Web

İzinsiz Görsel Kullanımı: Fotoğraflarınız Başka Sitedeyse Ne Yapmalı?

Talha Aslan 16 dakikalık okuma 12 görüntülenme

Kısa cevap

İzinsiz görsel kullanımı fark ettiğinizde ilk ne yapmalısınız?

İzinsiz görsel kullanımı, size ait bir ürün ya da proje fotoğrafının başka bir sitede sizden izin alınmadan yayınlanmasıdır. İlk iş olarak sayfanın adresini ve ekran görüntüsünü tarihli kaydedin, orijinal dosyanızı ayırın, sonra site sahibine, barındırma firmasına ve Google'a sırayla bildirimde bulunun.

Tüm detaylar ve örnekler için yazıya devam edin

Bu yazıda Talha Aslan ve ekibi olarak yalnız tek bir duruma odaklanıyoruz: kendi çektiğiniz ya da çektirdiğiniz görsellerin başka bir sitede kullanılması. Metin kopyalama ayrı bir konudur; onun için içeriğimi kopyalayan site Google'da üstte çıkıyorsa ne yapmalı yazımıza bakabilirsiniz. Burada bulma, kanıtlama, engelleme ve kaldırma adımlarını sırayla ele alıyoruz.

Not: Bu yazı genel bilgilendirmedir, hukuki danışmanlık değildir. Dava, ihtarname ya da tazminat gibi adımlar için bir avukata danışın.

Görsellerinizin başka sitede kullanıldığını nasıl anlarsınız?

Çoğu zaman bunu bir müşteriden ya da tesadüfen duyarsınız. Örneğin bir okur "sizin ürününüzü başka bir sitede gördüm" der veya Google Görseller'de kendi fotoğrafınızı başka bir alan adının altında görürsünüz. Ancak tesadüfe bırakmak yerine düzenli kontrol yapmak daha sağlıklıdır.

Fark etmenin birkaç sık yolu var:

  • Sunucu ya da analiz raporlarında tanımadığınız sitelerden gelen görsel istekleri.
  • Barındırma panelinde nedeni belirsiz bant genişliği artışı.
  • Tersine görsel aramada kendi ürün fotoğrafınızın başka sayfalarda çıkması.
  • Pazar yeri ya da sosyal medya ilanlarında aynı çekim açısı, aynı arka plan ve aynı ışık.

Üstelik bu işaretlerin her biri farklı bir kullanım türünü gösterir. Bant genişliği artışı genellikle doğrudan bağlantıya, yani hotlink durumuna işaret eder. Arama sonucunda görünen kopya ise dosyanın indirilip başka sunucuya yüklendiğini gösterir. Bu ayrım, sonraki adımları belirler.

Bir de ara durum vardır: karşı site görseli kendi sunucusuna yüklemiş, ama sizin sitenizdeki açıklama metnini, ürün adını ya da fiyat bilgisini de birlikte almıştır. Böyle bir durumda hem görsel hem metin için ayrı kayıt tutmanız gerekir. Metin tarafını yukarıda bağlantısını verdiğimiz DMCA yazısındaki adımlarla, görsel tarafını ise bu yazıdaki akışla yönetebilirsiniz.

Tersine görsel arama ile kopyaları nasıl bulursunuz?

Tersine görsel arama, bir görseli arama kutusuna kelime yerine dosya olarak vermenizdir. Google'ın resmi yardım sayfası Google'da görselle arama yöntemini anlatır: bilgisayarda dosya yükleyebilir, dosyayı arama kutusuna sürükleyebilir ya da görselin adresini yapıştırabilirsiniz. Chrome'da ise görsele sağ tıklayıp Google Lens ile arama seçeneğini kullanırsınız.

Verimli bir tarama için şu sırayı öneriyoruz:

  1. En çok emek verdiğiniz 10 ile 20 ürün ya da proje fotoğrafını seçin.
  2. Her birini orijinal haliyle arayın, çünkü kırpılmamış dosya daha çok eşleşme getirir.
  3. Sonuçlarda "tam eşleşme" ya da benzer görseller bölümüne bakın.
  4. Bulduğunuz her sayfanın adresini bir tabloya yazın.
  5. Aynı taramayı birkaç ayda bir tekrarlayın.

Ayrıca kırpılmış ya da yansıtılmış kopyalar her zaman çıkmayabilir. Bu nedenle bir görselin farklı bir kesitini de ayrıca aramak işe yarar.

Hotlink nedir ve sitenize neden zarar verir?

Hotlink, yani doğrudan bağlantı, başka bir sitenin sizin görselinizi kendi sunucusuna yüklemeden, doğrudan sizin dosya adresinizi çağırarak göstermesidir. Ziyaretçi o siteyi açar, ama görsel sizin sunucunuzdan gelir. Dolayısıyla trafiğin maliyetini siz ödersiniz, faydasını karşı taraf görür.

Bunun pratik etkileri şunlardır:

  • Barındırma paketinizdeki bant genişliği ve kaynak kotası boşuna tükenir.
  • Yoğun dönemlerde kendi sayfalarınız yavaşlayabilir.
  • Karşı site, sizin ürününüzü kendi ürünü gibi gösterir.

Öte yandan hotlink bir avantaj da sağlar: görsel hâlâ sizin sunucunuzda durduğu için kontrol sizdedir. Dosyanın adını değiştirdiğinizde ya da dış isteklere başka bir görsel döndürdüğünüzde karşı sitedeki görüntü anında değişir. Kopyalanıp yüklenmiş bir görselde bu imkânınız yoktur.

Hotlink mi, kopyalama mı: hangisiyle karşı karşıyasınız?

İki durumu ayırmak için karşı sayfadaki görsele sağ tıklayıp görsel adresini açın. Adres sizin alan adınızla başlıyorsa hotlink söz konusudur. Adres karşı sitenin alan adıyla başlıyorsa dosya kopyalanmıştır. Aşağıdaki tablo iki durumu yan yana koyar.

ÖlçütHotlink (doğrudan bağlantı)Kopyalama (yeniden yükleme)
Dosya nerede?Sizin sunucunuzdaKarşı sitenin sunucusunda
Maliyet kimde?Bant genişliği sizdeKarşı tarafta
Hızlı çözümHotlink koruması, dosya adını değiştirmeSite sahibine ve barındırma firmasına bildirim
Google'a bildirimGenelde gerekmezTelif kaldırma formu
KanıtSunucu kayıtları, ekran görüntüsüEkran görüntüsü, orijinal dosya, meta veri

Kısacası hotlink teknik bir ayarla, kopyalama ise bildirim süreciyle çözülür. Bazı sitelerde ikisi birlikte de görülebilir.

Görsel adresini kontrol ederken bir ayrıntıya dikkat edin. Bazı siteler görselleri kendi alan adları altında bir CDN üzerinden sunar; bu durumda adres karşı sitenin adını taşısa da dosya aslında sizin sunucunuzdan çekilmiş olabilir. Emin olamadığınızda sunucu kayıtlarına bakın; çünkü sizin dosyanıza gelen istekler orada görünür ve hangi durumla karşı karşıya olduğunuzu netleştirir.

Hotlink korumasını nasıl açarsınız?

Hotlink koruması, sunucunun görsel isteğinin hangi siteden geldiğine bakıp yalnız izin verdiğiniz alan adlarına dosyayı göstermesidir. Tarayıcılar istekle birlikte genellikle "yönlendiren" bilgisini gönderir; sunucu da bu bilgiye göre karar verir. Bu yöntem kusursuz değildir, ancak yükü belirgin biçimde azaltır.

Korumanın kapsamını da baştan belirleyin. Genellikle JPG, PNG, WebP ve GIF gibi görsel uzantılarını korumak yeterlidir. Ancak PDF katalog ya da video dosyalarınız da başka sitelerden çağrılıyorsa bu uzantıları listeye eklemeyi düşünebilirsiniz.

Uygulamada üç yol görüyoruz:

  1. Barındırma panelinizde hotlink koruması bölümü varsa izinli alan adlarına kendi sitenizi ve alt alan adlarınızı ekleyin.
  2. İçerik dağıtım ağı (CDN) kullanıyorsanız ağın panelindeki ilgili korumayı açın.
  3. İkisi de yoksa sunucu yapılandırmasını barındırma firmanızın destek ekibine yaptırın.

Ancak dikkat etmeniz gereken bir nokta var. İzin listesine Google ve diğer arama motorlarının görsel önizlemeleri ile kendi sosyal medya paylaşımlarınızın ihtiyaç duyduğu erişimi kapatmamalısınız. Yanlış ayar, Google Görseller'deki görünürlüğünüzü ve paylaşım önizlemelerinizi bozabilir. Bu yüzden ayarı açtıktan sonra kendi sayfalarınızı ve paylaşım önizlemesini mutlaka test edin.

Kanıtları nasıl toplarsınız?

Bildirimlerin hepsi aynı soruya dayanır: bu görsel gerçekten sizin mi? Bu nedenle bildirime başlamadan önce kanıt dosyanızı hazırlayın. Karşı taraf görseli kaldırsa bile bu dosya ileride işinize yarar.

  • Kopyanın bulunduğu sayfanın tam adresi, ana sayfa değil.
  • Tarih ve saatin görüldüğü tam sayfa ekran görüntüsü.
  • Orijinal dosyanız, mümkünse fotoğraf makinesinden çıkan ham ya da en yüksek çözünürlüklü hali.
  • Kendi sitenizde görselin ilk yayınlandığı sayfa ve yayın tarihi.
  • Çekimi bir fotoğrafçıya yaptırdıysanız kullanım hakkını gösteren sözleşme ya da yazışma.

Örneğin aynı çekimden birkaç farklı kare elinizde varsa bunlar da güçlü bir kanıttır; çünkü kopyalayan tarafta genelde yalnız yayınladığınız kare bulunur. Kanıtları tek bir klasörde, tarih sırasıyla saklayın. Böylece her bildirimde aynı paketi kullanırsınız.

Kanıt paketine bir de kısa bir açıklama dosyası ekleyin. Bu dosyada görselin ne zaman, nerede ve kim tarafından çekildiğini birkaç cümleyle yazın. Ayrıca görselin sitenizde hangi ürün ya da proje sayfasında kullanıldığını belirtin. Bildirim formlarında açıklama alanı genellikle sınırlıdır; hazır bir metin, her seferinde aynı tutarlı anlatımı kullanmanızı sağlar ve yanlış bilgi verme riskini azaltır.

Görselin hakkı gerçekten sizde mi?

İzinsiz görsel kullanımı iddiasında bulunmadan önce hak sahipliğinizi netleştirin. Fotoğrafı siz çektiyseniz durum açıktır. Ancak bir fotoğrafçıya ya da ajansa çektirdiyseniz, haklar sözleşmede nasıl tanımlandıysa öyle kalır. Bu konuyu web sitesinin kaynak kodu ve telif hakkı kime ait yazımızda ayrıntılı ele aldık.

Stok fotoğraf kullanıyorsanız durum farklıdır. Lisanslı bir stok görselin başka sitede görünmesi çoğu zaman ihlal değildir; çünkü aynı görseli başkaları da lisanslamış olabilir. Bu fark, stok fotoğraf mı özel çekim mi sorusunu da önemli kılar: özel çekim, size ait olduğunu kanıtlayabileceğiniz tek görsel türüdür.

Ayrıca üreticinin size verdiği ürün fotoğraflarında hak çoğunlukla üreticidedir. Böyle bir durumda bildirimi siz değil, hak sahibi yapar ya da sizi yetkilendirir.

Filigran görsel hırsızlığını gerçekten engeller mi?

Filigran, görselin üzerine yerleştirdiğiniz logo ya da yazıdır. Kopyalamayı tamamen engellemez, ama işi zorlaştırır ve kopyanın kaynağını görünür kılar. Kopyalayan kişi filigranı kırparak ya da silerek kaldırabilir; yine de bu ek çaba, rastgele kopyalamanın önemli bir kısmını caydırır.

Filigran kullanırken şu dengeye dikkat edin:

  • Köşeye konan küçük logo kolayca kırpılır, bu nedenle ürünün bir kısmına taşan düşük opaklıkta bir iz daha etkilidir.
  • Çok baskın bir filigran ürün fotoğrafının satış etkisini düşürür.
  • Ana ürün görsellerinde hafif, galeri ve detay görsellerinde daha belirgin bir iz kullanabilirsiniz.

Öte yandan filigran tek başına hukuki bir koruma sağlamaz; koruma, eserin size ait olmasından gelir. Filigran yalnız sahipliği görünür kılar ve kanıt değerini artırır.

IPTC telif bilgisi neden işe yarar?

IPTC meta verisi, görsel dosyasının içine yazdığınız oluşturan, telif bildirimi ve kredi satırı gibi bilgilerdir. Google Search Central'ın görsel lisans meta verisi belgesine göre Google; Creator, Copyright Notice, Credit Line, Web Statement of Rights ve Licensor URL alanlarını okuyabilir. Ayrıca belge, IPTC ile yapılandırılmış veri çeliştiğinde yapılandırılmış veriyi esas aldığını belirtir.

Bu bilgiler iki açıdan işinize yarar. Birincisi, dosyayı indiren biri meta veriyi silmezse sahiplik bilgisi dosyayla birlikte dolaşır. İkincisi, Google Görseller'de oluşturan ve lisans bilgisi görünür hale gelebilir. Kurulumu adım adım görsellerde IPTC meta verisi yazımızda anlattık.

Ancak bir uyarı ekleyelim: birçok sıkıştırma aracı ve içerik yönetim sistemi, dosyayı küçültürken meta veriyi siler. Bu yüzden optimizasyon sonrası dosyada bilginin kalıp kalmadığını kontrol edin.

Site sahibine nasıl bir mesaj göndermelisiniz?

İlk adım çoğu zaman en hızlı sonucu verir. Birçok site sahibi görseli bir tedarikçiden, bir şablondan ya da arama sonucundan aldığını düşünür ve uyarı gelince kaldırır. Bu nedenle ilk mesajınız sakin, net ve kanıta dayalı olsun.

Mesajınızda şunlar bulunsun:

  1. Kim olduğunuz ve görselin size ait olduğu.
  2. Görselin bulunduğu sayfanın tam adresi.
  3. Orijinal görselin sizin sitenizdeki adresi ve ilk yayın tarihi.
  4. Açık talebiniz: kaldırma ya da lisans görüşmesi.
  5. Makul bir yanıt süresi.

İletişim bilgisini sitenin iletişim sayfasından, künyesinden ya da yasal bilgiler bölümünden bulabilirsiniz. Örneğin bir e-ticaret sitesinde mesafeli satış ve iletişim sayfaları genellikle işletme bilgilerini içerir. Tehdit dili kullanmayın; ancak hakkınızı ileride başka yollarla da arayabileceğinizi belirtebilirsiniz.

Barındırma firmasına bildirim nasıl yapılır?

Site sahibi yanıt vermezse sıradaki muhatap, sitenin barındırıldığı firmadır. Alan adı kayıt bilgisi ve sunucu IP adresi üzerinden barındırma firmasını bulabilirsiniz. Bu noktada DNS sorgulama aracımız, alan adının hangi sunucuya yönlendiğini görmenizi kolaylaştırır.

Barındırma firmalarının çoğunda kötüye kullanım ya da telif ihlali için ayrı bir e-posta adresi veya form bulunur. Bildiriminizde site sahibine gönderdiğiniz bilgilerin aynısını verin; ilk mesajın tarihini de ekleyin. Böylece firmanın, önce site sahibine ulaşmaya çalıştığınızı görmesini sağlarsınız.

Firma, kendi kullanım koşullarına göre site sahibini uyarır, içeriği kaldırmasını ister ya da bazı durumlarda sayfaya erişimi kısıtlar. Ancak sürecin hızı ve sonucu firmadan firmaya değişir; kesin bir süre ya da sonuç beklemeyin. Yanıt alamazsanız bildirimi bir kez, ilk mesajın tarihini hatırlatarak yineleyin. Site bir CDN arkasındaysa, CDN sağlayıcısı da genellikle bildirimi ilgili barındırma firmasına yönlendirir.

Google telif kaldırma formu nasıl kullanılır?

Google, yalnız kendi ürünlerindeki erişimi kısıtlayabilir; yani kopya sitede kalsa bile arama sonuçlarından ve Google Görseller'den kaldırılmasını isteyebilirsiniz. Google'ın telif hakkı ihlalini bildirme sayfası, ABD'deki DMCA kapsamındaki bildirimlere uyduğunu ve web formu ile başvuru alındığını açıklar.

Resmi sayfanın önerileri özetle şöyledir:

  • İçeriğin göründüğü Google ürününü ve bildirim nedenini seçin.
  • Ana sayfayı değil, her sayfanın tam adresini yazın.
  • Hangi içeriğin neden ihlal olduğunu açıkça anlatın.
  • İçerik birden fazla Google ürününde görünüyorsa her ürün için ayrı bildirim gönderin.
  • Onay e-postasını ve referans numarasını saklayın; çünkü Google ek soru sorabilir.

Aynı sayfa, içeriğin kaynağında kaldırılması için site sahibiyle de iletişime geçmenizi önerir. Dolayısıyla Google formu, site sahibine ve barındırma firmasına bildirimin yerine değil, yanına konan bir adımdır.

İzinsiz görsel kullanımında bildirim süreci hangi sırayla ilerlemeli?

Sahada en çok gördüğümüz hata, adımların karışık sırayla atılmasıdır. Önce Google'a, sonra site sahibine yazmak; ya da kanıt toplamadan barındırma firmasına başvurmak süreci uzatır. Aşağıdaki sıra, hem hızlı hem de kayıt bırakan bir akış sunar.

  1. Kanıt paketini hazırlayın.
  2. Hotlink ise hotlink korumasını açın ya da dosya adını değiştirin.
  3. Kopyalama ise site sahibine yazılı mesaj gönderin.
  4. Yanıt gelmezse barındırma firmasına bildirimde bulunun.
  5. Kopya Google'da görünüyorsa telif kaldırma formunu doldurun.
  6. Ticari zarar büyükse ya da kullanım sürüyorsa bir avukata danışın.

Her adımda tarih, alıcı ve yanıtı aynı tabloya yazın. Böylece ileride hukuki bir yol düşünürseniz elinizde düzenli bir dosya olur. Üstelik birden fazla kopya bulduğunuzda bu tablo, hangi sitede hangi aşamada olduğunuzu da gösterir.

Sunucu kayıtları size ne anlatır?

Barındırma panelinizdeki erişim kayıtları, görsel dosyalarınızı hangi sitelerin çağırdığını gösterebilir. Kayıtlarda her isteğin yanında genellikle yönlendiren adres de yer alır. Dolayısıyla belirli bir görsel dosyasına tanımadığınız bir alan adından çok sayıda istek geliyorsa, büyük ihtimalle o site görseli doğrudan bağlantıyla kullanıyordur.

Bu kayıtları okurken birkaç noktaya dikkat edin. Arama motorlarının ve sosyal medya platformlarının önizleme botları da görsellerinizi çağırır; bunlar ihlal değildir. Ayrıca bazı tarayıcılar ve gizlilik eklentileri yönlendiren bilgisini göndermez, bu yüzden kayıtlar her zaman tam tablo sunmaz.

Örnek senaryo: küçük bir mobilya atölyesi, barındırma panelinde bant genişliğinin kısa sürede arttığını görür. Kayıtlara baktığında en çok istenen dosyanın bir koltuk fotoğrafı olduğunu ve isteklerin büyük bölümünün tanımadığı bir ilan sitesinden geldiğini fark eder. Böylece sorunun kaynağını tahmin yerine kayda dayanarak belirler ve hotlink korumasını doğru hedefe uygular.

Dosya adını değiştirmek hotlink sorununu çözer mi?

Kısa vadede evet, çünkü karşı site eski adresi çağırmaya devam eder ve görsel artık görünmez. Bu yöntem, panelinizde hotlink koruması yoksa ya da hızlı bir çözüme ihtiyacınız varsa işe yarar. Ancak kendi sitenizdeki tüm bağlantıları da güncellemeniz gerekir; aksi halde kendi sayfalarınızda kırık görsel oluşur.

Dosya adını değiştirirken şu sırayı izleyin:

  1. Görselin yeni adını anlamlı ve açıklayıcı seçin.
  2. Kendi sayfalarınızdaki tüm kullanımları yeni adrese taşıyın.
  3. Önbelleği ve varsa CDN önbelleğini temizleyin.
  4. Eski adresi silmek yerine, isterseniz yerine sade bir uyarı görseli koyun.

Öte yandan karşı site yeni adresi de fark edip bağlayabilir. Bu nedenle dosya adı değişikliğini geçici bir önlem, hotlink korumasını ise kalıcı çözüm olarak görün. Google Görseller'de iyi sıralanan bir görselin adını değiştirmek görünürlüğü de geçici olarak etkileyebilir; karar verirken bunu da hesaba katın.

Sosyal medya ve pazar yerlerindeki kopyalar için ne yapmalısınız?

Görseliniz bir web sitesi yerine bir sosyal medya hesabında ya da pazar yeri ilanında kullanılıyorsa muhatap değişir. Bu platformların çoğu, fikri mülkiyet ihlalleri için kendi bildirim formlarını sunar. Dolayısıyla barındırma firması yerine doğrudan platformun yardım merkezindeki telif bildirimi bölümünü kullanırsınız.

Süreç yine aynı temele dayanır: tam adres, ekran görüntüsü, orijinal dosya ve hak sahipliğinizi gösteren belge. Ancak her platformun formu farklı alanlar ister; bu yüzden formu doldurmadan önce platformun güncel yardım sayfasını okuyun. Menü adları zaman içinde değişebileceği için kesin buton metnine güvenmek yerine yardım merkezinde "telif" ya da "fikri mülkiyet" araması yapın.

Üstelik pazar yerlerinde aynı görseli kullanan satıcı, ürünü gerçekten sizden almış bir bayi de olabilir. Böyle bir durumda bildirimden önce ticari ilişkiyi kontrol edin. Gerekiyorsa bayilerinize hangi görselleri hangi koşulla kullanabileceklerini yazılı olarak bildirin; böylece ileride hangi kullanımın izinli olduğu da netleşir.

İzinsiz görsel kullanımına tepki verirken hangi hatalardan kaçınmalısınız?

İzinsiz görsel kullanımı sinir bozucudur ve aceleci tepkiye yol açabilir. Ancak bazı tepkiler, haklı olduğunuz bir durumda bile sizi zor durumda bırakır.

  • Karşı siteye ağır ya da tehdit içeren mesaj göndermek.
  • Sosyal medyada site adını vererek suçlamak; bu durum karşı tarafa hukuki bir gerekçe verebilir.
  • Hotlink edilen görselin yerine hakaret içeren ya da uygunsuz bir görsel koymak.
  • Lisanslı stok görselleri ihlal sanarak bildirimde bulunmak.
  • Hak sahibi siz değilken kendi adınıza bildirim göndermek.

Özellikle yanlış bildirim konusunu ciddiye alın. Google formu da dahil olmak üzere birçok süreç, bilginin doğruluğunu beyan etmenizi ister. Bu yüzden hak sahipliğinizden emin olmadığınız görseller için önce durumu netleştirin. Ayrıca hotlink yanıtı olarak "bu görsel çalıntıdır" yazan sade bir görsel döndürmek, uygunsuz içerikten çok daha güvenli bir yoldur.

Web sitenizi baştan nasıl korunur hale getirirsiniz?

Kopyalamayı sıfıra indirmek mümkün değildir, çünkü ekranda görünen her görsel bir şekilde kaydedilebilir. Ancak site kurulumunda alacağınız birkaç önlem hem kopyalamayı zorlaştırır hem de kanıt toplamayı kolaylaştırır. Bu noktada pratik ihtiyaç şudur: görsel akışının baştan doğru kurulması. Bunu kendi başınıza yapmak zor geliyorsa web tasarım hizmeti kapsamında görsel boyutlandırma, meta veri, hotlink koruması ve CDN ayarını birlikte planlıyoruz.

Kurulumda dikkat edeceğiniz başlıca noktalar:

  • Sitede yalnız ihtiyaç duyulan boyutta görsel yayınlayın; yüksek çözünürlüklü ana dosyayı arşivde tutun.
  • Görselleri küçültürken IPTC bilgisinin korunduğunu kontrol edin.
  • Ürün görsellerine tutarlı ve hafif bir filigran yerleştirin.
  • Hotlink korumasını açın ve arama motoru erişimini test edin.
  • Görsel arşivinizi çekim tarihine ve projeye göre klasörleyin.

Örneğin yalnız ekran boyutunda görsel yayınlamak, kopyalayan tarafın baskı ya da büyük afiş için kullanabileceği bir dosyayı ona vermemeniz anlamına gelir. Boyut için resim küçültme aracımızı kullanabilirsiniz.

Sağ tık engeli ve benzeri yöntemler işe yarar mı?

Sağ tık engelleme, görsel kaydetmeyi yalnız acemi ziyaretçiler için zorlaştırır. Ekran görüntüsü, tarayıcı geliştirici araçları ya da sayfa kaynağı ile görsele yine ulaşılabilir. Üstelik bu tür engeller erişilebilirliği ve kullanıcı deneyimini bozabilir; örneğin bazı kullanıcılar sağ tıkı bağlantıyı yeni sekmede açmak için kullanır.

Benzer şekilde görseli şeffaf bir katmanla örtmek ya da arka plan olarak yüklemek de kesin çözüm değildir. Bu yöntemler arama motorlarının görseli doğru anlamasını zorlaştırabilir; dolayısıyla Google Görseller'deki görünürlüğünüzü kaybetme riski doğar.

Bizim önerimiz, korumayı görünür ve hukuki iz bırakan yöntemlere dayandırmanızdır: filigran, IPTC bilgisi, düzenli tersine arama ve hotlink koruması. Kısacası ziyaretçiyi cezalandıran engeller yerine, kopyalayan kişinin işini zorlaştıran ve size kanıt bırakan önlemleri seçin.

Kopyalayan site sizden daha iyi sıralanırsa ne olur?

Bu, özellikle e-ticarette sık yaşanan bir kaygıdır. Kopya site sizin ürün görselinizle Google Görseller'de öne çıkabilir. Google'ın kopya içerikle ilgili kendi sistemleri vardır; ancak her durumda orijinali doğru tespit edeceğinin garantisi yoktur. Bu nedenle sahipliği gösteren sinyalleri güçlendirmeniz önemlidir.

Yapabilecekleriniz şunlardır:

  • Görselleri önce kendi sitenizde yayınlayın, sonra pazar yerlerinde ve sosyal medyada paylaşın.
  • Görsel dosya adlarını ve alternatif metinleri anlamlı yazın.
  • IPTC ve yapılandırılmış veri bilgisini tutarlı tutun.
  • Kopya görünürse telif kaldırma formunu kullanın.

Ayrıca arama sonucunda yanlış bir görselin öne çıkması ayrı bir sorun olabilir; onun için Google arama sonuçlarında yanlış görsel çıkıyor yazımıza göz atabilirsiniz.

Sitenizdeki diğer teknik sorunlar bu süreci etkiler mi?

Evet, dolaylı olarak etkiler. Hotlink korumasını açtığınızda ya da CDN ayarlarını değiştirdiğinizde başka teknik sorunlar da görünür hale gelebilir. Örneğin iletişim formunuzdaki güvenlik doğrulaması alan adı ayarına bağlıysa, alan adı ya da alt alan adı değişikliği formu bozabilir. Bu durumda reCAPTCHA site anahtarı geçersiz alan adı hatası yazımız yol gösterir.

Benzer şekilde görsel dosyalarını yeniden işlediğinizde renk profili ve şeffaflık ayarları değişebilir. Mobil cihazlarda karanlık mod etkin olan ziyaretçiler, şeffaf arka planlı logolarda ya da filigranlarda beklenmedik görüntüler görebilir. Bunun nedenlerini telefonun karanlık modu web sitesini bozuyor yazımızda ele aldık.

Dolayısıyla koruma ayarlarını yaptıktan sonra sitenizi masaüstü, mobil, açık ve karanlık modda bir kez gözden geçirin. Böylece bir sorunu çözerken başka bir sorun yaratmazsınız.

Ne zaman bir uzmandan destek almalısınız?

Tek bir görselin tek bir sitede kullanılması çoğu zaman kendi başınıza çözebileceğiniz bir durumdur. Ancak bazı durumlarda profesyonel destek zaman kazandırır. Örneğin yüzlerce ürün görseliniz birden fazla sitede kopyalanıyorsa, hotlink trafiği sunucunuzu yoruyorsa ya da görselleriniz meta verisiz ve dağınık bir arşivde duruyorsa tek tek müdahale yeterli olmaz.

Böyle durumlarda iki ayrı uzmanlık devreye girer. Hukuki taraf için bir avukat, ihtarname ve tazminat gibi adımları değerlendirir. Teknik taraf için ise sitenin görsel altyapısını baştan düzenlemek gerekir. Kurumsal bir site yeniliyorsanız kurumsal web sitesi yaptırma sürecinde görsel arşivi, filigran düzenini, IPTC bilgisini ve hotlink korumasını ilk günden kuruyoruz. Böylece izinsiz görsel kullanımı ile karşılaştığınızda elinizde hazır bir kanıt ve kontrol düzeni olur.

Son olarak şunu hatırlatalım: hiçbir teknik önlem kopyalamayı tamamen durdurmaz, ama doğru kurulum sürecin her adımını kısaltır.

Sıkça Sorulan Sorular

Görselim başka sitede kullanılıyorsa ilk ne yapmalıyım?
Önce kopyanın bulunduğu sayfanın tam adresini ve tarihli ekran görüntüsünü kaydedin. Ardından orijinal dosyanızı ve ilk yayın tarihini gösteren sayfayı ayırın. Sonra site sahibine sakin ve net bir mesaj gönderin. Yanıt gelmezse barındırma firmasına ve gerekiyorsa Google telif kaldırma formuna başvurun.
Hotlink ile kopyalama arasındaki fark nedir?
Hotlink durumunda görsel sizin sunucunuzda kalır ve karşı site doğrudan sizin dosya adresinizi çağırır. Kopyalamada ise dosya indirilip karşı sitenin sunucusuna yüklenir. Görsel adresi sizin alan adınızla başlıyorsa hotlink vardır. Hotlinki teknik ayarla, kopyalamayı ise bildirim süreciyle çözersiniz. İkisini ayırmak için görsel adresine bakmanız yeterlidir.
Filigran görsel çalınmasını tamamen önler mi?
Hayır, filigran kopyalamayı tamamen önlemez; kırpma ya da düzenleme ile kaldırılabilir. Yine de işi zorlaştırır, rastgele kopyalamayı caydırır ve sahipliği görünür kılar. Köşedeki küçük logo yerine ürüne hafifçe taşan, düşük opaklıkta bir iz daha etkilidir. Hukuki koruma ise filigrandan değil, eserin size ait olmasından gelir.
Google görseli kaynak siteden de siler mi?
Hayır, Google yalnız kendi ürünlerindeki erişimi kısıtlayabilir. Telif kaldırma formu kabul edilirse kopya sayfa arama sonuçlarında ya da Google Görseller'de görünmeyebilir, ama görsel karşı sitede kalır. Bu nedenle Google'ın kendi yardım sayfası da kaynakta kaldırma için site sahibiyle iletişime geçmenizi önerir.
Stok fotoğrafım başka sitede çıkıyorsa bu ihlal midir?
Çoğu zaman ihlal değildir. Lisanslı bir stok görseli başka işletmeler de aynı koşullarla satın almış olabilir. Hak sahibi stok ajansı ya da fotoğrafçıdır, siz yalnız kullanım lisansına sahipsiniz. Bu yüzden bildirimde bulunmadan önce lisans koşullarını kontrol edin ve gerekiyorsa durumu stok sağlayıcısına iletin.
Bu süreç için avukata ihtiyacım var mı?
Tek bir kopyada çoğu zaman site sahibine mesaj ve platform bildirimleri yeterli olur. Ancak ticari zarar büyükse, kullanım sürüyorsa ya da tazminat düşünüyorsanız bir avukata danışmanız gerekir. Bu yazı genel bilgilendirmedir, hukuki danışmanlık değildir. Avukata giderken kanıt paketinizi ve bildirim tablonuzu yanınızda götürün.
  • izinsiz görsel kullanımı
  • görsel telif hakkı
  • hotlink koruması
  • tersine görsel arama
  • filigran
  • IPTC meta verisi
  • telif kaldırma
Paylaş:
Talha Aslan

Google Partner dijital pazarlama uzmanı. 2012’den beri SEO, Google Ads, web tasarım ve e-ticaret projelerinde sahada; bu blogda gördüğünüz her yazı o deneyimden çıkar.

Sıradaki proje

Projeniz için teklif alın.

Talebiniz doğrudan Talha Aslan ve ekibine ulaşır: stratejiyi Talha kurar, uygulamayı deneyimli ekip yürütür. Aynı gün dönüş yapar, kapsamı, takvimi ve tutarı yazılı teklifle 1 iş günü içinde göndeririz.