Web Sitesinin Kaynak Kodu Kime Ait? Telif Hakkı ve Sahiplik Rehberi

Bu yazıda Talha Aslan ve ekibi olarak sahada en sık gördüğümüz karışıklığı parça parça ayırıyoruz: tasarım, kod, içerik, görsel, alan adı ve hosting hesabı. Her birinin sahipliği farklı kurallara bağlıdır. Ayrıca sözleşmeye koymanız gereken maddeleri ve teslimde isteyeceğiniz dosyaları kontrol listesiyle veriyoruz.

Not: Bu yazı genel bilgilendirmedir, hukuki danışmanlık değildir. Kendi sözleşmeniz için bir avukata danışın.

Neden "parasını ödedim, site benim" düşüncesi yanıltıcı?

Çünkü ödeme ile hak devri hukuken iki ayrı işlemdir. Fatura, bir hizmetin karşılığını ödediğinizi gösterir; ancak eser üzerindeki mali hakların size geçtiğini göstermez. Fikir ve Sanat Eserleri Kanunu (FSEK), mali haklara dair sözleşmelerin yazılı olmasını ve devredilen hakların ayrı ayrı gösterilmesini şart koşar.

Örneğin bir firma siteyi yaptırır, yıllarca kullanır, sonra başka bir ekiple yenilemek ister. Eski geliştirici "kod benim, başkası üzerinde değişiklik yapamaz" derse, firmanın elinde yalnız fatura varsa pazarlık gücü zayıflar. Bu örnek senaryo, sözleşmesi olmayan projelerde sık yaşanan bir durumun özetidir.

Kısacası hedefiniz şu olmalı: hangi parçanın kimde olduğunu iş başlamadan yazıya geçirmek. Hukuki dil karmaşık görünse de mantık basittir; yazılmayan hak, büyük ihtimalle yaratıcıda kalır. Bu yüzden imza öncesinde sözleşmeyi yalnız fiyat ve takvim açısından değil, her parçanın sahipliği açısından da okuyun.

FSEK eser sahipliği ve mali haklar hakkında ne söylüyor?

FSEK'in 8. maddesine göre bir eserin sahibi, onu meydana getirendir. Bilgisayar programları da kanunda ilim ve edebiyat eseri olarak korunur; yani sitenizin özel yazılmış kodu bu korumanın kapsamına girebilir. Tasarım dosyaları ve özgün görseller de ayrı eser niteliği taşıyabilir.

Kanunun 48. maddesi, eser sahibinin mali haklarını süre, yer ve içerik bakımından sınırlı ya da sınırsız biçimde devredebileceğini söyler. Ayrıca hakları devretmeden yalnız kullanma yetkisi verebilir; buna lisans (kanundaki adıyla ruhsat) denir. 52. madde ise bu sözleşmelerin yazılı olmasını ve konusu olan hakların tek tek gösterilmesini şart koşar.

Metnin güncel halini mevzuat.gov.tr üzerindeki FSEK metninden kontrol edebilirsiniz. Dolayısıyla sözleşmede "tüm haklar müşteriye aittir" gibi tek bir genel cümle yerine işleme, çoğaltma, yayma ve umuma iletim gibi hakları açıkça saymanız daha güvenlidir. Ayrıca devrin süresiz ve dünya genelinde geçerli olup olmadığını da aynı maddede belirtin; sınırları yazılmamış bir devir, yorum farklılıklarına açık kalır.

Çalışan ile dışarıdan ajans arasında fark var mı?

Evet, önemli bir fark var. FSEK'in 18. maddesine göre aralarındaki sözleşmeden veya işin mahiyetinden aksi anlaşılmadıkça, işçilerin işlerini görürken meydana getirdikleri eserler üzerindeki hakları onları çalıştıranlar kullanır. Yani kendi bordronuzdaki yazılımcının mesai içinde yazdığı kodda durum genellikle işverenden yanadır.

Öte yandan dışarıdan çalıştığınız ajans veya serbest geliştirici sizin işçiniz değildir. Bu durumda 18. maddedeki kural kendiliğinden işlemez ve haklar, yazılı devir yapılana kadar onu meydana getirende kalır. Bu yüzden ajansla çalışırken devir maddesi hayati önem taşır. Kısacası çalışan ile dış yüklenici arasındaki bu ayrım, sözleşmenin neden bu kadar belirleyici olduğunu açıklar.

Ayrıca ajans kendi içinde başka serbest çalışanlarla iş yapabilir, bunu unutmayın. Ajans size hak devrederken, kendisinin de bu hakları alt yüklenicilerinden almış olması gerekir. Sözleşmeye "yüklenici, devrettiği hakların sahibi olduğunu taahhüt eder" türünden bir madde eklemeniz bu riski azaltır. Ayrıca alt yüklenicilerin adlarını bilmek zorunda değilsiniz; önemli olan, ajansın devrettiği hakların zincirinin eksiksiz olmasıdır.

Web sitesinin parçaları tek tek kime ait olabilir?

Bir web sitesi tek bir eser değildir; farklı sahiplik kurallarına bağlı katmanlardan oluşur. Aşağıdaki tablo, sözleşme yoksa ortaya çıkan tipik durumu ve sizin hedeflemeniz gereken durumu karşılaştırır. Tablo genel eğilimi gösterir, her proje sözleşmesine göre değişir.

Özel yazılmış kaynak kodda devir mi, lisans mı seçmelisiniz?

İki seçenek de meşrudur; önemli olan neyi aldığınızı bilmektir. Devirde mali haklar size geçer ve kodu dilediğiniz ekiple geliştirebilirsiniz. Lisansta ise hak geliştiricide kalır, siz sözleşmede yazan kapsamda kullanırsınız.

Ajanslar çoğu projede kendi ortak kütüphanelerini, yani başka projelerde de kullandıkları hazır parçaları kullanır. Bu parçaların tamamını size devretmeleri beklenemez; aksi halde aynı kodu başka bir müşteride kullanamazlar. Bu durumda makul çözüm şudur: projeye özel yazılan kısım size devredilir, ortak parçalar için süresiz ve geri alınamaz bir kullanım lisansı verilir.

Lisans seçerseniz şu soruları sözleşmede yanıtlayın:

• Lisans süresiz mi, belirli süreli mi?
• Kodu başka bir ekip değiştirebilir ve geliştirebilir mi?
• Sözleşme biterse kullanım hakkı devam ediyor mu?
• Lisans münhasır mı, yani başkasına aynı izin verilebilir mi?

WordPress, hazır tema ve eklenti lisansları sahipliği nasıl etkiler?

WordPress gibi açık kaynak bir altyapıda çekirdek kod hiçbir zaman size veya ajansa ait olmaz. WordPress, resmi lisans sayfasında da belirtildiği gibi GPL lisansıyla dağıtılır; herkes belirli koşullarla kullanabilir, değiştirebilir ve dağıtabilir. Bu özgürlük, sitenizi ileride başka bir ekiple sürdürmenizi kolaylaştırır; çünkü altyapı tek bir firmaya bağlı değildir.

Ücretli tema ve eklentilerde durum biraz farklıdır. Kod lisansı ile güncelleme ve destek hakkı çoğu zaman ayrı durur. Ajans lisansı kendi hesabına aldıysa, ajansla yollarınız ayrıldığında güncelleme alamayabilirsiniz. Bu yüzden ücretli lisansların firmanızın e-posta adresiyle açtığınız hesapta durmasını isteyin.

Altyapı seçiminin sahipliğe etkisini merak ediyorsanız WordPress mi özel kodlama mı yazımız iki yolu karşılaştırıyor. Kısacası hazır altyapıda sizin olan kısım; özel tema kodunuz, içeriğiniz ve veritabanınızdır.

Tasarım dosyaları ve özgün görseller kimde kalır?

Arayüz tasarımı, ikonlar ve özel çizimler, tasarımcının yarattığı eserlerdir. Sözleşmede devir yoksa siz yalnız sitede görünen sonucu kullanırsınız; kaynak tasarım dosyalarını isteme hakkınız tartışmalı kalabilir. Bu nedenle kaynak dosyaların teslimini ayrıca yazdırın. Örneğin tasarım dosyalarının düzenlenebilir formatta, katmanlarıyla birlikte teslim edilmesini isteyebilirsiniz. Böylece yeni bir sayfa eklemek istediğinizde tasarımı sıfırdan çizdirmek zorunda kalmazsınız.

Stok fotoğraflarda ise hak hiçbir zaman size geçmez; yalnız lisans alırsınız. Ayrıca lisans koşulları kullanım alanını sınırlayabilir, örneğin baskı veya reklam kullanımına farklı kurallar getirebilir. Ajans hangi lisansları aldıysa onların belgesini ve hangi görselin hangi lisansla kullanıldığını gösteren basit bir listeyi teslimde isteyin.

Öte yandan sitedeki yazı tipleri de lisansa tabidir. Yerel barındırma tercihinin veri koruma tarafını Google Fonts ve KVKK, GDPR yerel barındırma yazısında ele aldık; lisans tarafında ise font dosyasının kullanım koşullarını teslim belgelerine eklemenizi öneririz.

Metin içerik, ürün açıklamaları ve blog yazıları kime ait?

İçeriği kendi ekibiniz yazdıysa durum basittir: haklar zaten sizdedir. Ancak ajans metin yazarlığı hizmeti verdiyse, bu metinler de bir eserdir ve devri yazılı olmalıdır. Pek çok firma bu kısmı atlar, çünkü metinleri koddan daha az önemli görür.

Oysa yıllar içinde yüzlerce ürün açıklaması ve blog yazısı birikir. Bu içerikler arama görünürlüğünüzün temelini oluşturur. Bu yüzden içerik üretimi kapsamındaki sözleşmelere de "teslim edilen metinlerin mali hakları ödeme ile müşteriye geçer" türünden bir madde ekleyin.

Yapay zeka desteğiyle hazırladığınız metinlerde de sahiplik ve kullanım koşulları tartışmalı olabilir. Bu konuda kesin bir hüküm vermiyoruz; ajansa hangi araçları kullandığını ve sağlayıcının kullanım koşullarını sormanız yeterli bir başlangıçtır. Ayrıca bu cevabı sözleşmeye not olarak eklemek, ileride doğabilecek soru işaretlerini azaltır.

Alan adı ve hosting hesabı telif hakkıyla aynı şey mi?

Hayır, bunlar telif hakkı değil, hizmet ve kayıt ilişkisidir. Alan adı, kayıt kuruluşundaki kayıtta kimin adı yazıyorsa ona bağlıdır. Hosting hesabı da hizmeti satın alan kişinin hesabıdır. Bu nedenle kaynak kodun hakları sizde olsa bile alan adı ajans adına kayıtlıysa, siteyi taşımakta zorlanabilirsiniz.

Uygulamada izlemeniz gereken kural basittir:

1. Alan adını firmanızın adına ve firmanızın e-posta adresiyle kaydettirin.
2. Kayıt kuruluşu panelinin giriş bilgisini kendinizde tutun.
3. Hosting hesabını firmanız adına açtırın ya da hesap ajansta duruyorsa tam yönetici erişimi isteyin.
4. Fatura ve yenileme bildirimlerinin size gelmesini sağlayın.

Bu adımlar zaten ihmal edildiyse web sitesi ve alan adını eski ajanstan geri alma yazımızdaki adımları izleyebilirsiniz. Ayrıca e-posta hizmetinin de çoğu zaman aynı alan adına bağlı olduğunu unutmayın; alan adı erişimini kaybetmek, kurumsal e-postalarınızı da riske atabilir.

Web sitesinin kaynak kodu kime ait olacak, iş başlamadan nasıl netleştirirsiniz?

En doğru zaman teklif aşamasıdır. Teklifi değerlendirirken fiyatın yanında sahiplik modelini de sorun: kod devredilecek mi, lisans mı verilecek? Bu cevap teklifler arasındaki gerçek farkı gösterir. Ayrıca devir ücreti fiyatın içinde mi, ayrı mı, bunu da yazılı alın.

Sahiplik meselesinin ötesinde, siteyi sizin için kimin, hangi altyapıyla ve hangi teslim şartlarıyla kuracağını birlikte planlamak istiyorsanız web tasarım sayfamızda çalışma şeklimizi anlattık. Kendi başınıza yönetmesi zor olan kısım genellikle teknik teslim listesidir; hukuki metni ise mutlaka avukatınız kontrol etmelidir.

Ayrıca görüşmede şu iki soruyu sorun: projede alt yüklenici çalışacak mı ve hangi ücretli lisanslar kimin hesabına alınacak? Net cevap veremeyen bir teklif, ileride sahiplik tartışmasının ilk işaretidir. Öte yandan iyi bir ekip bu soruları sormanızdan rahatsız olmaz; tersine, sahiplik modelini kendisi teklifin içinde açıklar. Bu açıklık, uzun vadeli bir çalışma ilişkisinin de sağlıklı bir göstergesidir.

Sözleşmeye hangi telif ve sahiplik maddelerini yazdırmalısınız?

Sözleşmenin genel yapısını web tasarım sözleşmesinde olması gereken maddeler yazımızda ele aldık. Burada yalnız telif ve sahiplikle ilgili maddeleri listeliyoruz:

• Devredilen mali hakların tek tek sayılması: işleme, çoğaltma, yayma, umuma iletim.
• Devrin süresi, yeri ve kapsamı; süresiz ve dünya genelinde mi?
• Hakların hangi anda geçtiği: örneğin son ödeme ile.
• Ortak kütüphaneler için ayrı, süresiz ve geri alınamaz lisans.
• Üçüncü taraf tema, eklenti, font ve görsel lisanslarının listesi.
• Yüklenicinin alt yüklenicilerden hakları aldığına dair taahhüt.
• Kaynak kod ve tasarım dosyalarının teslim biçimi.
• Ajans siteyi referans olarak gösterebilir mi; bu iznin sınırları.

Bu liste bir başlangıçtır. Örneğin bir üyelik sistemi ya da özel bir entegrasyon varsa, bu modüllerin hakları için ayrı bir madde eklemeniz gerekebilir. Ayrıca üçüncü taraf hizmetlere bağlanan hesapların kimde duracağını da yazın. Dolayısıyla kendi projenizin ihtiyacına göre avukatınızla birlikte genişletmeniz gerekir.

Mali hakların devrini ne zaman yapmalısınız?

FSEK'in 48. maddesi, henüz meydana getirilmemiş veya tamamlanacak bir esere ilişkin bazı tasarruf işlemlerinin geçersiz olabileceğini düzenler. Bu nedenle uygulamada pek çok sözleşme, iş başında bir devir taahhüdü içerir ve asıl devri teslimde ayrı bir yazılı belgeyle tamamlar.

Biz de müşterilerimize iki aşamalı düşünmelerini öneriyoruz, çünkü bu yöntem iki tarafa da açık bir yol haritası verir. Önce ana sözleşmede devrin koşullarını yazarsınız; ardından teslim ve son ödemeyle birlikte imzalanan bir teslim ve devir tutanağı hazırlarsınız. Böylece hangi sürümün, hangi dosyaların devredildiği tarih ve içerik olarak kayda geçer. Üstelik tutanak, son ödemenin hangi teslimata karşılık geldiğini de açıkça gösterir.

Bu yapının hukuki uygunluğu sözleşmenin tamamına bağlıdır. Yine de bu ayrım, "hangi kod devredildi?" sorusuna somut bir cevap verir ve tartışmaları azaltır. Ayrıca tutanağa ekleyeceğiniz dosya listesi, yeni bir ekiple çalışmaya başladığınızda da başvuracağınız ilk belge olur. Bu yüzden listeyi ayrıntılı tutun ve her dosyanın adını, sürümünü ve teslim tarihini ekleyin.

Teslimde hangi dosya ve erişimleri istemelisiniz?

Sahiplik kağıt üzerinde sizde olsa bile dosyalar elinizde değilse pratikte bir şey değişmez. Teslim listesinin ayrıntılı halini web sitenizi teslim alırken kontrol listesi yazımızda bulabilirsiniz. Sahiplik açısından kritik olanlar şunlardır:

1. Kaynak kodun tamamı, mümkünse sürüm kontrol deposuna erişimle.
2. Veritabanı yedeği ve kurulum notları.
3. Tasarım kaynak dosyaları.
4. Ücretli tema, eklenti ve font lisans anahtarları ile hesap bilgileri.
5. Görsellerin lisans belgeleri.
6. Alan adı, hosting ve e-posta yönetici erişimleri.
7. İmzalı teslim ve devir tutanağı.

Paylaşım görselleri ve meta veriler de teslimin parçası mı?

Evet, çünkü sitenin sosyal ağlarda nasıl göründüğü de tasarımın parçasıdır. Paylaşım görselleri, logo varyasyonları ve favicon dosyaları çoğu zaman ayrı tasarım işi gerektirir. Bu dosyalar teslim edilmezse yeni ekip baştan üretmek zorunda kalır.

Örneğin bağlantı önizlemesinde görsel çıkmıyorsa sorun çoğu zaman Open Graph etiketlerindedir; bu konuyu WhatsApp link önizleme görseli çıkmıyor yazısında anlattık. Sahiplik açısından ise önemli olan, bu görsellerin kaynak dosyalarının ve kullanılan fotoğraf lisanslarının da size teslim edilmesidir.

Kısacası teslim listesine "sitede kullanılan tüm görsel varlıklar" ifadesini ekleyin. Böylece küçük ama sık unutulan dosyalar da kayda girer. Ayrıca marka renk kodları ve yazı tipi bilgisi gibi küçük bir stil rehberi isterseniz, yeni ekip tasarım bütünlüğünü bozmadan çalışabilir.

Ajans kaynak kodu vermezse ne yapabilirsiniz?

Önce sözleşmenize bakın. Devir maddesi varsa yazılı bir talepte bulunun ve hangi dosyaları istediğinizi tek tek sayın. Ayrıca ödeme kayıtlarınızı ve yazışmalarınızı bir arada tutun; bunlar ileride hukuki süreç gerekirse önemli olur.

Sözleşmede devir yoksa durum daha zordur. Yine de çoğu zaman pazarlıkla çözülebilir: geliştirici makul bir bedel karşılığında devir veya geniş lisans verebilir. Öte yandan kodu izinsiz kopyalamak, sunucuya yetkisiz erişmek gibi yollar size hukuki risk getirir; bunları kesinlikle önermiyoruz. Bunun yerine sakin ve yazılı bir iletişim kurun; hangi dosyaya neden ihtiyaç duyduğunuzu açıklamak, karşı tarafın da daha hızlı cevap vermesini sağlar.

Benzer bir tartışma mobil uygulamalarda da sık görülen bir durumdur. O tarafı mobil uygulamanın kaynak kodu kime ait yazısında ayrıca ele aldık. Hukuki adım atmadan önce mutlaka bir avukata danışın.

Web sitesinin kaynak kodu kime ait olursa olsun, hangi hatalardan kaçınmalısınız?

Sahada en sık karşılaştığımız hatalar birbirine benzer. Aşağıdaki liste, sözleşme ve teslim süreçlerinde gözden kaçan noktaları özetliyor:

• Sözleşmeyi yalnız fiyat ve süre üzerinden okumak.
• "Tüm haklar müşteriye aittir" gibi tek genel cümleyle yetinmek.
• Alan adını ajans adına kaydettirmek.
• Ücretli lisansları ajans hesabında bırakmak.
• Teslim tutanağı imzalamadan son ödemeyi yapmak.
• Yedek ve kaynak dosyaları yalnız ajans sunucusunda tutmak.

Bu hataların çoğu, iş başında beş dakikalık bir kontrolle önleyebilirsiniz. Bu yüzden listeyi teklif görüşmesine yanınızda götürün. Böylece ajansın cevaplarını aynı liste üzerinden not alır ve teklifleri birbirleriyle kolayca karşılaştırırsınız.

Web sitesinin kaynak kodu kime ait sorusunda sürüm kontrol deposu neden önemli?

Sürüm kontrol deposu, kodun her değişikliğini tarihçesiyle saklayan bir kayıt sistemidir. Git tabanlı depolar bunun en yaygın örneğidir. Depo ajansın kişisel hesabında duruyorsa, elinize yalnız son halin bir kopyası geçer; hangi değişikliği kimin, ne zaman yaptığını göremezsiniz.

Bu tarihçe, sahiplik tartışmasında da işinize yarar. Örneğin hangi parçanın projeye özel yazıldığını, hangisinin ortak kütüphaneden geldiğini depo kayıtlarından ayırt edebilirsiniz. Ayrıca yeni bir ekip, tarihçe sayesinde kodu çok daha hızlı anlar.

Bu yüzden şu üç adımı sözleşmeye veya teslim listesine ekleyin:

• Depoyu firmanızın hesabı altında açtırın ya da teslimde firmanıza aktarılmasını isteyin.
• Ajansa geliştirme süresince yalnız katkı yetkisi verin, sahiplik yetkisi sizde kalsın.
• Teslim tutanağına son sürümün etiketini ve tarihini yazdırın.

Bakım sözleşmesi biterse kod üzerindeki haklarınız değişir mi?

Değişmemesi gerekir, ancak bu da sözleşmenin diline bağlıdır. Bazı sözleşmeler lisansı bakım hizmetine bağlar; bakım bitince kullanım hakkı da sona erer. Bu yapı, ajansı değiştirmek istediğinizde sizi zor durumda bırakabilir.

Bu nedenle iki sözleşmeyi birbirinden ayırmanızı öneriyoruz. Geliştirme sözleşmesi hak devrini veya süresiz lisansı düzenler; bakım sözleşmesi ise yalnız güncelleme, yedekleme ve destek gibi süreli hizmetleri kapsar. Böylece bakım ilişkisi bittiğinde sitenin kullanım hakkı etkilenmez.

Öte yandan bakım süresince ajansın eklediği yeni özellikler de birer eserdir. Bunlar için de aynı devir mantığı geçerli olmalıdır. Kısacası bakım sözleşmesine "bakım kapsamında geliştirilen kodun hakları da aynı koşullarla müşteriye geçer" türünden bir madde eklemeyi düşünün.

Ajansla yollarınızı ayırmak istediğiniz anda bu madde, geçişin ne kadar sorunsuz olacağını belirler. Ayrıca bakım biterken son yedeği ve güncel erişim listesini yazılı olarak isteyin.

Ajans siteyi portföyünde gösterebilir mi?

Hak devri yapılmış olsa bile ajanslar genellikle işi referans olarak göstermek ister. Bu talep makuldür; ancak sınırını sözleşmede çizmeniz gerekir. Aksi halde gizli kalmasını istediğiniz bir yönetim paneli ekranı ya da henüz duyurmadığınız bir ürün, sunumlarda görünebilir.

Sözleşmeye şu ayrıntıları yazdırabilirsiniz:

• Ajans yalnız kamuya açık sayfaların ekran görüntüsünü kullanabilir.
• Yönetim paneli, müşteri verisi ve iç süreçler gösterilemez.
• Logonuzun kullanımı belirli bir referans listesiyle sınırlıdır.
• İzin, yazılı bildirimle geri alınabilir.

Bu madde sahipliği değiştirmez; yalnız ajansa sınırlı bir tanıtım izni verir. Dolayısıyla devir maddesiyle çelişmez ve iki tarafın da beklentisini netleştirir.

Ekip değiştirirken sahiplik kontrolünü hangi sırayla yapmalısınız?

Yeni bir ekiple çalışmaya karar verdiyseniz sıralama önemlidir. Önce elinizde olanı, sonra eksik olanı belirlersiniz. Aceleyle eski ekiple ilişkiyi kesmek, ihtiyacınız olan dosyaları istemeyi zorlaştırabilir.

Biz geçiş süreçlerinde şu sırayı izlemenizi öneriyoruz:

1. Sözleşmeyi ve varsa ek protokolleri okuyun; devir ve lisans maddelerini işaretleyin.
2. Alan adı ve hosting erişimlerinin sizde olduğunu doğrulayın.
3. Kaynak kod, veritabanı ve tasarım dosyalarının tam yedeğini isteyin.
4. Ücretli lisansların hangi hesapta durduğunu listeleyin ve gerekirse aktarım talep edin.
5. Yeni ekibe dosyaları verin ve eksik bir şey olup olmadığını kontrol ettirin.
6. Her şey tamamlandıktan sonra eski ekibin erişimlerini kapatın.

Bu sıra, hem sahipliğinizi korur hem de sitenin kesintisiz çalışmasına yardım eder. Ayrıca her adımı yazışmayla belgelemek, ileride doğabilecek tartışmalarda size somut kayıt sağlar.

Serbest geliştiriciyle çalışırken sahiplik farklı mı işler?

Temel kural aynıdır: serbest geliştirici de eser sahibidir ve yazılı devir olmadan haklar onda kalır. Ancak serbest çalışanlarla yapılan işlerde sözleşme çoğu zaman bir e-posta yazışmasından ibarettir. Bu durum, sahiplik konusunu ajans projelerine göre daha belirsiz hale getirir.

Bu yüzden küçük bir proje bile olsa kısa ve yazılı bir anlaşma hazırlayın. Anlaşmada işin kapsamını, teslim edilecek dosyaları, devredilen hakları ve ödeme takvimini açıkça yazın. Ayrıca geliştiricinin projede başka birinin kodunu kullanıp kullanmadığını sorun ve cevabı yazılı alın.

Öte yandan serbest geliştirici de kendi hazır parçalarını korumak isteyebilir. Bu talep ajanslardakiyle aynı mantıktadır ve çoğu zaman süresiz bir lisansla çözülür. Önemli olan, bu parçaların hangileri olduğunu baştan bilmeniz ve lisansın sitenin ömrü boyunca geçerli kalmasıdır. Ajans ile serbest çalışan arasındaki diğer farkları web tasarım ajansı mı freelancer mı yazımızda karşılaştırdık.

Kısacası çalışma modeli ne olursa olsun, sahipliği belirleyen şey karşı tarafın unvanı değil, imzaladığınız belgedir. Bu nedenle serbest geliştiriciye de aynı kontrol listesini uygulayın ve imzalı bir kopyayı arşivinizde tutun.

Sahiplik kontrolünü kendiniz mi yaparsınız, profesyonel destek mi alırsınız?

Basit bir kurumsal sitede kontrol listesini kendiniz yürütebilirsiniz. Ancak e-ticaret, üyelik sistemi ya da özel entegrasyon içeren projelerde teknik teslim listesi hızla büyür. Hangi dosyanın gerçekten eksiksiz olduğunu anlamak için kodu okuyabilen birinin bakması gerekir.

Biz projelerimizde sahiplik modelini teklif aşamasında yazılı olarak sunuyoruz ve teslimde dosyaları, lisansları ve erişimleri tek bir pakette veriyoruz. Siteyi bu şeffaflıkla kurmak isterseniz web tasarım hizmeti sayfamızdan bize ulaşabilirsiniz. Hukuki metinler için ise her zaman kendi avukatınızla çalışmanızı öneririz.

Özetle, sahipliği güvenceye almak için ne yapmalısınız?

Özetle web sitesi tek bir varlık değil, ayrı sahiplik kurallarına bağlı parçalardan oluşur. Kod ve tasarım için yazılı devir ya da açık bir lisans, alan adı ve hosting için firmanız adına kayıt, üçüncü taraf ürünler için sizin adınıza lisans hedefleyin.

Ardından teslimde dosyaları, erişimleri ve imzalı tutanağı eksiksiz alın. Böylece ileride ekibinizi değiştirseniz bile siteniz sizinle kalır. Üstelik sahipliği baştan netleştirmek, yeni bir ekiple çalışmaya başlarken haftalar sürebilecek bir belirsizliği ortadan kaldırır ve büyüme planlarınızı hızlandırır. Son olarak hatırlatalım: bu yazı hukuki danışmanlık değildir; kendi sözleşmeniz için bir avukata danışın.