Dijital Pazarlama

Marka Kılavuzu (Brand Book) İçinde Neler Olmalı? Sayfa Sayfa Şablon

Talha Aslan 16 dakikalık okuma 6 görüntülenme

Kısa cevap

Marka kılavuzu (brand book) nedir ve içinde neler olmalı?

Marka kılavuzu, markanın görsel ve sözel kurallarını tek belgede toplayan uygulama rehberidir. İçinde marka özü, logo kullanımı ve yasak kullanımlar, renk kodları, tipografi, görsel dil, ses tonu, sosyal medya şablonları, erişilebilirlik kontrolleri ve dosya teslim listesi olmalıdır. Amaç, tasarımcı değişse bile markanın aynı görünmesidir.

Tüm detaylar ve örnekler için yazıya devam edin

Marka kılavuzu, markanızın logosunu, renklerini, yazı tiplerini, görsel dilini ve ses tonunu herkesin aynı biçimde uygulaması için hazırladığınız kurallar belgesidir. Bu rehberde, marka kılavuzu içinde hangi sayfaların olması gerektiğini sırayla ele alıyoruz. Ayrıca her sayfa için kısa bir kontrol listesi ve teslim almanız gereken dosyaların tam listesini paylaşıyoruz.

İngilizcede "brand book", "brand guidelines" ya da "style guide" diye geçen bu belge, Türkçede kurumsal kimlik kılavuzu adını da taşır. Adı ne olursa olsun işlevi aynıdır: bir matbaa, bir sosyal medya yöneticisi ya da yeni bir tasarımcı belgeyi açtığında soru sormadan doğru işi çıkarabilmelidir.

Bizim sahada gördüğümüz en yaygın sorun, kılavuzun güzel ama kullanışsız olmasıdır. Örneğin ajans otuz sayfalık bir PDF teslim ediyor, ama içinde logonun en küçük boyutu ya da koyu zeminde hangi sürümün kullanılacağı yazmıyor. Bu nedenle aşağıdaki şablonu "her sayfa bir soruya cevap verir" mantığıyla kurduk. Her bölümün sonunda o sayfanın neyi kesin olarak söylemesi gerektiğini bulacaksınız.

Marka kılavuzunu kim kullanacak ve bu neden içeriği belirler?

Kılavuzun içeriğini, onu açacak kişiler belirler. Dolayısıyla ilk iş, belgeyi kimlerin kullanacağını listelemektir. Tipik bir işletmede bu liste şöyledir:

  • İç ekip: satış, pazarlama ve müşteri hizmetleri çalışanları.
  • Dış tedarikçiler: matbaa, tabela firması, ambalaj üreticisi, promosyon ürünü tedarikçisi.
  • Dijital ekip: web geliştirici, sosyal medya yöneticisi, reklam tasarımcısı.
  • İş ortakları: bayiler, franchise noktaları, ortak etkinlik yaptığınız markalar.

Her grubun ihtiyacı farklıdır. Örneğin matbaa CMYK değerlerini ve kesim payını sorar; web geliştirici ise HEX kodlarını ve web fontu dosyalarını ister. Sosyal medya yöneticisi için en değerli sayfa, hazır şablonlar ve ses tonu örnekleridir.

Bu yüzden iki katmanlı bir yapı öneriyoruz. Birinci katman herkesin okuyacağı kısa bölümdür: marka özü, logo, renk, yazı tipi. İkinci katman uzmanlara yönelik teknik eklerdir: baskı değerleri, dosya isimlendirme, dijital boyutlar. Böylece belge hem kısa kalır hem de teknik soruların cevabını içerir.

Sayfa sayfa şablon: marka kılavuzu hangi sırayla ilerlemeli?

Aşağıdaki tablo, küçük ve orta ölçekli bir işletme için önerdiğimiz sayfa sırasını gösteriyor. Sayfa sayısı yaklaşık bir çerçevedir; markanızın kullanım alanı arttıkça bölümler genişler.

SıraBölümSayfanın cevapladığı soruKimin işine yarar?
1Kapak ve sürüm bilgisiBu belgenin hangi sürümünü okuyorum?Herkes
2Marka özüBu marka kimdir, ne vaat eder?İç ekip, ajanslar
3Logo ve varyasyonlarHangi logo nerede kullanılacak?Herkes
4Yasak kullanımlarLogoya neyi yapamam?Tedarikçiler, bayiler
5Renk paletiHangi kodu hangi ortamda kullanırım?Matbaa, web ekibi
6TipografiBaşlık ve metin için hangi yazı tipi?Tasarımcılar
7Görsel dilFotoğraf ve ikon nasıl görünmeli?Sosyal medya, reklam
8Ses tonuMarka nasıl konuşur?Metin yazarları
9Uygulama örnekleri ve şablonlarHazır bir şablon var mı?Sosyal medya, satış
10ErişilebilirlikRenkler okunabilir mi?Web ekibi
11Dosya teslim listesiHangi dosya nerede?Herkes

Bu sıranın bir mantığı var: önce "neden", sonra "ne", en sonda "nasıl" geliyor. Yani okuyan kişi önce markanın ne anlatmak istediğini anlıyor, ardından araçları görüyor, en sonda da hazır dosyalara ulaşıyor.

Marka özü sayfasına ne yazmalısınız?

Marka özü sayfası, kılavuzun geri kalanını anlamlı kılan kısa bir çerçevedir. Ancak bu sayfa uzun bir vizyon metnine dönüşmemelidir. Tek sayfada şu beş maddeyi öneriyoruz:

  1. Tek cümlelik marka tanımı: ne yapıyorsunuz, kimin için yapıyorsunuz.
  2. Üç ila beş marka değeri ve her biri için bir cümlelik açıklama.
  3. Hedef kitle özeti: kime konuştuğunuzu anlatan kısa bir paragraf.
  4. Markanın vaadi: müşterinin sizden ne beklemesi gerektiği.
  5. Kişilik sıfatları: "samimi ama ciddi" gibi zıtlıklarla tarif ettiğiniz üç çift.

Bu bölüm, sonraki tasarım kararlarının gerekçesidir. Örneğin "sakin ve güven veren" bir marka için yüksek doygunlukta neon renkler seçtiyseniz, kılavuz kendi içinde çelişir. Dolayısıyla marka özünü yazarken diğer sayfalarla tutarlılığı da kontrol edin.

Bir örnek senaryo düşünelim: bir mimarlık ofisi kendini "sade, ölçülü, uzun ömürlü" diye tanımlıyor. O zaman tipografide gösterişsiz bir yazı tipi, renkte sınırlı bir palet ve fotoğrafta doğal ışık bu tanıma uyar. Marka özü sayfası, bu beklentiyi okuyucuya önceden söyler.

Bu aşamada markanızın temelini dışarıdan bir gözle kurmak isterseniz logo ve kurumsal kimlik tasarımı sürecimizde marka özünü, logoyu ve kılavuzu birlikte ele alıyoruz. Kendi ekibinizle ilerleyecekseniz bu yazıdaki şablon da yeterli bir başlangıç noktasıdır.

Logo kullanımı bölümünde hangi kurallar olmalı?

Logo bölümü, kılavuzun en çok açılan sayfasıdır. Bu nedenle kurallar ölçülebilir olmalıdır. "Logonun etrafında yeterli boşluk bırakın" demek yetmez; boşluğun neye göre ölçüleceğini göstermelisiniz.

Logo sayfasında şu başlıkların her biri ayrı bir görsel ve kısa açıklamayla yer almalıdır:

  • Ana logo: yatay ya da dikey birincil sürüm.
  • Koruma alanı: logodaki bir harfin ya da simgenin yüksekliği gibi bir birime bağlı boşluk.
  • En küçük boyut: baskı için milimetre, ekran için piksel cinsinden alt sınır.
  • Renk sürümleri: tam renkli, tek renk koyu, tek renk açık (negatif).
  • Zemin kuralları: hangi arka planda hangi sürümün kullanılacağı.
  • Logonun yerleşimi: köşe yerleşimi, ortalama, diğer logolarla yan yana duruş.

Koruma alanını bir harfe bağlamanın pratik bir faydası var: logo büyüdükçe boşluk da kendiliğinden büyür. Böylece tabelada da kartvizitte de oran aynı kalır.

Ayrıca logonuzun yazı tipinin lisans durumunu bu bölümde not etmenizi öneririz. Logoda kullanılan fontun ticari kullanıma izin verip vermediğini logo font lisansı rehberimizde ayrıntılı anlattık. Tescil öncesi benzerlik kontrolü için de logo benzerlik araştırması yazımıza göz atabilirsiniz.

Yasak logo kullanımlarını nasıl göstermelisiniz?

Yasak kullanımlar sayfası, kuralları ihlal eden örnekleri görsel olarak gösterir. Metinle "logoyu esnetmeyin" demek yerine esnetilmiş logoyu çarpı işaretiyle göstermek çok daha etkilidir. Çünkü tedarikçiler metni okumadan görsellere bakar.

Bu sayfada genellikle sekiz ila on iki örnek yeterlidir. En sık karşılaştığımız ihlaller şunlardır:

  1. Logoyu yatay ya da dikey olarak orantısız esnetmek.
  2. Logo renklerini palet dışı renklerle değiştirmek.
  3. Logoya gölge, parlama, kabartma gibi efektler eklemek.
  4. Logoyu döndürmek ya da eğik yerleştirmek.
  5. Karmaşık bir fotoğrafın üzerine kontrastsız koymak.
  6. Simge ile yazı arasındaki oranı ya da mesafeyi değiştirmek.
  7. Logodaki yazıyı başka bir fontla yeniden yazmak.
  8. Logoyu bir çerçeve ya da şekil içine sıkıştırmak.

Her yanlış örneğin altına kısa bir neden yazın. Örneğin "Gölge eklemeyin: logo küçük boyutta bulanık görünür." Böylece kural ezber değil, gerekçeli bir karar olur.

Yanlış örnekleri hazırlarken kendi logonuzu kullanın. Başka markaların logolarını kötü örnek diye göstermek hem yanıltıcıdır hem de gereksiz bir hukuki risk yaratır.

Logo varyasyonları ve küçük boyutlar için hangi sayfayı eklemelisiniz?

Tek bir logo her yere sığmaz. Bir favicon (tarayıcı sekmesindeki küçük simge) ile bir bina tabelası aynı ayrıntıyı taşıyamaz. Bu yüzden kılavuzda bir "varyasyonlar" sayfası olmalı ve her varyasyonun kullanım yeri açıkça yazmalıdır.

Tipik bir varyasyon seti şöyledir:

  • Birincil logo: geniş alanlar, web sitesi başlığı, belge kapakları.
  • İkincil logo: dar ya da dikey alanlar için alternatif yerleşim.
  • Simge (amblem): profil fotoğrafları, uygulama ikonları, favicon.
  • Yazı logo: simgenin sığmadığı uzun ve ince alanlar.

Varyasyonların her biri için en küçük boyutu ayrı ayrı belirtin. Ayrıca sosyal medya profil fotoğrafının yuvarlak kırpıldığını hatırlatın; simgenin köşeleri kesilmemelidir.

Varyasyon mantığını ve hangi boyutta hangi sürüme geçileceğini responsive logo ve logo varyasyonları yazımızda daha ayrıntılı anlattık. Markanızın Reels, TikTok ya da web sitesinde hareketli bir logosu olacaksa, hareket kurallarını da bu bölüme ekleyin. Bunun için hareketli logo animasyonu rehberimiz süre ve sadelik açısından iyi bir çerçeve sunar.

Renk sayfasında hangi kodlar bulunmalı?

Renk sayfası, her rengi her ortamda aynı göstermenin anahtarıdır. Ekran ve baskı farklı renk sistemleri kullandığı için tek bir kod yetmez. Her renk için şu değerleri yazmalısınız:

KodNe için?Kim kullanır?
HEXWeb sitesi, uygulama, e-postaWeb geliştirici
RGBEkran tasarımı, video, sunumDijital tasarımcı
CMYKDört renk ofset ve dijital baskıMatbaa
Pantone (spot renk)Tutarlı tek renk baskı, ambalaj, tekstilMatbaa, üretici
RAL ya da boya koduTabela, dış cephe, araç giydirmeTabela firması

Renkleri yalnız listelemek yetmez; kullanım oranını da belirtin. Örneğin "ana renk yüzeylerin büyük kısmında, vurgu rengi yalnız düğme ve önemli rakamlarda" gibi bir kural, tasarımın dengesini korur. Ayrıca nötr renkleri, yani metin için koyu gri ve zemin için açık tonları ayrı bir grup olarak verin.

Pantone ya da RAL karşılığını seçerken baskı provası almadan karar vermeyin. Çünkü aynı renk kâğıt türüne ve yüzeye göre farklı görünebilir. Web için kod dönüşümlerinde HTML renk kodları aracımız hızlı bir kontrol sağlar.

Renk kontrastını WCAG'a göre nasıl kontrol edersiniz?

Erişilebilirlik bölümü, kılavuza en son eklenen ama en çok fark yaratan sayfalardan biridir. W3C'nin WCAG kontrast kuralına göre AA düzeyinde normal metin için en az 4.5:1, büyük metin için en az 3:1 kontrast oranı gerekir. Bu bilgi, W3C'nin kontrast açıklama sayfasında yer alıyor.

Aynı sayfa, logo ya da marka adının parçası olan metin için kontrast şartı olmadığını da belirtir. Ancak bu muafiyet logonun kendisiyle sınırlıdır. Düğmeler, simgeler ve form alanları gibi arayüz parçaları için metin dışı kontrast kuralı en az 3:1 oranını ister.

Kılavuzda bunu pratik bir tabloya dönüştürmenizi öneririz. Örneğin şu üç satırı ekleyin:

  • Hangi metin rengi hangi zeminde kullanılabilir (geçen kombinasyonlar).
  • Hangi kombinasyon yalnız büyük başlıklarda kullanılabilir.
  • Hangi kombinasyon hiç kullanılmamalı.

Kombinasyonları tek tek ölçmek için renk kontrast kontrolü aracımızı kullanabilirsiniz. Böylece web ekibi her seferinde yeniden hesap yapmaz.

Tipografi sayfası neleri kapsamalı?

Tipografi sayfası, hangi yazı tipinin nerede ve hangi ağırlıkta kullanılacağını söyler. Yalnız font adını yazmak yetmez; hiyerarşiyi de göstermelisiniz. Bir tipografi sayfası genellikle şunları içerir:

  1. Başlık yazı tipi ve kullanılacak ağırlıklar.
  2. Metin yazı tipi ve paragraf için önerilen boyut aralığı.
  3. Başlık seviyeleri: H1, H2, H3 ve gövde metni için örnek boyut ölçeği.
  4. Satır aralığı ve harf aralığı tercihleri.
  5. Yedek fontlar: kurumsal fontun yüklü olmadığı ortamlar için alternatif.
  6. Lisans notu: fontun nereden alındığı ve hangi kullanımı kapsadığı.

Ekipler yedek font maddesini sıkça unutur. Ancak bir çalışan Word ya da e-posta imzasında kurumsal fontu bulamadığında rastgele bir font seçer. Bu yüzden ofis yazılımlarında ve e-postada kullanılacak sistem fontunu da yazın.

Lisans konusunda açık kaynak fontlar pratik bir seçenektir. Örneğin SIL Open Font License SSS sayfası, OFL lisanslı fontların logo ve basılı işlerde ek izin gerekmeden kullanılabileceğini belirtir. Logo için doğru fontu seçme adımlarını logo font seçimi yazımızda bulabilirsiniz.

Görsel dil sayfasında fotoğraf, ikon ve illüstrasyonu nasıl tarif edersiniz?

Görsel dil, logodan sonra markayı en çok tanıtan unsurdur. Ancak bu bölüm çoğu kılavuzda "kaliteli fotoğraflar kullanın" gibi belirsiz bir cümleyle geçer. Bunun yerine somut ölçütler yazın.

Fotoğraf için şu soruları cevaplayın:

  • Işık: doğal mı, stüdyo mu?
  • Kadraj: yakın plan mı, geniş açı mı?
  • İnsanlar: kameraya bakıyor mu, doğal anda mı?
  • Renk işleme: sıcak mı, soğuk mu, nötr mü?
  • Kaçınılacaklar: aşırı pozlanmış stok fotoğraflar, filtre yığını.

İkonlar için çizgi kalınlığını, köşe yuvarlaklığını ve dolu ya da çizgisel stili belirtin. Çünkü farklı setlerden gelen ikonlar, aynı sayfada yan yana geldiğinde dağınık bir görüntü yaratır. İllüstrasyon kullanıyorsanız renk paletiyle ilişkisini ve hangi durumlarda tercih edileceğini de yazın.

Her ölçütün yanına "doğru" ve "yanlış" diye iki küçük örnek koyun. Örneğin doğru fotoğraf örneğinde doğal ışıkla çekilmiş bir çalışma masası, yanlış örnekte ise aşırı kurgulu bir stok görsel olabilir. Böylece fotoğrafçıya ya da tasarımcıya brif verirken sayfayı doğrudan paylaşabilirsiniz.

Ses tonu sayfası marka kılavuzunda ne kadar yer tutmalı?

Ses tonu, markanın yazılı ve sözlü iletişimde nasıl konuştuğunu tarif eder. Marka kılavuzu içinde genellikle bir ya da iki sayfa yeterlidir. Ayrıntılı bir ses rehberi gerekiyorsa bunu ayrı bir belge olarak hazırlayıp kılavuzdan bağlantı verin.

Kılavuzdaki kısa sürüm şunları içermelidir:

  1. Ses tonunu anlatan üç sıfat ve her biri için "şuyuz, şu değiliz" cümlesi.
  2. Hitap biçimi: "siz" mi "sen" mi, resmi mi samimi mi?
  3. Kullanılacak ve kaçınılacak kelimelerden kısa bir liste.
  4. Aynı mesajın doğru ve yanlış yazımına iki örnek.

Örneğin bir hata bildirimini düşünelim. Yanlış örnek: "İşleminiz başarısız oldu." Doğru örnek: "Ödemeniz tamamlanamadı, kart bilgilerinizi kontrol edip tekrar deneyebilirsiniz." İkinci cümle hem bilgi verir hem de yol gösterir.

Sosyal medyada ses tonunun nasıl yazıya döküleceğini sosyal medyada marka sesi rehberi yazımızda adım adım anlattık. Burada aynı içeriği tekrarlamak yerine kılavuza kısa özeti koyup o rehbere yönlendirmenizi öneririz.

Sosyal medya şablonlarını kılavuza nasıl eklemelisiniz?

Sosyal medya şablonları, kılavuzun en sık kullanılan pratik sayfasıdır. Çünkü günlük içerik üreten kişi her paylaşımda renk ya da font sormak istemez. Hazır bir şablon, kuralları kendiliğinden uygular.

Bu bölüm için önerdiğimiz kontrol listesi:

  • Gönderi, hikâye ve kapak görseli için ayrı şablonlar.
  • Logonun yeri ve boyutu: hangi köşe, ne kadar boşluk.
  • Metin alanı: başlık ve alt metin için en fazla kaç satır.
  • Platformun arayüzüyle çakışan güvenli alan uyarısı.
  • Duyuru, kampanya, alıntı ve ekip tanıtımı gibi içerik türleri için örnekler.

Platformların görsel ölçüleri zamanla değişebilir. Bu nedenle piksel değerlerini kılavuza sabit yazmak yerine "güncel ölçüyü platformun resmi yardım sayfasından kontrol edin" notu düşün. Şablon dosyalarını ise düzenlenebilir biçimde, ortak klasörde tutun.

Şablonların düzenlenebilir olması önemlidir. Yalnız PNG olarak teslim edilen bir şablon, ilk metin değişikliğinde işe yaramaz hale gelir. Dolayısıyla tasarım aracının kendi dosyasını ve kullanılan fontları da teslim listesine ekleyin.

Web sitesi ve dijital uygulamalar için hangi sayfalar gerekir?

Basılı dünyadan gelen kılavuzlar genellikle dijital tarafta eksik kalır. Oysa bugün markanızla en sık temas noktası büyük ihtimalle web siteniz ve sosyal medya hesaplarınızdır. Bu yüzden kılavuza en az bir dijital uygulama sayfası ekleyin.

Bu sayfada şu öğeleri gösterebilirsiniz:

  1. Düğme stilleri: birincil, ikincil ve pasif düğmenin görünümü.
  2. Bağlantı rengi ve üzerine gelindiğinde değişim.
  3. Form alanları ve hata mesajı rengi.
  4. E-posta imzası düzeni ve logonun imzadaki boyutu.
  5. Favicon ve uygulama simgesi.

Kılavuzdaki bu kuralları gerçek bir web sitesine nasıl aktaracağınızı kurumsal kimlik kılavuzunu web sitesine uygulamak başlıklı yazımızda ayrıntılı ele aldık. Elinizde yalnız basılı materyaller varsa, onları dijitale taşımanın adımlarını da basılı kurumsal kimliği dijitale taşıma rehberimizde bulabilirsiniz.

Böylece kılavuz yalnız "nasıl görünür" sorusuna değil, "nasıl çalışır" sorusuna da cevap verir.

Dosya teslim listesinde hangi formatlar olmalı?

Dosya teslim listesi, kılavuzun son ama en pratik sayfasıdır. Logo tasarımı bittiğinde elinize tek bir PNG verildiyse, ilk tabela siparişinde sorun yaşarsınız. Teslim listesinde şu dosyalar olmalıdır:

DosyaBiçimKullanım yeri
Vektör logoSVG, PDF, EPS ya da AIBaskı, tabela, büyük ölçek
Raster logoŞeffaf zeminli PNGSunum, ofis belgeleri, sosyal medya
Simge ve faviconSVG, PNG, ICOTarayıcı sekmesi, uygulama
E-posta logosuSVG Tiny PS (BIMI için)Gelen kutusunda marka logosu
FontlarLisans dosyasıyla birlikte font paketiTasarım ve web
ŞablonlarTasarım aracının kaynak dosyasıSosyal medya, sunum
KılavuzPDF ve düzenlenebilir kaynakTüm ekip

BIMI satırı için kısa bir not: Google Workspace BIMI yardım sayfası, Gmail'de logo gösterimi için SVG Tiny PS biçiminde, kare tuvale ortalanmış bir logo ve bir doğrulama sertifikası ister. Güncel gereksinimleri o sayfadan kontrol edin.

Dosya isimlendirmesi de listeye girmelidir. Örneğin "marka-logo-yatay-renkli.svg" gibi tutarlı bir düzen, doğru dosyayı bulmayı kolaylaştırır.

Marka kılavuzu hazırlarken en sık hangi hatalar oluyor?

Marka kılavuzu hazırlarken yaptığımız gözlemler, hataların çoğunun içerikten değil kullanılabilirlikten kaynaklandığını gösteriyor. En sık karşılaştığımız hatalar şunlardır:

  • Ölçüsüz kurallar: "yeterli boşluk", "uygun boyut" gibi yoruma açık ifadeler.
  • Eksik renk kodları: yalnız HEX var, CMYK ya da Pantone yok.
  • Font dosyası ve lisansın teslim edilmemesi.
  • Yalnız PDF olarak teslim: kaynak dosya olmadığı için güncelleme imkânsız.
  • Dijital uygulama sayfasının olmaması.
  • Sürüm bilgisinin olmaması: hangi belgenin güncel olduğu belirsiz.

Bir diğer hata, kılavuzu tasarımcının portfolyo parçası gibi hazırlamaktır. Etkileyici kapaklar ve boş sayfalar göze hoş görünür, ama uygulayıcıya yardım etmez. Kısacası iyi bir kılavuz, güzel olmaktan önce net olmalıdır.

Son olarak, kılavuzu hazırlayıp kimseyle paylaşmamak da yaygın bir sorundur. Belge yalnız yönetimin bilgisayarında duruyorsa, sahadaki ekip kendi doğrularını üretmeye devam eder. Bu yüzden kılavuzu ortak bir klasörde, herkesin bulabileceği tek bir adreste tutun.

Marka kılavuzunu nasıl güncel tutarsınız?

Marka kılavuzu bir kez hazırlayıp rafa kaldıracağınız bir belge değildir. Yeni kanallar açıldıkça, kampanyalar çoğaldıkça ve ekip büyüdükçe belge de güncellenmelidir. Bunun için basit bir bakım düzeni öneriyoruz:

  1. Kapakta sürüm numarası ve son güncelleme tarihi bulunsun.
  2. Belgenin bir sorumlusu olsun; değişiklik talepleri ona gitsin.
  3. Her değişiklik kısa bir "değişiklik günlüğü" sayfasında yer alsın.
  4. Yılda en az bir kez tüm sayfaları gerçek uygulamalarla karşılaştırın.
  5. Eski sürümleri arşivleyin, ama ortak klasörde yalnız güncel sürüm kalsın.

Güncelleme ile yenileme arasındaki farkı da bilmek gerekir. Yeni bir sosyal medya şablonu eklemek güncellemedir. Ancak logonun kendisi artık markanızı temsil etmiyorsa, bu bir yenileme konusudur. Bu kararı vermeden önce logo yenileme ne zaman gerekir yazımızdaki ölçütlere bakmanızı öneririz.

Özetle, canlı tutulan bir kılavuz, tutarlılığın en ucuz yoludur.

Marka tescili ve hukuki konular kılavuzda nasıl yer almalı?

Kılavuz bir hukuki belge değildir, ama marka koruma ile ilgili bazı bilgileri içermelidir. Örneğin logonun ve marka adının tescil durumu, tescil işaretinin hangi durumda kullanılacağı ve hangi sınıflarda başvuru yapıldığı kısa bir notla belirtilebilir.

Not: Bu bölüm genel bilgilendirme amaçlıdır, hukuki danışmanlık değildir. Tescil ve kullanım kararları için marka vekili ya da avukata danışın. Ücret, süre ve başvuru koşulları değişebileceği için güncel değerleri ilgili kurumun resmi sayfasından kontrol edin.

Kılavuzda şu bilgileri kısa bir tablo ya da listeyle vermenizi öneririz:

  • Marka adı ve logonun tescil durumu (başvuruda, tescilli, yok).
  • Tescil işaretinin logoyla birlikte kullanılıp kullanılmayacağı.
  • Marka adının yazımı: büyük harf, birleşik ya da ayrı yazım kuralı.
  • Font lisans belgelerinin saklandığı klasör.

Bu bilgiler, özellikle bayi ve iş ortaklarının markayı yanlış yazmasını ya da yanlış işaretle kullanmasını önler. Ayrıca lisans belgelerinin yerini bilmek, yıllar sonra kullanım hakkınızı göstermeyi kolaylaştırır.

Küçük bir işletme için kısa marka kılavuzu yeterli olur mu?

Evet, çoğu küçük işletme için birkaç sayfalık bir kılavuz yeterli bir başlangıçtır. Önemli olan sayfa sayısı değil, her sayfanın bir soruya kesin cevap vermesidir. Kısa bir kılavuz için şu minimum seti öneriyoruz:

  1. Marka özü: tek paragraf.
  2. Logo: ana sürüm, koruma alanı, en küçük boyut, renk sürümleri.
  3. Yasak kullanımlar: altı ila sekiz örnek.
  4. Renk: kodlarıyla birlikte ana, vurgu ve nötr renkler.
  5. Tipografi: başlık, metin ve yedek font.
  6. Ses tonu: üç sıfat ve iki örnek cümle.
  7. Dosya listesi.

Bu yalın sürüm, sonradan genişletmeye uygundur. Örneğin ilk yıl yalnız sosyal medyada aktifseniz şablon sayfasını ekleyin; ambalaja geçtiğinizde baskı eklerini genişletin. Böylece kılavuz, işletmenizle birlikte büyür.

Öte yandan çok kısa bir kılavuzun da riski var. Renk kodları ya da en küçük boyut eksikse, belge en çok ihtiyaç duyulduğu anda işe yaramaz. Bu yüzden yalın sürümde bile ölçülebilir kurallardan vazgeçmeyin.

Marka kılavuzunu PDF olarak mı, web sayfası olarak mı yayınlamalısınız?

İki biçimin de avantajı var; seçim, kılavuzu kimin ve nasıl kullanacağına bağlıdır. Aşağıdaki karşılaştırma karar vermenize yardımcı olur:

ÖlçütPDF kılavuzWeb tabanlı kılavuz
PaylaşımE-postayla kolay gönderilirTek bağlantıyla herkes erişir
GüncellemeHer değişiklikte yeni dosyaAnında güncellenir, tek sürüm kalır
Dosya indirmeEk klasör gerekirLogolar ve şablonlar sayfadan indirilebilir
Çevrimdışı kullanımUygunİnternet bağlantısı gerekir
Uygun olduğu yapıKüçük ekip, az tedarikçiÇok kanallı ve çok paydaşlı markalar

Pratikte çoğu işletme için en sağlıklı yol ikisini birlikte kullanmaktır. Yani ana kaynak olarak ortak klasördeki düzenlenebilir dosyayı tutar, dışarıya PDF sürümünü gönderirsiniz.

Web tabanlı bir kılavuz hazırlarsanız sayfaya erişimi kısıtlayıp kısıtlamayacağınıza da karar verin. Çünkü kaynak dosyalar ve şablonlar herkese açık olmamalıdır.

Marka kılavuzunu kendiniz mi hazırlamalısınız, destek mi almalısınız?

Marka kılavuzunu kendi ekibinizle hazırlamak mümkündür. Bu yazıdaki şablon, sayfaların sırasını ve her sayfanın neyi kesin söylemesi gerektiğini veriyor. Özellikle logonuz ve renkleriniz zaten netse, kılavuz yazımı bir düzenleme işidir.

Ancak bazı durumlarda dışarıdan destek almak zaman kazandırır:

  • Logonun vektör dosyası yoksa ya da farklı sürümleri birbirini tutmuyorsa.
  • Renklerin baskı ve ekran karşılıkları hiç belirlenmemişse.
  • Logo varyasyonları, simge ve favicon sürümleri eksikse.
  • Marka birden fazla kanala ve tedarikçiye aynı anda açılacaksa.

Bu durumlarda kılavuzdan önce kimliğin kendisini toparlamak gerekir. Marka kimliği tasarımı çalışmalarımızda logo varyasyonlarını, renk ve tipografi sistemini, sosyal medya şablonlarını ve kılavuzu tek bir teslim paketi olarak hazırlıyoruz. Kendi başınıza ilerlemek isterseniz de bu yazıdaki tabloyu kontrol listesi olarak kullanabilirsiniz.

Temel rehber: Dijital Pazarlama Nedir? Türleri, örnekleri ve nasıl yapıldığı, beynin içinden geçen etkileşimli bir filmle tek sayfada.

Sıkça Sorulan Sorular

Marka kılavuzu ile kurumsal kimlik kılavuzu aynı şey mi?
Çoğu zaman evet, iki isim aynı belgeyi anlatır. Kurumsal kimlik kılavuzu ifadesi daha çok logo, renk ve basılı materyallere odaklanan belgeler için kullanılır. Marka kılavuzu ise genellikle buna marka özü, ses tonu ve dijital kuralları da ekler. Adından çok, içinde hangi sayfaların bulunduğuna bakın ve eksik bölümleri tamamlayın.
Marka kılavuzu kaç sayfa olmalı?
Kesin bir sayfa sayısı yoktur. Küçük bir işletme için birkaç sayfalık yalın bir kılavuz yeterli olabilir; çok kanallı markalarda belge daha uzun olur. Önemli olan her sayfanın tek bir soruya ölçülebilir bir cevap vermesidir. Sayfa sayısını artırmak yerine eksik kuralları, renk kodlarını ve dosya listesini tamamlamaya odaklanın.
Logo tasarımı bittiğinde hangi dosyaları teslim almalıyım?
En azından vektör logo dosyalarını, şeffaf zeminli PNG sürümlerini, simge ve favicon dosyalarını, kullanılan fontları lisans belgeleriyle birlikte ve kılavuzun düzenlenebilir kaynak dosyasını isteyin. E-postada logo göstermeyi planlıyorsanız SVG Tiny PS sürümünü de talep edin. Dosyaları ortak bir klasörde, tutarlı isimlerle saklayın.
Marka renklerinde WCAG kontrast kuralı logoya da uygulanır mı?
Hayır, logonun kendisi için kontrast şartı yoktur. W3C, logo ya da marka adının parçası olan metni kontrast gereksiniminden muaf tutar. Ancak sitenizdeki metinler, düğmeler ve simgeler bu muafiyete girmez. Bu yüzden kılavuzda hangi metin ve zemin kombinasyonlarının okunabilir olduğunu ayrıca listelemelisiniz.
Marka kılavuzunu ne sıklıkla güncellemeliyim?
Yeni bir kanal, ürün ya da şablon eklediğinizde güncelleyin. Bunun dışında yılda en az bir kez tüm sayfaları gerçek uygulamalarla karşılaştırmanızı öneririz. Kapakta sürüm numarası ve tarih bulunsun, değişiklikler kısa bir günlükte toplansın. Böylece ekipteki herkes güncel kuralların hangisi olduğunu bilir ve eski sürümler karışıklık yaratmaz.
Sosyal medya şablonları marka kılavuzunun içinde mi olmalı?
Evet, en azından örnekleri ve kuralları kılavuzda yer almalıdır. Düzenlenebilir şablon dosyalarını ise ortak klasörde ayrıca tutun. Kılavuzda logonun yeri, metin alanı, renk kullanımı ve içerik türlerine göre örnekler bulunsun. Platform ölçüleri değişebileceği için piksel değerlerini sabit yazmak yerine resmi yardım sayfalarına yönlendirin.
  • marka kılavuzu
  • brand book
  • kurumsal kimlik
  • logo kullanımı
  • renk paleti
  • tipografi
  • marka sesi
Paylaş:
Talha Aslan

Google Partner dijital pazarlama uzmanı. 2012’den beri SEO, Google Ads, web tasarım ve e-ticaret projelerinde sahada; bu blogda gördüğünüz her yazı o deneyimden çıkar.

Sıradaki proje

Projeniz için teklif alın.

Talebiniz doğrudan Talha Aslan ve ekibine ulaşır: stratejiyi Talha kurar, uygulamayı deneyimli ekip yürütür. Aynı gün dönüş yapar, kapsamı, takvimi ve tutarı yazılı teklifle 1 iş günü içinde göndeririz.