalnız okur. Alan adınızda hiçbir şeyi değiştirmez; sorguyu ve sonucu da saklamaz.

A, AAAA ve CNAME kayıtları sitenizi nasıl bulur?

Bir ziyaretçi adresinizi yazdığında çözümleyici önce A ve AAAA kayıtlarına bakar. A kaydı IPv4 adresini, AAAA kaydı IPv6 adresini tutar; ikisi aynı sunucuyu gösterdiğinde her iki ağdaki kullanıcı da sitenize ulaşır. Araçtaki büyük yeşil değer ilk A kaydıdır; birden fazla adres varsa yanında +1 gibi bir ek görürsünüz. IPv6 tarafını ayrıntılı görmek için IPv6 testi, bir IP adresinin hangi ülkeye ve servis sağlayıcıya ait olduğunu görmek için IP sorgulama aracını kullanabilirsiniz.

CNAME ise bir adı başka bir ada bağlar; örneğin www.ornek.com, ornek.com adına yönlenebilir. Burada sık karşılaştığım bir kural var: RFC 1034'e göre CNAME bulunan bir adda başka kayıt bulunamaz. Kök alan adında zaten SOA ve NS kayıtları olduğu için kökte CNAME kullanamazsınız. Bu yüzden araç CNAME kaydını genellikle kökte değil, www gibi alt alan adlarında gösterir. Kök için ya A ve AAAA kaydı girersiniz ya da DNS sağlayıcınız destekliyorsa ALIAS benzeri bir kayıt kullanırsınız.

MX kaydı ve öncelik numarası nasıl çalışır?

MX kaydı, alan adınıza gelen e-postanın hangi sunucuya teslim edileceğini söyler. Her MX kaydının bir öncelik sayısı vardır ve gönderen sunucu önce en küçük sayıyı dener. Örneğin 10 ve 20 öncelikli iki kayıt varsa 20 yalnız 10 cevap vermediğinde devreye girer; aynı sayıdaki kayıtlar arasında ise gönderen sunucu rastgele seçim yapar. Araç MX kayıtlarını bu sıraya göre dizer ve özet kartında sağlayıcının kök alan adını yazar. Böylece e-postanızın Google, Microsoft ya da başka bir sağlayıcıda olduğunu tek bakışta anlarsınız.

Bir de null MX durumu var. RFC 7505'e göre 0 öncelikli ve hedefi yalnız nokta olan tek kayıt, alan adının hiç e-posta kabul etmediği anlamına gelir. Araç bu kaydı hata saymaz, Null MX olarak işaretler. E-posta sağlayıcısını değiştirdiğinizde MX kaydı işin yalnız bir parçasıdır; eski kayıtları silmeyi ve SPF kaydını güncellemeyi de unutmayın. Kurumsal e-posta kurulumunun tamamını alan adı uzantılı e-posta altyapısı yazımda adım adım anlattım.

SPF, DKIM ve DMARC kayıtlarını DNS sorgulama ile nasıl kontrol edersiniz?

Üçü de TXT kaydıdır ama farklı adlarda durur. SPF alan adının kendisindedir, v=spf1 ile başlar ve adınıza hangi sunucuların e-posta gönderebileceğini listeler. DMARC _dmarc.ornek.com adındadır, v=DMARC1 ile başlar ve denetim başarısız olduğunda alıcının ne yapacağını söyler. DKIM ise seçici._domainkey.ornek.com adında, imzayı doğrulayan açık anahtarı tutar.

• SPF: RFC 7208'e göre bir alan adında birden fazla SPF kaydı olamaz; araç bu durumu kırmızı gösterir. Kaydın sonundaki -all katı, ~all yumuşak kuraldır; +all ise herkese izin verir.
• DMARC: p=none yalnız izler, p=quarantine şüpheli postayı işaretler, p=reject reddeder. Mayıs 2026'da yayımlanan RFC 9989, aynı adda birden fazla DMARC kaydı dönerse hepsinin yok sayılacağını söyler.
• DKIM: Seçici adını bilmeden bulunamaz. Gelen bir e-postanın başlığındaki DKIM-Signature satırında s= değeri seçicidir; o adı araca yazıp sorgulayın.

Google'ın e-posta gönderen yönergeleri, Gmail'e günde 5.000'den fazla ileti gönderenlerden SPF, DKIM ve DMARC'ın üçünü de ister; DMARC politikası none olabilir. Daha az gönderenlerden de SPF veya DKIM bekler. Bu yüzden kendi alan adınızda üç satırın da yeşil olmasını hedefleyin.

TTL nedir, DNS değişikliği neden hemen görünmez?

TTL (Time To Live), bir kaydın çözümleyicilerin önbelleğinde kaç saniye kalabileceğini söyler. 3600 bir saat, 86400 bir gün demektir. Siz kaydı değiştirdiğinizde eski değeri önbelleğe almış çözümleyiciler, TTL dolana kadar eski cevabı vermeye devam eder. Halk arasında DNS yayılması dediğimiz bekleme aslında budur; süreyi sabit bir gün sayısı değil, eski kaydın TTL değeri belirler.

Araç tablodaki TTL'yi hem saniye hem okunur süre olarak yazar. Ancak burada gördüğünüz sayı, sunucumuzun çözümleyicisinde kalan süredir; yetkili sunucudaki değere eşit ya da ondan küçük görünür ve iki sorgu arasında azalabilir. SOA satırındaki Negatif TTL ise olmayan bir kaydın cevabının ne kadar önbellekte kalacağını gösterir (RFC 2308). Yeni eklediğiniz bir alt alan adı hemen görünmüyorsa sebep çoğu zaman budur.

Taşıma öncesi pratik kuralım şöyle: TTL'yi taşımadan en az bir eski TTL süresi kadar önce 300 saniyeye indirin, geçişten sonra tekrar yükseltin. Ardından yönlendirmelerin doğru çalıştığını yönlendirme denetleyici ile kontrol edin.

NS, SOA ve CAA kayıtları size ne anlatır?

NS kayıtları, alan adınızın DNS bölgesini hangi ad sunucularının yönettiğini gösterir. Araç özet kartında bu sunucuların kök alan adını yazar; örneğin cloudflare.com görüyorsanız kayıtlarınızı Cloudflare panelinden düzenlersiniz. Kaydı barındırma panelinde değiştirdiğiniz halde sonucu göremiyorsanız önce buraya bakın. NS başka bir sağlayıcıyı gösteriyorsa yaptığınız değişiklik hiç yayına girmez.

SOA, bölgenin künyesidir. Birincil ad sunucusu, sorumlu kişinin e-posta adresi, seri numarası ve yenileme süreleri burada durur. Araç sorumlu adresindeki ilk noktayı @ işaretine çevirir; hostmaster.ornek.com, hostmaster@ornek.com olarak görünür. Seri numarası her değişiklikte artar ve ikincil sunucular güncellemeyi bu sayıdan anlar.

CAA ise daha az bilinen ama güvenlik açısından değerli bir kayıttır. RFC 8659'a göre alan adınız için hangi sertifika otoritelerinin SSL sertifikası verebileceğini sınırlar. issue etiketi normal sertifikayı, issuewild joker sertifikayı, iodef ise ihlal bildiriminin gideceği adresi tanımlar. CAA kaydı yoksa her otorite sertifika verebilir. Web tasarım projelerinde sertifikayı hangi sağlayıcıdan alıyorsak CAA kaydına yalnız onu yazıyoruz.

Site taşırken DNS sorgulama ile hangi adımları izlemelisiniz?

Benim deneyimimde site taşımalarındaki sorunların önemli bir kısmı koddan değil DNS'ten çıkar. Bu yüzden her taşımada aynı sırayı izliyorum:

1. Taşımadan önce: Mevcut kayıtların tamamını araçla sorgulayın ve Sonucu kopyala ile bir kenara kaydedin. Özellikle TXT satırlarındaki doğrulama kayıtları kolayca unutulur.
2. TTL'yi düşürün: A, AAAA ve www kayıtlarının TTL değerini en az bir gün önceden 300 saniyeye çekin.
3. Geçiş günü: Yeni IP adresini girin, ardından aracı tekrar çalıştırıp A ve AAAA değerlerinin yeni sunucuyu gösterdiğini doğrulayın.
4. E-postayı koruyun: MX, SPF ve DMARC satırlarının taşımadan önceki haliyle aynı kaldığını kontrol edin.
5. Sonrasında: TTL'yi eski değerine yükseltin ve Search Console'da tarama hatalarını izleyin.

Arama görünürlüğünü korumak için yapmanız gerekenleri site taşıma kontrol listesi yazısında ayrıntılı anlattım. Kısacası DNS doğruysa taşımanın geri kalanını rahatça yönetirsiniz.