SEO

Sitem Wayback Machine'de Görünmüyor: Nasıl Eklenir, Nasıl Kaldırılır?

Talha Aslan 15 dakikalık okuma 2 görüntülenme

Kısa cevap

Sitem Wayback Machine'de neden görünmüyor?

Wayback Machine, Internet Archive adlı kâr amacı gütmeyen kuruluşun herkese açık web sayfalarını tarayıp sakladığı arşivdir. Siteniz orada görünmüyorsa genellikle dört neden vardır: site yenidir ve henüz taranmamıştır, tarayıcı engellenmiştir, sahibi daha önce hariç tutma istemiştir ya da içerik şifre veya form arkasındadır.

Tüm detaylar ve örnekler için yazıya devam edin

Siteniz Wayback Machine aramasında hiç çıkmıyor olabilir ya da tam tersine, yıllar önce yayından kaldırdığınız eski fiyatlarınız orada duruyor olabilir. Biz Talha Aslan ve ekibi olarak iki durumu da sık görüyoruz. Bu rehberde önce nedenini bulmayı, sonra siteyi arşive eklemeyi ya da resmi yoldan kaldırma talebi göndermeyi adım adım anlatıyoruz. Başlamadan önce alan adınızı ücretsiz Site Geçmişi Sorgulama aracımıza yazarsanız arşivde hangi yıllara ait kayıt bulunduğunu birkaç saniyede görürsünüz.

Internet Archive'ın resmi Wayback Machine genel bilgi sayfası bu nedenleri açıkça sıralar. Sayfaya göre arşiv yalnız herkese açık sayfaları toplar; şifre isteyen, yalnız form gönderdikten sonra açılan sayfaları ise saklamaz. Ayrıca bazı siteler, site sahibinin doğrudan talebiyle arşiv dışında kalır. Bu yüzden "görünmüyor" demek her zaman bir hata olduğu anlamına gelmez; bazen bilinçli bir tercihin sonucudur.

Örneğin geçen ay yayına aldığınız bir alan adı için arşivde kayıt olmaması son derece doğaldır. Öte yandan on yıllık bir kurumsal sitenin hiç kaydı yoksa, büyük olasılıkla eski bir yönetici ya da ajans hariç tutma talebi göndermiştir.

Arşivde kayıt olup olmadığını nasıl hızlıca kontrol edersiniz?

İlk iş, gerçekten kayıt olup olmadığını netleştirmektir. Çünkü çoğu zaman sorun arşivde değil, arama biçimindedir. Şu kontrolleri sırayla yapın:

  1. Alan adını hem www ile hem www olmadan arayın.
  2. Adresin başına http ve https yazarak iki ayrı deneme yapın.
  3. Ana sayfa yerine bilinen bir alt sayfa adresiyle arama yapın.
  4. Eski bir alan adından taşındıysanız eski adresi de sorgulayın.
  5. Sonucu takvim görünümünde yıl yıl gezin; tek bir yılda kayıt olup diğerlerinde olmayabilir.

Bu adımlar zaman alıyorsa kısa yol var: alan adınızı araca yazın ve Site Geçmişi aracı sizin için ilk yayın tarihini, yıllara göre sayfa başlığını, dili ve altyapı izlerini tek ekranda gösterir. Böylece "hiç kayıt yok" ile "kayıt var ama ben bulamadım" arasındaki farkı hemen anlarsınız. Eski sürümleri elle nasıl gezeceğinizi ise web sitesinin eski hali nasıl görülür yazımızda ayrıntılı anlattık.

Yeni bir site neden arşivde hemen çıkmaz?

Arşivin tarayıcıları interneti sürekli dolaşır, ama her siteye aynı sıklıkla uğramaz. Yeni, hiçbir yerden bağlantı almayan bir site tarayıcının yoluna çıkmayabilir. Dolayısıyla yeni bir alan adında boş sonuç görmek panik sebebi değildir.

Ayrıca arşive girme süresi için resmi bir taahhüt yoktur; resmi yardım sayfaları belirli bir gün sayısı vermez. Bu nedenle internette dolaşan "üç günde çıkar" gibi kesin süreleri güvenilir saymayın. Bekleme süresini kısaltmak istiyorsanız tek pratik yol, sayfayı aşağıda anlattığımız Save Page Now özelliğiyle kendiniz kaydetmektir.

Öte yandan sitenizin başka sitelerden bağlantı alması, hem arama motorlarının hem de arşiv tarayıcılarının sizi bulmasını kolaylaştırır. Yani genel görünürlük çalışmaları dolaylı olarak arşivdeki izinizi de artırır.

Yeni sitelerde bir başka sık durum da alan adının yayına çıkmadan önce uzun süre "yapım aşamasında" sayfası göstermesidir. Bu dönemde arşive bir kayıt girmişse, takvimde yalnız o basit sayfayı görürsünüz. Bu bir hata değildir; site gerçek içerikle yayına çıktıktan sonra önemli sayfaları yeniden kaydetmeniz yeterlidir.

Robots.txt ayarı arşivi engelleyebilir mi?

Evet, engelleyebilir. Internet Archive'ın genel bilgi sayfası, sayfaların "robots exclusions" yani tarayıcı hariç tutma kuralları nedeniyle arşivlenmeyebileceğini belirtir. Ancak sayfa, bu kuralların nasıl işlediğini ayrıntılı açıklamaz. Bu yüzden biz kesin bir kural yazmak yerine kontrol edilmesi gereken noktaları söylüyoruz.

Önce robots.txt dosyanızı açın ve tüm tarayıcıları siteden uzak tutan genel bir engel olup olmadığına bakın. Geliştirme aşamasında konulup unutulan bu tür engeller çok yaygındır. Ayrıca güvenlik eklentileri bazı tarayıcıları kendi listelerine göre engelleyebilir.

Robots.txt dosyasının temel mantığını robots.txt nedir, nasıl oluşturulur yazımızda anlattık. Hazır bir dosya üretmek isterseniz robots.txt oluşturucu işinizi görür. Yalnız şunu unutmayın: robots.txt dosyasında yaptığınız bir değişiklik Google'ı da etkiler, dolayısıyla arşiv için yaptığınız bir düzenleme arama görünürlüğünüzü bozmamalıdır.

Sunucu ve güvenlik ayarları tarayıcıyı nasıl durdurur?

Robots.txt dışında, sunucu tarafındaki koruma katmanları da arşiv tarayıcısını durdurabilir. Örneğin bot korumalı bir güvenlik duvarı, tarayıcıya gerçek sayfa yerine bir doğrulama ekranı gösterebilir. Bu durumda arşive sayfanız değil, o ara ekran girer ya da hiçbir şey girmez.

Resmi Save Page Now yardım sayfası da bazı SSL ayarlarının kayıt işlemini bozabileceğini belirtir. Yani sertifika zinciri eksik ya da hatalı bir site, tarayıcıda sorunsuz açılsa bile arşivleme sırasında hata verebilir.

  • Ülke bazlı erişim engelleri, yurt dışından gelen tarayıcıyı durdurabilir.
  • Hız sınırlama kuralları, tarayıcıyı saldırgan gibi algılayabilir.
  • Bakım modu eklentileri, tarayıcıya yalnız "yakında" sayfasını gösterebilir.
  • Giriş zorunlu üyelik siteleri, herkese açık olmadığı için zaten arşive girmez.

Bu ayarları değiştirmeden önce hosting sağlayıcınızla konuşmanızı öneririz; çünkü güvenlik katmanını gevşetmek arşiv kaydından daha önemli riskler doğurabilir.

JavaScript ağırlıklı siteler Wayback Machine'de neden bozuk görünür?

Bazen site Wayback Machine'de vardır ama boş, kırık ya da yarım görünür. Resmi genel bilgi sayfası bunu açıkça anlatır: formlara, JavaScript'e ya da kaynak sunucuyla etkileşime dayanan sayfalar, orijinal işlevleri olmadan saklanabilir. Standart HTML sayfaları ise arşive en sağlıklı biçimde girer.

Pratikte bu şu anlama gelir: içeriğini tarayıcıda JavaScript ile sonradan yükleyen tek sayfalık uygulamalar, arşivde yalnız iskelet olarak kalabilir. Örneğin ürün listesi bir arka uç servisinden çekiliyorsa, arşivdeki kopyada liste boş çıkabilir.

Bu durum sizin için bir uyarı işaretidir. Çünkü arşiv tarayıcısının göremediği içeriği bazı arama motoru tarayıcıları da geç ya da eksik görebilir. Dolayısıyla önemli metinlerin sayfanın ilk HTML çıktısında bulunması hem arşiv hem de genel tarama açısından daha güvenli bir yaklaşımdır.

Save Page Now ile sitenizi arşive nasıl eklersiniz?

Save Page Now, istediğiniz bir sayfayı Wayback Machine'e anında kaydetmenizi sağlayan resmi özelliktir. Resmi sayfa kaydetme yardım sayfasına göre adımlar basittir:

  1. archive.org/web adresine gidin.
  2. Save Page Now alanına kaydetmek istediğiniz sayfanın tam adresini yazın.
  3. Kaydetme düğmesine basın ve işlemin bitmesini bekleyin.
  4. Size verilen kalıcı arşiv adresini not alın.
  5. Önemli her alt sayfa için işlemi ayrı ayrı tekrarlayın.

Resmi sayfaya göre bu yöntem yalnız tek bir sayfayı, görselleri ve stil dosyalarıyla birlikte kaydeder. Sayfadaki dış bağlantıları kaydetmez ve bütün siteyi taratmak için kullanılamaz. Bu nedenle ana sayfayı kaydetmeniz, hizmet ya da hakkımızda sayfalarının da kaydedildiği anlamına gelmez.

Ayrıca sayfa, gönderimin anonim olduğunu ve IP adresinizin tutulmadığını belirtir. Kayıttan sonra alan adınızı araca yazarak yeni kaydın listeye düşüp düşmediğini de kontrol edebilirsiniz.

Bir de şunu bilin: kaydettiğiniz sayfa bir yönlendirme veriyorsa, arşive yönlendirmenin gittiği sayfa girer. Bu yüzden kalıcı adresi tam ve doğru biçimde yazın; kısa bağlantı ya da kampanya parametreli adres yerine sayfanın asıl adresini kullanın.

Hangi sayfaları öncelikle kaydetmelisiniz?

Her sayfayı tek tek kaydetmek zahmetlidir, ama bir öncelik listesi işinizi kolaylaştırır. Biz müşterilerimize genellikle şu sırayı öneriyoruz:

  • Ana sayfa: markanın o tarihteki genel görünümünü belgeler.
  • Hakkımızda ve iletişim sayfaları: kuruluş ve adres bilgisini kayda geçirir.
  • Hizmet ya da ürün kategori sayfaları: sunduğunuz işleri gösterir.
  • Kullanım koşulları, gizlilik ve iade politikaları: hangi metnin hangi tarihte yayında olduğunu gösterir.
  • Önemli kampanya ya da duyuru sayfaları: sonradan tartışma çıkabilecek içerikleri belgeler.

Örnek senaryo: example.com adlı bir e-ticaret sitesi iade politikasını değiştiriyor. Değişiklikten önce ve sonra politika sayfasını kaydederse, ileride hangi metnin hangi tarihte geçerli olduğunu gösteren bağımsız bir iz elde eder. Ancak bunun hukuki delil değeri ayrı bir konudur ve avukatınızla değerlendirilmelidir.

Görünmeme nedenleri ve çözümleri tablosu

Aşağıdaki tablo, en sık karşılaştığımız durumları ve yapmanız gerekenleri özetler. Tablodaki bilgiler Internet Archive'ın resmi yardım sayfalarına ve saha gözlemimize dayanır.

DurumOlası nedenNe yaparsınız?
Hiç kayıt yok, site yeniTarayıcı henüz uğramadıSave Page Now ile önemli sayfaları kaydedin
Hiç kayıt yok, site eskiÖnceki sahip hariç tutma istemiş olabilirArchive.org ile resmi yoldan iletişime geçin
Kayıtlar belirli bir tarihte bitiyorRobots kuralı ya da güvenlik engeli eklenmiş olabilirRobots.txt ve güvenlik duvarı ayarlarını inceleyin
Sayfa boş veya kırıkİçerik JavaScript ile yükleniyorÖnemli metni ilk HTML çıktısına taşıyın
Kayıt sırasında hataSSL ya da erişim kısıtıSertifikayı ve ülke engellerini kontrol edin
Eski içerik kaldırılmak isteniyorİtibar, gizlilik ya da hukuki gerekçeinfo@archive.org adresine ayrıntılı talep gönderin

Wayback Machine'den site nasıl kaldırılır?

Sorunun ikinci yüzü tam tersidir: sitenizin ya da bazı sayfalarınızın Wayback Machine'de görünmesini istemiyorsunuz. Internet Archive bunun için resmi bir yol tanımlar. Kaldırma talebi yardım sayfasına göre, sitenizin web.archive.org'dan hariç tutulmasını istiyorsanız info@archive.org adresine e-posta gönderirsiniz.

Resmi sayfa e-postada şu bilgilerin bulunmasını ister:

  1. Söz konusu içeriğin adresi ya da adresleri.
  2. Hariç tutulmasını istediğiniz zaman aralığı.
  3. Varsa, siteyi ya da ilgili hesabı kontrol ettiğiniz dönem.
  4. Ekibin talebinizi anlamasına yardım edecek diğer ayrıntılar.

Ayrıca neyin kaldırılmasını istediğinizi ve nedenini açıkça yazmanız gerekir. Talebiniz bir inceleme sürecini başlatır. Önemli bir not: resmi sayfa, talebin sonucu hakkında önceden hiçbir garanti vermediklerini açıkça yazar. Dolayısıyla "kesin kaldırtırız" diyen hiç kimseye itibar etmeyin.

Kaldırma talebinde neleri açıkça yazmalısınız?

Özenli bir talep, ekibin işini kolaylaştırır. Bizim deneyimimize göre en sık eksik kalan bilgi, sahiplik kanıtı ve zaman aralığıdır. Bu yüzden e-postayı yazmadan önce kısa bir dosya hazırlayın.

  • Alan adının size ait olduğunu gösteren kayıt bilgisi ya da hosting faturası.
  • Kaldırılmasını istediğiniz sayfaların tam adres listesi.
  • Tüm site mi, yoksa belirli yıllar mı istendiğinin net ifadesi.
  • Alan adını sonradan satın aldıysanız, devralma tarihiniz.
  • Talebin gerekçesi: gizlilik, güvenlik, itibar ya da başka bir neden.

Örnek senaryo: example.com alan adını yakın zamanda satın aldınız ve önceki sahibin içeriklerini insanlar sizin markanızla karıştırıyor. Bu durumda talebinizde devralma tarihinizi ve önceki döneme ait sayfaları belirtmeniz, resmi sayfanın istediği "kontrol ettiğiniz dönem" bilgisini karşılar. Alan adının önceki geçmişini görmek için ise yine Site Geçmişi aracı işinize yarar.

Telif hakkı ve özel görüntüler için ayrı yol var mı?

Evet, var. Resmi kaldırma sayfası iki özel durumu ayrı başvuru yollarına yönlendirir. Telif hakkı iddiaları Internet Archive'ın telif hakkı politikası üzerinden ilerler. Rızası olmadan paylaşılan mahrem görüntüler için ise ayrı bir kaldırma sayfası var.

Bu ayrım önemlidir, çünkü yanlış kanaldan yapılan başvuru gecikmeye yol açabilir. Örneğin başka bir site sizin metinlerinizi kopyalamış ve bu kopya arşivlenmişse, konu genel hariç tutma talebi değil, telif hakkı talebidir.

Yalnız şunu da ekleyelim: telif hakkı süreçleri hukuki niteliktedir. Bu yazı hukuki danışmanlık değildir; somut bir telif uyuşmazlığında avukatınızdan destek almanızı öneririz.

Pratik bir ipucu olarak şunu ekleyelim: kopyalanan içeriğin ilk olarak sizin sitenizde yayınlandığını göstermek için kendi sayfalarınızın arşiv kayıtları işinize yarayabilir. Bu yüzden özgün içeriklerinizi yayına aldığınız gün kaydetmeyi alışkanlık haline getirin. Ancak bu kaydın bir uyuşmazlıkta nasıl değerlendirileceğine yine avukatınız karar verir.

KVKK ve GDPR kapsamında arşivden kaldırma isteyebilir misiniz?

Arşivde kişisel verilerinizin, örneğin eski bir sitede yayında kalan telefon numaranızın ya da ev adresinizin bulunması, kaldırma talebi için anlaşılır bir gerekçedir. Kaldırma talebinde gerekçenizi açıkça yazmanızı resmi sayfa zaten ister; dolayısıyla kişisel veri gerekçesini de bu talepte belirtebilirsiniz.

Ancak KVKK ve GDPR'nin bu tür bir arşiv kuruluşuna nasıl uygulanacağı ayrı bir hukuki değerlendirme gerektirir. Bu yazı hukuki danışmanlık değildir. Kişisel verilerle ilgili haklarınızı ve başvuru yollarınızı bir avukatla ya da veri koruma uzmanıyla değerlendirmenizi öneririz.

Öte yandan sorunun kaynağını da düzeltmek gerekir. Kendi sitenizde hâlâ gereksiz kişisel veri yayınlıyorsanız, arşivden kaldırma tek başına yeterli olmaz. Sitenizin genel uyumunu gözden geçirmek için KVKK ve GDPR uyumlu web sitesi rehberimize bakabilirsiniz.

Ayrıca kişisel veriyi kaldırırken arama sonuçlarını da unutmayın. Arşivden çıkan bir sayfanın içeriği, başka sitelerde kopya olarak kalmaya devam edebilir; bu kopyalar ayrı bir takip gerektirir. Dolayısıyla sorunu tek bir kaynağa indirgemeden, verinin göründüğü her yeri kısa bir listede toplamanız işinizi kolaylaştırır.

Arşivdeki eski fiyatlar ve iddialar itibarınızı etkiler mi?

Etkileyebilir. Wayback Machine herkese açık olduğu için müşteriler, rakipler ya da gazeteciler eski sayfalarınıza kolayca ulaşabilir. Örneğin yıllar önce yazdığınız abartılı bir vaat ya da bugün geçerli olmayan bir fiyat, bağlamından koparılarak paylaşılabilir.

Ancak her eski içerik bir risk değildir. Çoğu durumda eski fiyatların arşivde durması, zamanla değişen piyasa koşullarının doğal bir yansımasıdır. Asıl risk, bugün hâlâ sorun yaratabilecek içeriklerdir: yanıltıcı olarak algılanabilecek iddialar, artık geçerli olmayan ortaklık logoları ya da eski çalışanların kişisel bilgileri gibi.

Bu nedenle önce durumu soğukkanlı değerlendirin. Eski içeriği açıklayan güncel bir sayfa yayınlamak, kimi zaman kaldırma talebinden daha hızlı ve şeffaf bir çözümdür. Kaldırma talebi ise gerçekten gizlilik ya da güvenlik riski taşıyan içerikler için daha uygun bir yoldur.

Satın aldığınız alan adının geçmişi sizi nasıl etkiler?

İkinci el bir alan adı satın aldıysanız, arşivdeki geçmiş size ait olmayan bir hikâye anlatabilir. Örneğin alan adı daha önce park sayfası, ilgisiz bir dilde içerik ya da kalitesiz sayfalar barındırmış olabilir. Site Geçmişi aracımız bu yüzden yıllara göre başlık, dil ve park sayfası izlerini de gösterir.

Bu geçmiş, yalnız itibar açısından değil, arama görünürlüğü açısından da dikkat gerektirir. Alan adı yaşının ve geçmişinin aramaya etkisini alan adı yaşı SEO'yu etkiler mi yazımızda tartıştık.

Ayrıca süresi dolmuş bir alan adını geri almaya çalışıyorsanız, arşiv kayıtları alan adının sizde olduğu dönemi gösteren yardımcı bir iz olabilir. Bu süreç için domain süresi doldu rehberimize göz atın.

Örnek senaryo: example.com alan adını aldınız ve arşivde, alan adının birkaç yıl önce yabancı dilde bir park sayfası olduğunu gördünüz. Bu tek başına bir felaket değildir. Ancak yeni sitenizi yayına alırken özgün içerikle güçlü bir başlangıç yapmanız ve önemli sayfalarınızı arşive kaydetmeniz, yeni dönemi açıkça belgelemenizi sağlar.

Kaldırma talebi ile robots.txt engeli arasındaki fark nedir?

Birçok kişi bu iki yolu karıştırır, ama amaçları farklıdır. Robots.txt, tarayıcılara sitenizi nasıl tarayacaklarını söyleyen genel bir dosyadır. Kaldırma talebi ise doğrudan Internet Archive ekibine yapılan, belirli içerik ve dönemi hedefleyen bir başvurudur.

Resmi kaldırma sayfası robots.txt dosyasından söz etmez; bu yüzden robots.txt değişikliğinin arşivdeki eski kayıtları kaldırdığını varsaymayın. Bizim önerimiz şudur: geçmiş kayıtların kaldırılmasını istiyorsanız resmi e-posta yolunu kullanın. Robots.txt dosyasını ise yalnız arama motoru stratejinizle uyumlu biçimde düzenleyin.

Ayrıca robots.txt üzerinden geniş bir engel koymak, Google dahil diğer tarayıcıları da etkileyebilir. Yani arşivden kurtulmak için yapılan aceleci bir değişiklik, organik trafiğinizi düşürebilir.

Ajans ya da eski yönetici hariç tutma istediyse ne yaparsınız?

Eski bir site için hiç kayıt bulamıyorsanız ve bunu siz istemediyseniz, önceki dönemde bir ajansın ya da yöneticinin hariç tutma talebi göndermiş olması mümkündür. Bu durumda ilk işiniz, o dönemin yazışmalarını ve hesap erişimlerini toparlamaktır.

Ardından sahibi olduğunuzu gösteren belgelerle Internet Archive'a yazabilirsiniz. Ancak resmi sayfada bu tür bir geri alma için ayrı bir süreç tanımlanmadığından sonuç hakkında söz veremeyiz. Kısacası talebinizi açık ve belgeli yazın, sonra yanıtı bekleyin.

Alan adı ve site erişimlerinin eski ajansta kalması ayrı bir sorundur ve çoğu zaman bununla birlikte ortaya çıkar. Bu konuda web sitesi ve alan adını eski ajanstan geri alma yazımız yol gösterir.

Son olarak, eski ekiple iletişim kurabiliyorsanız onlara nazikçe danışmak çoğu zaman en hızlı yoldur. Belki talebi hangi gerekçeyle gönderdiklerini hatırlarlar. Böylece yeni talebinizde bu gerekçenin artık geçerli olmadığını açıklayabilirsiniz.

Hangi yaygın hatalardan kaçınmalısınız?

Saha deneyimimizde aynı hataların tekrarlandığını görüyoruz. Bunlardan kaçınırsanız süreç hem hızlı hem de güvenli ilerler:

  • Arşive giremiyor diye güvenlik duvarını tamamen kapatmak.
  • Kaldırma için para karşılığı "garanti" veren tanımadık kişilere güvenmek.
  • Talebe sahiplik kanıtı ve tarih aralığı eklememek.
  • Robots.txt değişikliğini Google etkisini düşünmeden yapmak.
  • Kendi sitesindeki kişisel veriyi temizlemeden yalnız arşivle uğraşmak.

Özellikle ikinci madde önemlidir. Resmi süreç ücretsiz bir e-posta talebidir ve kimse sonucu garanti edemez. Bu nedenle sonucu garanti ettiğini söyleyen biri, size gerçeği söylemiyordur.

Arşiv kaydı SEO çalışmanızda nasıl işe yarar?

Wayback Machine yalnız bir sorun kaynağı değil, aynı zamanda güçlü bir analiz aracıdır. Örneğin trafiğiniz belirli bir tarihte düştüyse, o tarih civarındaki arşiv kayıtları sayfa başlıklarının, menünün ya da içeriğin nasıl değiştiğini gösterebilir. Böylece düşüşün sebebini tahmin yerine kayıtla incelersiniz.

Ayrıca site taşıma projelerinde eski adres yapısını kurtarmak için de arşivden yararlanırız. Eski sayfa adreslerini bulmak, doğru yönlendirmeleri kurmanın ilk adımıdır.

Bu tür teşhis çalışmaları SEO danışmanlığının doğal bir parçasıdır. Neleri kapsadığını merak ediyorsanız SEO danışmanlığı neleri kapsar yazımıza bakabilirsiniz. Kısacası arşivi doğru okumak, hem sorunları hem de fırsatları erkenden görmenizi sağlar.

Arşiv kaydını düzenli tutmak için hangi rutini kurabilirsiniz?

Arşivde düzenli bir iz bırakmak istiyorsanız, bunu tek seferlik bir iş olarak görmeyin. Biz müşterilerimize küçük ama düzenli bir rutin öneriyoruz. Böylece önemli değişikliklerin hepsi bağımsız bir kayıtta yer alır.

  1. Büyük bir tasarım değişikliğinden önce ana sayfayı ve kritik sayfaları kaydedin.
  2. Değişiklik yayına çıktıktan sonra aynı sayfaları yeniden kaydedin.
  3. Fiyat, iade ya da gizlilik metni değiştiğinde ilgili sayfayı kaydedin.
  4. Her kaydın arşiv adresini ve tarihini basit bir tabloda saklayın.
  5. Üç ayda bir alan adınızı Site Geçmişi aracına yazıp genel tabloyu kontrol edin.

Bu rutin size fazla zaman kaybettirmez. Üstelik ileride "bu sayfa o tarihte nasıl görünüyordu?" sorusu geldiğinde cevabınız hazır olur. Ayrıca ekipte kimin bu işi üstlendiğini belirlemek, rutinin unutulmasını önler.

Arşivdeki kayıt Google sıralamanızı etkiler mi?

Hayır, doğrudan etkilediğine dair resmi bir bilgi yok. Google Search Central belgeleri sıralama konusunda Wayback Machine kaydını bir sinyal olarak anmaz. Bu yüzden arşive girmek için yaptığınız çalışmaları bir sıralama taktiği olarak görmeyin.

Ancak dolaylı bir ilişki var. Arşiv tarayıcısının sayfanızı göremediği durumlarda, sorun çoğu zaman genel tarama sağlığıyla ilgilidir. Örneğin bot korumasının aşırı sıkı olması ya da içeriğin yalnız JavaScript ile yüklenmesi, Google tarafında da gecikmelere yol açabilir. Dolayısıyla arşivdeki boşluğu bir teşhis ipucu olarak kullanabilirsiniz.

Öte yandan arşivden kaldırma talebi de sıralamanızı düşürmez, çünkü Google sizin sitenizi kendi tarayıcısıyla değerlendirir. Kısacası arşiv kararlarınızı itibar, gizlilik ve kayıt tutma ihtiyacınıza göre verin; sıralama kaygısıyla vermeyin.

Talebi gönderdikten sonra süreci nasıl takip edersiniz?

E-postayı gönderdikten sonra sabırlı olmanız gerekir. Resmi sayfa yanıt süresi için bir tarih vermez; yalnız talebin bir inceleme süreci başlattığını söyler. Bu nedenle kısa aralıklarla aynı talebi tekrar tekrar göndermeyin, çünkü bu ekibin işini zorlaştırabilir.

  • Gönderdiğiniz e-postanın bir kopyasını ve tarihini saklayın.
  • Ekip ek bilgi isterse aynı yazışma zinciri içinde yanıt verin.
  • Belirli aralıklarla alan adınızı araca yazarak kayıtların durumunu kontrol edin.
  • Sonuç ne olursa olsun, kendi sitenizdeki sorunlu içeriği düzeltmeye devam edin.

Örnek senaryo: example.com için eski dönemi kapsayan bir talep gönderdiniz ve ekip, alan adını hangi tarihte devraldığınızı sordu. Bu durumda alan adı kayıt belgenizi aynı yazışmaya eklemeniz yeterlidir. Yine de sonucun ekibin değerlendirmesine bağlı olduğunu unutmayın.

Profesyonel destek ne zaman mantıklı olur?

Çoğu durumda bu rehberdeki adımları kendiniz uygulayabilirsiniz. Ancak bazı durumlarda dışarıdan destek almak zaman kazandırır. Örneğin arşivdeki boşluk büyük bir trafik kaybıyla aynı döneme denk geliyorsa, sorun yalnız arşivle sınırlı olmayabilir.

Benzer şekilde, satın aldığınız alan adının geçmişi karmaşıksa ya da site taşıma sırasında eski adres yapısını kurtarmanız gerekiyorsa, deneyimli bir göz faydalı olur. Biz bu tür işlerde önce arşiv kayıtlarını, sonra Search Console verilerini birlikte inceleriz. Böylece tahmin yerine kayda dayalı bir yol haritası çıkar.

Yalnız hukuki konularda, yani telif ya da kişisel veri uyuşmazlıklarında, ilk muhatabınız bir avukat olmalıdır. Bu yazı hukuki danışmanlık değildir.

Temel rehber: Dijital Pazarlama Nedir? Türleri, örnekleri ve nasıl yapıldığı, beynin içinden geçen etkileşimli bir filmle tek sayfada.

Sıkça Sorulan Sorular

Wayback Machine'e kayıt için ücret ödemem gerekir mi?
Hayır, resmi Save Page Now özelliği ücretsizdir. Archive.org web adresine gidip sayfanın adresini yazmanız ve kaydetme düğmesine basmanız yeterlidir. Resmi yardım sayfasına göre gönderim anonimdir ve IP adresiniz tutulmaz. Ancak her işlem yalnız tek bir sayfayı kaydeder; bu yüzden önemli alt sayfaları ayrı ayrı kaydetmeniz gerekir.
Kaldırma talebim kesin kabul edilir mi?
Hayır, kesinlik yoktur. Internet Archive'ın resmi kaldırma sayfası, taleplerin sonucu hakkında önceden garanti vermediklerini açıkça yazar. Talebiniz bir inceleme sürecini başlatır. Adresleri, zaman aralığını, siteyi kontrol ettiğiniz dönemi ve gerekçenizi net yazarsanız ekibin talebinizi anlaması kolaylaşır, fakat sonuç onların değerlendirmesine bağlıdır.
Robots.txt ile eski arşiv kayıtlarını silebilir miyim?
Bunu varsaymayın. Resmi kaldırma sayfası robots.txt dosyasından söz etmez ve eski kayıtlar için info@archive.org adresine e-posta yolunu tarif eder. Ayrıca robots.txt dosyasına koyacağınız geniş bir engel Google gibi arama motorlarını da etkileyebilir. Bu nedenle geçmiş kayıtlar için resmi talep yolunu kullanmanızı öneririz.
Sitemin arşive girmesi ne kadar sürer?
Resmi yardım sayfaları bunun için belirli bir süre vermez. Yeni ve bağlantı almayan siteler tarayıcının yoluna geç çıkabilir. Beklemek istemiyorsanız Save Page Now ile önemli sayfaları kendiniz kaydedin; resmi sayfaya göre işlem bitince size hemen kalıcı bir arşiv adresi verilir. Sonra alan adınızı Site Geçmişi aracına yazarak kontrol edebilirsiniz.
Kişisel verilerim arşivdeyse ne yapmalıyım?
İlk olarak kendi sitenizden o veriyi kaldırın, ardından info@archive.org adresine adresleri, tarih aralığını ve gerekçenizi içeren bir talep gönderin. KVKK ve GDPR'nin arşiv kuruluşlarına uygulanması ayrı bir hukuki değerlendirme gerektirir. Bu bilgi hukuki danışmanlık değildir; haklarınızı bir avukatla ya da veri koruma uzmanıyla değerlendirmenizi öneririz.
  • Wayback Machine
  • Internet Archive
  • Save Page Now
  • robots.txt
  • site geçmişi
  • itibar yönetimi
Paylaş:
Talha Aslan

Google Partner dijital pazarlama uzmanı. 2012’den beri SEO, Google Ads, web tasarım ve e-ticaret projelerinde sahada; bu blogda gördüğünüz her yazı o deneyimden çıkar.

Sıradaki proje

Projeniz için teklif alın.

Talebiniz doğrudan Talha Aslan ve ekibine ulaşır: stratejiyi Talha kurar, uygulamayı deneyimli ekip yürütür. Aynı gün dönüş yapar, kapsamı, takvimi ve tutarı yazılı teklifle 1 iş günü içinde göndeririz.