Çekiliş Aracı

Çekiliş aracı nedir, bu araç kazananı nasıl seçer?

Çekiliş aracı, bir isim listesinden ya da numara aralığından önceden bilinemeyecek şekilde kazanan ve yedek seçen yazılımdır. Bu sayfadaki çekiliş aracı tamamen tarayıcınızda çalışır: listeyi yapıştırırsınız, kazanan ve yedek sayısını girersiniz, seçimi ise tarayıcının kriptografik rastgele sayı üreteci yapar. Liste sunucuya gitmez, hiçbir yerde saklanmaz ve paylaşım bağlantısına da girmez.

Çekilişlerde tartışma çoğu zaman kazananın kim olduğundan değil, sürecin nasıl işlediğinden çıkar. Bu yüzden aracı şu kurallarla kurdum:

• İki mod: isim listesi (Instagram yorumları, ofis, sınıf) ve numara aralığı (bilet, kupon, sıra numarası).
• Tek ödül kuralı: aynı kişi kaç satırda geçerse geçsin, sonuçta yalnız bir kez yer alır.
• Tekrar denetimi: büyük/küçük harf ve baştaki @ farkını yok sayar; sayaç kaç tekrarı çıkardığını gösterir.
• İz: her sonuçta çekiliş numarası, katılımcı sayısı ve saniyesine kadar zaman damgası görünür.

Kişi başı kazanma şansını da sonuç panelinde anında görürsünüz; böylece duyuruda "kazanma ihtimalim ne?" sorusuna hazırlıklı olursunuz. Oranları farklı senaryolarda denemek isterseniz yüzde hesaplama aracı da işinizi görür.

Türkiye'de çekiliş için Milli Piyango İdaresi izni gerekir mi?

Tanıtım veya satış amacı taşıyan çoğu çekiliş için evet. Nakit dışı ödüllü çekilişleri Karşılığı Nakit Olmayan Piyangolar ve Çekilişler Hakkında Yönetmelik düzenler. Yönetmelik, bir mal veya hizmetin tanıtımı, pazar payının artırılması ya da satışı için yapılan düzenlemeyi ticari amaçlı piyango sayar ve izin almayı zorunlu tutar. Katılımın internet veya cep telefonu üzerinden olması bu kuralı değiştirmez; yönetmelik bu kanalları "sanal ortam" başlığıyla ayrıca düzenler.

Başvuruda dikkat etmeniz gereken başlıklar şunlardır:

• Süre: başvuruyu kampanyanın başlama tarihinden en geç 15 gün önce yaparsınız; İdare sonucu en geç 5 iş günü içinde bildirir.
• Bedel ve teminat: 2022 değişikliği başvuru ve izin bedelini getirdi; üst sınırı, ikramiyelerin rayiç bedelinin %40'ıdır. İdare ayrıca ikramiyelerin toplam rayiç bedelinin %10 fazlası tutarında teminat ister.
• Elektronik başvuru: İdare başvuruları internet üzerinden, ruhsatlı aracı firmalar kanalıyla da kabul edebilir.
• Yaptırım: izinsiz çekilişte İdarenin talebiyle mülki amir faaliyeti ve reklamları durdurur, İdare savcılığa suç duyurusunda bulunur ve düzenleyiciye iki yıl boyunca piyango izni vermez.

Tutarlar ve usuller değişebilir. Bu nedenle kampanyayı planlamadan önce güncel mevzuatı kontrol edin ve gerekiyorsa bir hukukçudan görüş alın.

İzinli bir sosyal medya çekilişi nasıl yürür?

İzin aldığınızda süreç, yorum altından rastgele isim seçmekten çok daha resmîdir. Yönetmeliğin sanal ortam ve çekiliş maddeleri özetle şunları ister:

• Katılımcıdan ad, soyad, adres ve katılıma ilişkin kod bilgisini almanız ve çekilişi bu bilgilere göre yapmanız.
• Katılım kayıtlarının bir örneğini çekilişten önce elektronik ortamda İdareye teslim etmeniz.
• Kurayı düzenleyenin yetkililerinden oluşan bir heyetle, noter huzurunda ve izin yazısındaki usule göre çekmeniz.
• Ticari çekilişte yedek talihli sayısını, İdare aksini uygun görmedikçe asil talihli sayısının üstüne çıkarmamanız.
• İlanlarda 18 yaşından küçüklerin katılamayacağını ve ikramiye alamayacağını açıkça yazmanız.
• Kazananlara ikramiyeyi ve teslim süresini taahhütlü postayla bildirmeniz.

Asil talihliler sonucun ilanından itibaren 15 gün, yedekler de takip eden 15 gün içinde ikramiyeye başvurur. Kısacası izinli bir çekilişte kurayı bu çekiliş aracı değil, noter önündeki heyet çeker. Araç bu durumda prova yapmak, katılımcı sayısını doğrulamak ve şans oranını ilan metninde göstermek için işe yarar.

Çekiliş aracı hangi durumlarda tek başına yeterli olur?

Yönetmelik bazı düzenlemeleri kapsamının dışında tutar. Bu durumlarda izin gerekmez ve kurayı bu araçla çekebilirsiniz; yine de kuralları önceden yazıp duyurmanızı öneririm.

• Toplantı içi çekiliş: dernek, vakıf, kamu kurumu, spor kulübü veya okul aile birliği etkinliğinde, yalnız katılanlar arasında yapılan ve toplantı bitmeden sonuçlanan kura.
• Ödülsüz sıra belirleme: sunum sırası, nöbet listesi ya da bir hizmetten yararlanma önceliği gibi ikramiye vaadi içermeyen kuralar.
• Düşük değerli ödül: kişi başı ödülün rayiç bedeli, Veraset ve İntikal Vergisi Kanunundaki istisna tutarının %2'sinin altında kalıyorsa. İstisna tutarı her yıl değişir; hesabı güncel tebliğe göre yapın.
• Bayi içi çekiliş: yalnız başbayi ve bayiler arasında ciro primi niteliğinde yapılan kura.

Listede şirketlerin kendi çalışanları için düzenlediği etkinlikler ayrıca yer almaz. Bu nedenle ofis partisindeki hediye çekilişi gibi durumlarda da kısa bir hukuki görüş almak en güvenlisi. Durumunuz bu istisnalardan birine açıkça girmiyorsa izin gerektiğini varsayın.

Katılım kuralları listeyi nasıl değiştirir?

Adil bir çekiliş, kuralları sonuçtan önce ilan etmekle başlar. Aynı liste, farklı bir kuralla bambaşka bir şans dağılımına dönüşür. Duyuru metninizde en az şu soruları yanıtlayın:

• Bir kişi kaç hak alır? Her yorum ayrı hak sayılıyorsa "Tekrarlanan isimleri çıkar" kutusunu kapatın; araç bu durumda da bir kişiyi yalnız bir kez seçer.
• Kimler katılamaz? Markanın kendi hesabını, çalışanları, 18 yaşından küçükleri ve kurala uymayan yorumları listeden önceden çıkarın.
• Son katılım anı ne? Saati belirtin ve listeyi o andaki ekran görüntüsüyle birlikte saklayın.

Instagram'ın promosyon yönergeleri de iki şey ister: katılımcıların Instagram'ı sorumluluktan tamamen ibra etmesi ve promosyonun Instagram ile bağlantısız olduğunu belirten bir açıklama. Ayrıca kişileri, içinde bulunmadıkları bir fotoğrafta kendilerini etiketlemeye yönlendirmeyin. Kampanya etiketinizi seçerken hashtag üretici ile rakip etiketlerden ayrışan bir etiket bulabilirsiniz.

Rastgele seçim neden Math.random ile yapılmamalı?

Tarayıcıdaki Math.random hızlıdır, ama tahmin edilemezlik gerektiren işler için tasarlanmamıştır; MDN bu tür işlerde Web Crypto API'yi önerir. Bu yüzden araç her sayıyı crypto.getRandomValues ile üretir.

İkinci tuzak modulo sapmasıdır. 0 ile 255 arası rastgele bir bayt alıp 100'e bölümünden kalanı kullandığınızı düşünün. 256 sayı 100'e tam bölünmediği için 0 ile 55 arası sonuçlar üç farklı bayttan, 56 ile 99 arası sonuçlar ise yalnız iki bayttan gelir. Yani listenin başındaki kişilerin şansı yüzde elli daha yüksek olur.

Araç bu sapmayı reddetme örneklemesiyle kapatır:

1. 32 bitlik kriptografik bir sayı çeker.
2. Sayı, katılımcı sayısının tam katı olan sınırın üstündeyse onu atar ve yeniden çeker.
3. Kalan sayının mod değeriyle bir sıra seçer; Fisher-Yates karıştırması bu adımı listenin her konumu için tekrarlar.

Sonuçta her kişinin şansı matematiksel olarak eşittir ve aynı listeyle yapılan iki çekiliş birbirinden bağımsızdır.

Kazananı açıkladıktan sonra ne yapmalısınız?

Çekiliş, sonuç ekrana geldiğinde bitmez. Güveni asıl belirleyen kısım, kazananla iletişim ve duyurudur:

• Duyuru: kazananları ve yedekleri sırasıyla aynı gönderide paylaşın; "Sonucu kopyala" düğmesi listeyi panoya alır.
• İletişim: kazanana yalnız resmî hesabınızdan yazın. Dolandırıcılar kazanan duyurularının altında sık sık taklit hesap açar; duyuruda "sizden kart bilgisi veya ücret istemeyiz" diye belirtin. Hızlı dönüş için bir WhatsApp linki paylaşabilirsiniz.
• Yedeğe geçiş: kazananın ne kadar sürede yanıt vermesi gerektiğini önceden yazın; süre dolunca sıradaki yedeğe geçin.
• Kişisel veri: adres ve telefon topluyorsanız aydınlatma metni hazırlayın ve veriyi ihtiyaç bitince silin. Bu konuyu KVKK ve GDPR uyumlu web sitesi yazımda ayrıntılı anlattım.

Şikâyet gelirse savunmaya geçmeden önce kayıtlarınızı paylaşın; sosyal medyada kriz yönetimi rehberindeki adımlar burada da geçerli.

Çekiliş gerçekten kalıcı takipçi getirir mi?

Kısa vadede erişimi artırır; kalıcılığı ise ödülün hedef kitlenizle ilgisi belirler. Herkesin isteyeceği genel bir ödül, markanızla ilgisi olmayan ödül avcılarını çeker. Kampanya bittiğinde bu durum takipçi kaybı ve düşük etkileşim olarak geri döner. Markanıza özgü bir ödül ise daha küçük ama ilgili bir kitle bırakır.

Etkiyi ölçmek için üç şeye bakıyorum:

• Kampanyadan 30 gün sonra yeni takipçilerin ne kadarının kaldığı.
• Kampanya sonrası gönderilerde etkileşim oranı; bunu Instagram etkileşim oranı hesaplama aracıyla karşılaştırabilirsiniz.
• Çekiliş gönderisindeki bağlantılardan gelen ziyaret ve satış; bunun için bağlantılara UTM parametresi ekleyin.

Çekilişi tek başına bir büyüme stratejisi olarak değil, iyi kurgulanmış bir iş birliğinin parçası olarak düşünün. Doğru içerik üreticisiyle eşleşme ve ölçüm planı için ekibimle yürüttüğümüz influencer marketing hizmetine göz atabilirsiniz; organik ve ücretli büyüme dengesini de bu yazıda ele aldım.