Mobil Uyumluluk Testi

Mobil uyumluluk testi nedir, bu araç neyi ölçer?

Mobil uyumluluk testi, bir web sayfasının telefonda rahatça okunup kullanılabildiğini denetleyen testtir. Bu araç tek bir adresi Google PageSpeed Insights üzerinde Lighthouse ile açar, orta seviye bir telefonu ve yavaş bir mobil ağı taklit eder, ardından sonucu tek bir kararla özetler. Karar üç temel kontrole dayanır:

• Viewport etiketi: sayfa telefon genişliğinde mi açılıyor, yoksa küçültülmüş masaüstü görünümüyle mi?
• Yazı boyutu: ziyaretçi metni yakınlaştırmadan okuyabiliyor mu?
• Dokunma alanları: ziyaretçi düğme ve bağlantılara parmakla rahat dokunabiliyor mu?

Bunlara ek olarak yakınlaştırma ayarını, yatay kaydırma riskini, mobil ekran görüntüsünü, yükleme film şeridini, dört Lighthouse puanını ve Core Web Vitals değerlerini aynı ekranda görürsünüz. Ben bu testi SEO danışmanlığı sürecinde her projenin ilk haftasında çalıştırıyorum. Çünkü mobil sorunlar çoğu zaman masaüstünde hiç göze çarpmaz; müşteri ise siteyi büyük ihtimalle telefondan açar.

Google'ın mobil uyumluluk testi kapandı mı, yerine ne kullanmalısınız?

Evet, kapandı. Google Nisan 2023'te duyurduğu kararla Mobile-Friendly Test aracını, API'sini ve Search Console'daki Mobil Kullanılabilirlik raporunu 1 Aralık 2023'te kapattı. Gerekçesi açıktı: aracın çıktığı günden bu yana mobil kullanılabilirliği ölçen çok daha kapsamlı kaynaklar ortaya çıkmıştı. Google da site sahiplerini Chrome'un Lighthouse aracına yönlendirdi.

Bu araç o boşluğu doldurmak için var. Lighthouse'u kendi bilgisayarınızda Chrome DevTools içinden de çalıştırabilirsiniz; ancak sonuç bilgisayarınızın gücüne ve ağınıza göre değişir. PageSpeed Insights ise testi Google'ın sunucularında standart bir mobil profille yapar, üstelik varsa gerçek kullanıcı verisini de ekler. Lighthouse raporunu adım adım okumayı Google Lighthouse ile site performans testi yazımda anlattım.

Bir ayrıntıya dikkat edin: Ekim 2025'te çıkan Lighthouse 13, eski yazı boyutu denetimini tamamen kaldırdı ve viewport denetimini yeni bir içgörü denetimine çevirdi. Araç bu yüzden viewport etiketini ayrıca kendi sunucumuzdan okur. Yazı boyutu denetimi gelmezse o satırı karar dışı bir not olarak gösterir.

Mobil uyum Google sıralamasını etkiler mi?

Dolaylı ama güçlü biçimde etkiler. Google 5 Temmuz 2024'ten bu yana bütün siteleri akıllı telefon tarayıcısıyla tarıyor ve sayfanın mobil sürümüne göre dizine alıyor. Dolayısıyla mobilde görünmeyen bir metin, başlık ya da yapılandırılmış veri Google için de yok sayılabilir. Mobil cihazda hiç açılmayan içerik ise dizine giremez.

Öte yandan Google, sayfa deneyimi belgelerinde Core Web Vitals'ın sıralama sistemlerinde yer aldığını açıkça yazıyor. Aynı belge, iyi skorların üst sıraları garanti etmediğini ve en alakalı içeriğin deneyimi zayıf olsa bile öne çıkabileceğini de söylüyor. Benim sahadaki yorumum şu: mobil uyum ve hız, iyi içeriğin önündeki engeli kaldırır; zayıf içeriği tek başına yukarı taşımaz.

Hızın sıralama ve dönüşüm üzerindeki etkisini site hızı SEO'yu nasıl etkiler yazısında örneklerle ele aldım.

Viewport etiketi neden bu kadar önemli?

Viewport etiketi, tarayıcıya sayfayı hangi genişlikte çizeceğini söyler. Etiket yoksa bazı mobil tarayıcılar sayfayı 980 piksellik sanal bir masaüstü genişliğinde çizer, sonra ekrana sığdırmak için küçültür. Sonuç, yakınlaştırmadan okuyamayacağınız minik bir masaüstü görünümüdür. Aracın ekran görüntüsünde bu durumu hemen fark edersiniz.

Doğru etiket tek satırdır: <meta name="viewport" content="width=device-width, initial-scale=1">. Buna rağmen bu satırda üç hatayı sık görüyorum:

• Sabit genişlik: örneğin width=980 gibi bir değer, telefonu masaüstü genişliğine zorlar.
• Yakınlaştırma kilidi: user-scalable=no ya da 2'nin altındaki maximum-scale, az gören kullanıcıların metni büyütmesini engeller; WCAG en az 2 kat büyütme ister.
• Çift etiket: tema ve eklenti ayrı ayrı etiket basarsa tarayıcı sonuncuyu uygular, yani ayarınız sessizce ezilebilir.

Etiketi başlık ve açıklama etiketleriyle birlikte kurmak için meta tag oluşturucu aracını kullanabilirsiniz.

Dokunma alanları ve yazı boyutu için hangi ölçüler doğru?

Dokunma alanında güncel ölçü WCAG 2.2'nin 2.5.8 maddesidir: her hedef en az 24 × 24 CSS pikseli olmalı ya da küçük hedefler arasında, 24 piksellik daireler çakışmayacak kadar boşluk olmalı. Lighthouse'un target-size denetimi bu kurala bakar. Önemli düğmeler için 2.5.5 maddesindeki 44 × 44 piksel daha rahat bir hedeftir. Lighthouse'un eski tap-targets denetimi ise 48 × 48 pikseli ölçü alıyordu.

Pratikte en sık yakaladığım küçük hedefler şunlar: altbilgideki sıkışık bağlantılar, sosyal medya ikonları, karusel noktaları ve metin içindeki yan yana linkler. Üstelik çözüm genelde tasarımı bozmaz; dolguyu (padding) artırmak dokunma alanını büyütür, görünen ikon aynı kalır.

Yazı boyutunda Lighthouse eskiden metnin en az yüzde 60'ının 12 piksel ve üstünde olmasını bekliyordu. Lighthouse 13 bu denetimi kaldırdı, yani artık otomatik bir puan yok. Ben gövde metninde 16 pikselin altına inmemeyi öneriyorum ve kararı ekran görüntüsüne bakarak veriyorum: metni yakınlaştırmadan okuyamıyorsanız ziyaretçiniz de okuyamaz.

Core Web Vitals sonuçlarını nasıl okumalısınız?

Araç iki tür veri gösterir ve hangisini gösterdiğini her zaman yazar. Gerçek kullanıcı sekmesi Chrome Kullanıcı Deneyimi Raporu'ndan (CrUX) gelir: sayfanızı açan gerçek Chrome kullanıcılarının son 28 günlük verisidir ve PageSpeed Insights bu veriyi 75. yüzdelikte raporlar. Sayfa için yeterli veri yoksa PageSpeed Insights site geneline döner; o da yetmezse gerçek kullanıcı verisi hiç çıkmaz.

Laboratuvar sekmesi tek bir Lighthouse testidir. Laboratuvarda gerçek bir dokunuş olmadığı için test INP'yi ölçemez; araç onun yerine Toplam Engelleme Süresi'ni (TBT) gösterir. Eşikler şöyle:

• LCP: 2,5 saniye ve altı iyi, 4 saniyenin üstü zayıf.
• INP: 200 ms ve altı iyi, 500 ms'nin üstü zayıf.
• CLS: 0,1 ve altı iyi, 0,25'in üstü zayıf.
• TBT: 200 ms ve altı iyi, 600 ms'nin üstü zayıf.

İki veri çelişirse gerçek kullanıcı verisini esas alın; çünkü Google'ın değerlendirdiği deneyim odur. Laboratuvar ise sorunun nedenini bulmak ve bir düzeltmeyi hemen denemek için idealdir. Kullanıcı deneyimi sinyallerinin tamamını SEO ve UX uyumu yazısında topladım.

Mobil uyumluluk testi sonrası hangi sırayla düzeltmelisiniz?

Test sonucunu bir yapılacaklar listesine çevirirken şu sırayı izliyorum:

1. Viewport: etiket yoksa ya da sabit genişlik taşıyorsa önce onu düzeltin; diğer bütün ölçümler bu ayara bağlıdır.
2. Yatay taşma: ekran görüntüsünde sağa taşan görsel, tablo ya da iframe varsa genişliğini yüzdeyle sınırlayın.
3. Dokunma alanları: listedeki öğelere dolgu ekleyin ya da aralarını açın.
4. LCP: en büyük görseli sıkıştırıp doğru boyutta sunun; resim küçültme aracı bu iş için yeterli.
5. CLS ve INP: görsellere boyut verin, ağır üçüncü taraf betiklerini erteleyin.

Temadan kaynaklanan sorunlar yamalarla sürekli geri gelir. Böyle bir durumda mobil öncelikli bir yapıya geçmek uzun vadede daha ucuza gelir; farkı mobil öncelikli tasarım yazısında anlattım. Sıfırdan kurulum gerekiyorsa web tasarım sürecinde mobil testi teslimin şartı yapıyorum.