SEO

Yapay Zeka Sonrası Teknik SEO: Arama Motorlarında Neler Değişti, Ne Yapmalısınız?

Talha AslanTalha Aslan 16 dk okuma 2 görüntülenme

Teknik SEO, yapay zeka özetleri ve sohbet tabanlı aramalar yaygınlaştıktan sonra yeniden gündemin ilk sırasına oturdu. 2012'den beri sahadayım ve son iki yılda müşterilerimden en sık duyduğum soru şu: "Yapay zeka için sitemize ne eklemeliyiz?" Cevabım çoğu kişiye şaşırtıcı geliyor: yeni bir şey eklemek yerine eski temelleri sıkılaştırmak gerekiyor. Bu yazıda kendi sitelerimde uyguladığım 7 adımlık kontrol listesini, resmi belgelere dayanarak anlatıyorum.

Sayısal örnekleri "örnek hesap" diye açıkça etiketledim; uydurma vaka yok. Kaynak olarak Google, OpenAI, Ahrefs ve Cloudflare'in kendi yayınlarını kullandım. Peki gerçekten ne değişti? Önce tanımdan başlayalım, ardından bot bot karar tablosuna ve 14 günlük uygulama planına geçelim.

Yapay zeka sonrası teknik SEO nedir, ne değişti?

Yapay zeka sonrası teknik SEO, sitenizin hem klasik arama motorları hem de yapay zeka destekli arama yüzeyleri tarafından sorunsuz taranmasını, işlenmesini ve alıntılanmasını sağlayan altyapı çalışmalarının bütünüdür. Yöntem değişmedi; taranabilirlik, render, hız ve yapı hâlâ aynı dört sütun. Değişen şey, bu sütunları kullanan bot sayısı ve tıklamanın artık tek başarı ölçütü olmamasıdır.

Ben bu dönemi "işaretleme icat etme çağı" değil, "temelleri sıkılaştırma çağı" olarak adlandırıyorum. Çünkü Google'ın resmi rehberi, yapay zeka özelliklerine girmek için ek bir teknik şart koymuyor. Ayrıca yapay zeka botları çoğunlukla JavaScript çalıştırmıyor; dolayısıyla eskiden "Googlebot nasılsa render eder" diye geçiştirdiğimiz sorunlar artık somut kayıplara dönüşüyor.

Öte yandan en büyük değişim ölçüm tarafında. Tıklama oranı düşerken gösterim, alıntı ve marka anması gibi yeni göstergeler öne çıkıyor. Bu yüzden teknik SEO çalışmasını yalnız sıralama için değil, alıntılanabilirlik için de yaparsınız. Bu bakış açısını SEO danışmanlığı sürecimde ilk toplantıda anlatıyorum; çünkü beklentiyi doğru kurmadan teknik işi planlayamazsınız.

Google AI Overviews ve AI Mode'a girmek için ek teknik şart var mı?

Hayır, ek teknik şart yok. Google'ın üretken yapay zeka özellikleri için optimizasyon rehberi bunu açıkça yazar: AI Overviews ve AI Mode'da bağlantı olarak çıkmak için sayfanın dizinde olması ve snippet'a uygun olması yeterlidir. Yani klasik arama için yaptığınız her doğru iş, yapay zeka yüzeyleri için de geçerlidir.

Bu cümleyi müşterilerime okuduğumda çoğu rahatlıyor; ancak bu cümle yanlış bir rahatlığa yol açmamalı. "Ek şart yok" demek "iş yok" demek değildir. Aksine, dizine girme ve snippet uygunluğu iki ağır koşuldur. Şablonda kalmış bir noindex, yanlış canonical ya da robots.txt'de kalan eski bir Disallow satırı sizi hem klasik sonuçlardan hem de yapay zeka özetlerinden aynı anda düşürür.

Dolayısıyla ilk yapacağınız şey yeni bir dosya üretmek değil, mevcut sayfalarınızın dizin durumunu doğrulamaktır. Search Console'daki URL denetimi aracı bu iş için yeterli. Örneğin ben her yeni müşteri sitesinde ilk gün en değerli 20 sayfayı tek tek denetlerim; sonuç çoğu zaman en az bir sürprizle biter.

llms.txt, özel schema ve yapay zeka için yeniden yazım gerçekten gerekli mi?

Google'a göre gerekli değil. Aynı rehber llms.txt dosyasının, içerik parçalamanın, yapay zekaya özel yeniden yazımın ve özel schema.org işaretlemesinin gerekmediğini açıkça belirtir. Hatta llms.txt için "ne zarar ne fayda" ifadesini kullanır. Bu, sektördeki pek çok "yapay zeka SEO paketi" için oldukça net bir cevap.

Peki neden bu kadar çok ajans llms.txt satıyor? Çünkü satması kolay, ölçmesi zor. Ben müşterilerime şunu söylüyorum: dosyayı eklemek istiyorsanız ekleyin, beş dakikalık iş; ancak bütçenizi ve zamanınızı buna değil, render ve hız sorunlarına ayırın. Getiri farkı arada büyük.

Ayrıca "yapay zeka için yeniden yazım" fikrine karşı daha da temkinliyim. İçeriği robot için yeniden yazmak, insan okurun deneyimini bozar ve çoğu zaman özgünlüğü öldürür. Bunun yerine her bölümün ilk paragrafında soruyu doğrudan cevaplayın; bu yöntem hem insan hem de yapay zeka için çalışır. Kısacası yeni işaretleme değil, net cevap kazandırır.

Yapay zeka botları sitenizi nasıl tarıyor?

Yapay zeka botları siteyi üç farklı amaçla tarar: model eğitimi, arama sonuçlarında gösterim ve kullanıcı tetiklemeli anlık ziyaret. OpenAI'nin resmi tarayıcı belgesi bu üç amacı üç ayrı bota bölmüştür: GPTBot eğitim için, OAI-SearchBot ChatGPT arama sonuçları için, ChatGPT-User ise kullanıcı bir bağlantıyı açtığında devreye giren ziyaret için.

Google tarafında ise iş biraz farklı. AI Overviews için ayrı bir tarayıcı yoktur; standart Googlebot erişimi yeterlidir. Google-Extended ise ayrı bir ürün jetonudur ve yalnızca içeriğin gelecekteki Gemini modellerinin eğitiminde ve grounding'inde kullanılıp kullanılmayacağını yönetir. Yani Google'da da "arama" ve "eğitim" kararları birbirinden ayrı durur.

Bu ayrımın pratik sonucu şudur: robots.txt kararlarınızı bot bot vermelisiniz. Tek satırla "tüm yapay zekayı engelle" yaklaşımı, sizi ChatGPT aramalarından da düşürür. Üstelik ChatGPT-User için belge açıkça "robots.txt kuralları uygulanmayabilir" der; çünkü bu ziyareti bot değil, gerçek bir kullanıcı tetikler. Bir sonraki bölümde kararı tabloya döktüm.

robots.txt'de hangi yapay zeka botuna izin vermeli, hangisini engellemelisiniz?

Benim önerim net: arama amaçlı botlara izin verin, eğitim amaçlı botlar için bilinçli karar verin. Aşağıdaki tablo, her botun sahibini, amacını, engellenmesi hâlinde ne olacağını ve kendi önerimi bir arada gösterir. Karar verirken sitenizin gelir modelini düşünün; içerik satan bir yayıncı ile hizmet satan bir danışman aynı kararı vermek zorunda değil.

Bot adıSahibiAmacıEngellenirse ne olurÖnerim
GooglebotGoogleArama (klasik sonuçlar, AI Overviews, AI Mode)Google'dan tamamen çıkarsınızİzin ver
Google-ExtendedGoogleGemini eğitimi ve groundingAramaya etkisi yok; yalnız eğitim kullanımı kapanırDuruma göre
GPTBotOpenAIModel eğitimiArama gösterimi sürer; eğitim kullanımı dururDuruma göre
OAI-SearchBotOpenAIChatGPT arama sonuçlarıChatGPT arama yanıtlarından düşersinizİzin ver
ChatGPT-UserOpenAIKullanıcı tetiklemeli ziyaretKural uygulanmayabilir; kullanıcı yine gelebilirİzin ver

Örneğin talhaaslan.com'da üç OpenAI botu da açık; çünkü danışmanlık işinde bilinirlik doğrudan müşteri getirir. Buna karşılık özgün araştırma satan bir yayıncı için GPTBot'u kapatıp OAI-SearchBot'u açık bırakmak mantıklıdır. Dosyayı elle yazmak yerine robots.txt oluşturucu aracını kullanabilirsiniz; bot bot satır ekler ve sözdizimi hatasını baştan önler.

Google-Extended'ı engellemek sıralamanızı düşürür mü?

Hayır, düşürmez. Google'ın tarayıcı belgesi bu konuda çok net: Google-Extended, sitenin Google Arama'ya dahil edilmesini etkilemez ve Google onu sıralama sinyali olarak kullanmaz. Yani bu jetonu robots.txt'de engellediğinizde klasik sonuçlarda da AI Overviews'ta da yeriniz aynen kalır.

Peki neden çoğu müşteri yine de tereddüt ediyor? Çünkü "Google'a hayır demek" içgüdüsel olarak riskli geliyor. Oysa karar tamamen içerik stratejisiyle ilgili. İçeriğinizin Gemini yanıtlarında kaynak olarak geçmesini istiyorsanız açık bırakın; içeriğinizin eğitim verisi olmasını istemiyorsanız kapatın. İkisi de meşru tercihler.

Ben kendi sitemde açık bırakıyorum; çünkü danışmanlık işinde anılmak müşteri getirir. Ancak ürün açıklamalarının rakip modellerde eğitim verisi olmasını istemeyen bir e-ticaret sitesi için kapatmak da savunulabilir bir tercihtir. Sonuç olarak Google-Extended kararı teknik değil, ticari bir karardır; teknik tarafı tek satırdır.

Teknik SEO denetiminde ilk 7 kontrol hangileri?

Yapay zeka sonrası teknik SEO denetimine başlarken şu yedi kontrolü sırayla yapıyorum. Liste, kendi sitelerimde ve müşteri sitelerinde yıllar içinde oturdu; her madde ölçülebilir bir çıktı üretir. Sıra önemli: robots.txt'de kapalı bir bot için hız ölçmenin anlamı yok.

  1. robots.txt'de bot bot karar verin: Googlebot, OAI-SearchBot, GPTBot ve Google-Extended için ayrı satırlar yazın.
  2. noindex ve canonical temizliği yapın: değerli sayfalarda yanlışlıkla kalan noindex ve kendine işaret etmeyen canonical arayın.
  3. Render testi yapın: Search Console URL denetimiyle Google'ın gördüğünü, tarayıcıda JavaScript'i kapatıp diğer botların gördüğünü karşılaştırın.
  4. Core Web Vitals ölçün: LCP, INP ve CLS değerlerini gerçek kullanıcı verisiyle kontrol edin.
  5. XML site haritasını güncelleyin: silinen sayfaları çıkarın, yeni sayfaları ekleyin, lastmod alanını doğru tutun.
  6. Schema doğrulayın: mevcut işaretlemeyi Zengin Sonuç Testi'nden geçirin, hatalı alanları düzeltin.
  7. Sunucu günlüklerini izleyin: hangi bot ne sıklıkla geliyor, hangi durum kodunu alıyor, bakın.

Beşinci maddede XML sitemap oluşturucu aracı işinizi hızlandırır; özellikle küçük sitelerde eklenti kurmadan temiz bir dosya üretirsiniz. Ayrıca her kontrolün sonucunu tek bir tabloya yazın. Böylece iki hafta sonra aynı kontrolü tekrarladığınızda neyin iyileştiğini görürsünüz; bu karşılaştırma müşteri raporlarımın omurgasıdır.

JavaScript ile üretilen içeriği yapay zeka botları okuyabilir mi?

Çoğu yapay zeka botu JavaScript çalıştırmaz; dolayısıyla yalnız istemci tarafında üretilen içeriği görmez. Google'ın JavaScript SEO belgesi Googlebot'un sayfaları tarama, render ve dizine ekleme olmak üzere üç aşamada işlediğini ve 200 dönen her sayfayı evergreen Chromium ile çalıştırdığını yazar. Ancak aynı belge, diğer arama botlarının JavaScript'i hiç çalıştırmayabileceğini de ekler.

Bu cümle yapay zeka botları için kritik. Örneğin ürün açıklamasını sayfa yüklendikten sonra bir API çağrısıyla dolduran bir mağazayı düşünün. Googlebot render kuyruğundan geçince açıklamayı görür; OAI-SearchBot ise büyük ihtimalle boş bir kutu görür. Sonuçta ChatGPT o ürünü tarif edemez ve rakibinizin sunucudan hazır gelen açıklamasını kaynak gösterir.

Kontrol yöntemi basit: tarayıcıda JavaScript'i kapatın ve sayfayı yeniden yükleyin. Gördüğünüz metin, JavaScript çalıştırmayan botların gördüğü metindir. Ana içerik, başlıklar, fiyat ve iç bağlantılar bu hâlde de duruyorsa sorun yok. Duruyor değilse render mimarinizi konuşmanın zamanı gelmiş demektir; bir sonraki bölüm tam olarak bunu ele alıyor.

Sunucu tarafı render mı, istemci tarafı render mı?

Yapay zeka sonrası dönemde cevabım daha da netleşti: içerik sunucudan hazır gelmeli. Sunucu tarafı render (SSR) ve statik üretim (SSG), HTML'i bot isteği anında tam olarak teslim eder. İstemci tarafı render (CSR) ise içeriği tarayıcıda kurar; JavaScript çalıştırmayan bir bot için bu, boş sayfa demektir. Aşağıdaki tablo dört yaklaşımı karşılaştırır.

YöntemGooglebot görür müJS çalıştırmayan botlar görür müLCP etkisiUygun proje tipi
SSREvetEvetİyi; sunucu gücüne bağlıKurumsal site, blog, e-ticaret
SSGEvetEvetEn iyi; hazır HTML dosyalarıBlog, kurumsal site, dokümantasyon
CSREvet, render kuyruğundan sonraHayırZayıf; büyük JavaScript paketiGiriş gerektiren paneller, uygulamalar
HibritEvetKritik bölümler evetİyi; ana içerik sunucudan gelirÜrün sayfası ve etkileşimli filtre

Kendi sitemi ve müşteri sitelerimi bu yüzden SSR ya da SSG üzerine kuruyorum. Etkileşimli bölümler, örneğin bir hesaplayıcı, istemci tarafında çalışabilir; ancak başlık, açıklama ve fiyat gibi ana içerik her zaman ilk HTML'de yer almalı. Hızlı ve sunucu odaklı bir kurulum istiyorsanız web tasarım hizmeti sayfasında yaklaşımımı ayrıntılı anlattım.

Core Web Vitals yapay zeka döneminde hâlâ önemli mi?

Evet, hâlâ önemli; hatta iki nedenle daha da önemli. Google Search Central'ın Core Web Vitals sayfası eşikleri net verir: LCP ilk 2,5 saniye içinde, INP 200 milisaniyenin altında, CLS 0,1'in altında. Google ayrıca bu metriklerin çekirdek sıralama sistemlerinin ödüllendirmeye çalıştığı şeyle uyumlu olduğunu yazar.

İlk neden klasik: hızlı sayfa, kullanıcıyı tutar ve dönüşümü artırır. İkinci neden yeni: yapay zeka botları çok sayıda isteği kısa sürede gönderir ve zaman aşımına karşı sabırsızdır. Yavaş bir sunucu, botun isteğini yarım bırakmasına yol açar; böylece botlar sayfanızı okumadan geçer.

Öte yandan CWV skorunu laboratuvar aracında değil, gerçek kullanıcı verisinde takip etmelisiniz. Search Console'daki rapor ve PageSpeed Insights'ın alan verisi bölümü bu iş için yeterli. Örneğin çoğu sitede LCP sorununun kaynağı tek bir kahraman görselidir; görseli sıkıştırıp önceliklendirmek genellikle sorunu tek başına çözer.

Yapay zeka aramalarında snippet kontrolleri nasıl çalışır?

Snippet kontrolleri yapay zeka özelliklerinde de aynen çalışır; yeni bir araç yoktur. Google'ın "AI Features and Your Website" belgesi, yapay zeka özelliklerinde gösterimi sınırlamak için mevcut nosnippet, data-nosnippet, max-snippet ve noindex kontrollerinin geçerli olduğunu yazar. Belge ayrıca yeni bir makine okunur dosya, yapay zeka metin dosyası ya da işaretleme oluşturmanız gerekmediğini vurgular.

  • nosnippet: sayfanın hiçbir parçası snippet ya da yapay zeka özeti olarak çıkmaz.
  • max-snippet: metin snippet'ının karakter uzunluğunu sınırlarsınız.
  • data-nosnippet: yalnız işaretlediğiniz HTML bölümünü snippet dışında tutarsınız.
  • noindex: sayfa dizinden tamamen çıkar; dolayısıyla hiçbir yüzeye çıkmaz.

Bu kontrolleri bilinçli kullanmak gerekir; çünkü yanlış bir nosnippet sizi AI Overviews'tan çıkarır. Örneğin fiyat tablonuzu data-nosnippet ile korurken, yöntem anlatan bölümlerinizi açık bırakabilirsiniz. Meta etiketlerini hatasız yazmak için meta tag oluşturucu aracı işinizi kolaylaştırır; robots meta değerlerini tek panelden üretirsiniz.

Search Console'un yeni üretken yapay zeka raporunu nasıl okumalısınız?

Rapor, üretken yapay zeka gösterimlerinizi klasik gösterimlerden ayırarak okumanızı sağlar. Google, "Search Generative AI performance" raporunu Haziran 2026'da duyurdu ve 31 Ağustos 2026 itibarıyla dünya çapında tüm sitelere açtı. Rapor AI Overviews, AI Mode ve Discover'daki üretken yapay zeka gösterimlerini sayfa, ülke, cihaz ve tarihe göre böler.

Ancak önemli bir sınır var: yayın tarihinde rapor tıklama, tıklama oranı ve sorgu verisi içermiyor. Yani "hangi soruda özete girdim" sorusunu bu rapordan öğrenemezsiniz. Buna rağmen rapor değerli; çünkü hangi sayfalarınızın yapay zeka yüzeylerinde yer aldığını ilk kez resmi kaynaktan görürsünüz.

Benim okuma yöntemim üç adımlı. İlk olarak yapay zeka gösterimi alan sayfaları listeleyip klasik gösterimleriyle yan yana koyarım. Daha sonra yapay zeka gösterimi sıfır olan değerli sayfalara bakarım; genellikle render ya da noindex sorunu oradadır. Son olarak cihaz kırılımına bakarım; mobil gösterim düşükse CWV tarafına dönerim. Bu üç adım, teknik SEO önceliklerini veriye bağlar.

Tıklama oranı düşerken teknik SEO yatırımını nasıl gerekçelendirirsiniz?

Teknik SEO yatırımını, aynı trafiği korumak için gereken görünürlük kapsamındaki artışla gerekçelendirirsiniz. Ahrefs'in 4 Şubat 2026 tarihli 300.000 anahtar kelimelik çalışması çarpıcı: AI Overview çıkan sorgularda 1. sıradaki sayfanın tıklama oranı Aralık 2023'te 0,073 iken Aralık 2025'te 0,016'ya düştü; yani %58 azalma. AI Overview olmayan bilgi amaçlı sorgularda bile oran 0,076'dan 0,039'a geriledi.

Örnek hesap: 1. sırada ayda 10.000 gösterim alan bir sayfa, 0,073 tıklama oranıyla 730 tıklama getiriyordu. Aynı sayfa 0,016 ile bugün 160 tıklama getirir. Aynı 730 tıklamayı korumak için gösterimi yaklaşık 4,6 katına, yani 45.600'e çıkarmanız gerekir. Sayılar Ahrefs verisinden; sonuç benim yorumum.

Bu yorumun anlamı şu: artık tek bir güçlü sayfayla yaşayamazsınız. Çok daha fazla sayfanın, çok daha fazla sorguda ve yapay zeka yüzeylerinde de yer alması gerekiyor. Dolayısıyla her sayfayı taranabilir, hızlı ve doğru işaretli tutmak lüks değil, zorunluluktur. Teknik SEO'yu bir kez yapılan proje değil, sürekli bakım olarak bütçelemenizin nedeni budur.

Yapı verisi yapay zeka için hangi durumda hâlâ değerli?

Yapı verisi, yapay zeka için özel bir gereklilik değil; ancak klasik zengin sonuçlar ve içeriğin makine tarafından doğru anlaşılması için hâlâ değerli. Google özel bir schema.org işaretlemesine gerek olmadığını söylerken mevcut şema türlerini bırakın demiyor. İkisi farklı cümleler; karıştırmamak gerekiyor.

Benim kuralım şu: gerçek içeriği tarif eden şemayı koyun, süs olsun diye şema eklemeyin. Örneğin bir SSS bölümünüz varsa FAQPage, bir ürününüz varsa Product ve Offer, bir yazarınız varsa Person ve Article anlamlıdır. Buna karşılık sayfada olmayan yıldız puanını şemaya yazmak hem kural ihlali hem de güven kaybıdır.

Ayrıca şemanın en somut faydası, varlıkları netleştirmesidir: kim yazdı, hangi kuruluş, hangi ürün, hangi fiyat. Yapay zeka sistemleri metinden de bunu çıkarır; ancak tutarlı şema belirsizliği azaltır. Şemayı elle yazmak hataya açık olduğundan schema oluşturucu aracıyla JSON-LD üretip test aracından geçirmenizi öneririm.

Site mimarisi ve iç bağlantılar yapay zeka botları için neden kritik?

Yapay zeka botları çok tarar, az trafik gönderir; dolayısıyla tarama bütçenizi doğru sayfalara yönlendiren bir mimari her zamankinden değerli. Cloudflare Radar'ın Temmuz 2025'teki analizi, Anthropic'in Claude platformunun her HTML yönlendirmesine karşılık yaklaşık 71.000 HTML sayfa isteği yaptığını ölçtü. Cloudflare, uygulama içi yönlendirmelerin Referer başlığı taşımadığı için oranın abartılı olabileceğini de not eder.

Oranı kesin gerçek gibi okumayın; ancak yönü ciddiye alın. Botlar sitenizde çok dolaşıyor ve bu dolaşma sunucu kaynağı tüketiyor. Sığ bir mimari, yani her önemli sayfaya ana sayfadan en fazla üç tıkla ulaşmak, botun değerli içeriği erken bulmasını sağlar. Derin ve yetim sayfalar ise hem taramayı hem de alıntıyı kaybeder.

  • Her önemli sayfa ana sayfadan en fazla üç tık uzakta dursun.
  • Yetim sayfa bırakmayın; her sayfaya en az bir bağlam içi bağlantı verin.
  • Açıklayıcı bağlantı metni kullanın; "buraya tıklayın" bot için anlamsızdır.
  • Sayfalama ve filtre parametrelerini canonical ile tek adrese toplayın.

Ayrıca sunucu kapasitesini planlarken bot trafiğini hesaba katın. Küçük bir paylaşımlı hostingde yoğun bot taraması, gerçek kullanıcıların sayfa hızını düşürebilir. Bu durumda önbellek ve CDN katmanı, botların yükünü uygulama sunucusundan uzak tutar.

Sunucu günlüklerinde yapay zeka botlarını nasıl izlersiniz?

Sunucu günlüğü, hangi botun ne zaman geldiğini ve ne aldığını gösteren tek doğrudan kaynaktır. Search Console yalnız Google'ı gösterir; OpenAI ya da diğer botları ancak günlükten görürsünüz. Ben müşteri sitelerinde bu izlemeyi aylık rutine bağladım; dört adımlık akış şöyle işler.

  1. Kullanıcı aracısına göre filtreleyin: Googlebot, Google-Extended, GPTBot, OAI-SearchBot ve ChatGPT-User satırlarını ayrı ayrı çekin.
  2. 4xx ve 5xx oranına bakın: bir bot çok sayıda 404 ya da 503 alıyorsa site haritasında ya da sunucu kapasitesinde sorun var demektir.
  3. Tarama sıklığını sayfa bazında çıkarın: en çok taranan sayfalar en değerli sayfalarınız mı, yoksa filtre parametreleri mi?
  4. Tıklamayla karşılaştırın: Search Console ve analitik verisiyle yan yana koyduğunuzda "çok taranan ama hiç tıklanmayan" sayfaları bulursunuz.

Bu dört adım için pahalı bir araç şart değil. Küçük sitelerde ham günlük dosyası ve basit bir komut satırı filtresi yeterli; orta ölçekli sitelerde günlük analiz araçları işi hızlandırır. Örneğin GPTBot'un her gün eski bir arama sonuç sayfasını binlerce kez taradığını görürseniz, tek bir Disallow satırı sunucu yükünü belirgin biçimde azaltır.

Çok dilli sitelerde teknik SEO'yu yapay zeka sonrası nasıl kurgulamalısınız?

Çok dilli sitelerde teknik SEO, her dil sürümünü ayrı ayrı taranabilir, hızlı ve doğru eşleşmiş tutmakla başlar. talhaaslan.com'u Türkçe, İngilizce ve Almanca yayınlıyorum; dolayısıyla buradaki her öneri kendi sitemden geliyor. Yapay zeka botları dil sürümlerini de aynı iştahla tarar; bu yüzden üç sürümde de aynı disiplin gerekir.

İlk kural hreflang: her sayfa kendi öz referansını, diğer dil sürümlerini ve bir x-default satırını taşımalı. Yanlış hreflang, yapay zeka özetinde Almanca soruya Türkçe sayfanızın çıkmasına yol açar. Etiketleri elle yazmak yerine hreflang oluşturucu aracından üretip her sürümde kontrol etmenizi öneririm.

İkinci kural hız: dil sürümleri farklı bölgelerden ziyaret alıyorsa CDN kullanın; Almanya'daki kullanıcı ve bot için İstanbul'daki sunucu tek başına yeterli olmayabilir. Üçüncü kural bağımsızlık: her dilin kendi site haritası, kendi canonical değerleri ve kendi iç bağlantı ağı olsun. Otomatik IP yönlendirmesi ise botları yanlış sürüme hapseder; bu yüzden kapatın.

Teknik SEO için hangi ücretsiz araçları kullanabilirsiniz?

Teknik SEO için ilk aşamada tamamen ücretsiz araçlarla ilerleyebilirsiniz. Google'ın kendi araçları temel omurgayı oluşturur; sitemdeki araçlar ise her gün tekrarlanan küçük işleri hızlandırır. Aşağıdaki listeyi kendi çalışma sıramla verdim.

  • Search Console: dizin durumu, URL denetimi, CWV raporu ve yeni üretken yapay zeka raporu.
  • PageSpeed Insights: alan verisiyle LCP, INP ve CLS ölçümü.
  • Zengin Sonuç Testi: şema doğrulama ve hata ayıklama.
  • Yönlendirme denetleyici: zincirleme 301 ve 302'leri tek bakışta görürsünüz.
  • Google SERP önizleme: başlık ve açıklamanızın sonuçta nasıl kesileceğini önceden görürsünüz.
  • Tarayıcı geliştirici araçları: JavaScript'i kapatıp botun gördüğünü kontrol edersiniz.

Ayrıca araçlar sayfasında robots.txt, sitemap, schema ve meta tag oluşturucular bir arada duruyor. Ücretli tarayıcılar elbette daha derin veri verir; ancak küçük ve orta ölçekli bir site için yukarıdaki set, yedi adımlık kontrol listesinin tamamını karşılar. Araç değil, düzenli kullanım fark yaratır.

Yapay zeka sonrası teknik SEO'da en sık yapılan 6 hata nedir?

Sahada en sık gördüğüm altı hata, yeni araç eksikliğinden değil eski temellerin ihmalinden doğuyor. Listeyi, denetimlerde karşılaştığım sıklığa göre dizdim. Her maddenin çözümü bu yazının önceki bölümlerinde zaten var; bu yüzden liste aynı zamanda kısa bir tekrar niteliğinde.

  • Tek satırla tüm yapay zeka botlarını engellemek; böylece ChatGPT aramasından da çıkmak.
  • Ana içeriği yalnız istemci tarafında üretmek; JavaScript çalıştırmayan botlara boş sayfa göstermek.
  • llms.txt ekleyip render ve hız sorunlarını bitmiş saymak.
  • Şemaya sayfada olmayan bilgi yazmak; örneğin görünmeyen yıldız puanı.
  • Değerli sayfalarda eski bir noindex ya da yanlış canonical bırakmak.
  • Sunucu günlüğüne hiç bakmamak; bot yükünü ve 5xx hatalarını fark etmemek.

Bu altı maddenin ortak noktası şudur: hepsi ölçülebilir ve hepsi birkaç saatte düzelir. Yani yapay zeka sonrası teknik SEO ürkütücü bir alan değil; disiplin isteyen bir alan. Ancak disiplin, birinin bu listeyi takvime bağlamasını gerektirir. Bu kişi siz de olabilirsiniz, birlikte çalıştığınız bir danışman da.

Küçük bir işletme bu listeyi kaç günde uygulayabilir?

Küçük bir işletme, yedi adımlık listeyi haftada birkaç saat ayırarak 14 günde uygulayabilir. Aşağıdaki plan örnek bir zaman çizelgesidir; sitenizin büyüklüğüne göre kısalır ya da uzar. Amaç mükemmellik değil, her adımı en az bir kez ölçmüş olmanız.

  1. İlk iki gün: robots.txt kararlarını verin ve dosyayı yayınlayın.
  2. Üçüncü ve dördüncü gün: en değerli 20 sayfada noindex ve canonical kontrolü yapın.
  3. Beşinci ve altıncı gün: JavaScript kapalı görüntüleme ve URL denetimiyle render testini tamamlayın.
  4. Yedinci ve sekizinci gün: PageSpeed Insights ile CWV ölçün, en büyük LCP sorununu düzeltin.
  5. Dokuzuncu ve onuncu gün: XML site haritasını güncelleyin ve Search Console'a yeniden gönderin.
  6. On birinci ve on ikinci gün: şemayı doğrulayın, hatalı alanları temizleyin.
  7. Son iki gün: sunucu günlüğünü çekin, bot bot tarama tablosu çıkarın.

Bu planı tek başınıza yürütmek istemiyorsanız iletişim sayfasından bana yazabilirsiniz; sitenizin mevcut durumunu birlikte gözden geçiririz. Sürekli bakım isteyenler için paketler sayfasında aylık teknik SEO takibini de tanımladım. Sonuç olarak yapay zeka, teknik SEO'yu geçersiz kılmadı; aksine temellerin değerini yeniden hatırlattı.

Sıkça Sorulan Sorular

Yapay zeka aramaları için llms.txt dosyası oluşturmalı mıyım?
Hayır, Google'a göre llms.txt dosyası oluşturmanız gerekmiyor; resmi rehber bu dosyanın ne zarar ne fayda verdiğini yazıyor. AI Overviews ve AI Mode'a girmek için sayfanın dizinde olması ve snippet'a uygun olması yeterli. Dosyayı yine de eklemek isterseniz zararı yok; ancak zamanınızı render, hız ve taranabilirlik sorunlarına ayırmanız çok daha yüksek getiri sağlar.
GPTBot'u engellersem ChatGPT'de görünmez miyim?
Hayır, GPTBot'u engellemek sizi ChatGPT aramasından çıkarmaz; çünkü OpenAI arama gösterimi için ayrı bir bot olan OAI-SearchBot'u kullanır. Resmi belgeye göre yalnız OAI-SearchBot'u engelleyen siteler ChatGPT arama yanıtlarında yer almaz. Dolayısıyla model eğitimini istemiyorsanız GPTBot'a Disallow yazıp OAI-SearchBot'a izin verebilirsiniz; iki karar birbirinden bağımsızdır.
Google-Extended'ı engellemek Google sıralamamı etkiler mi?
Hayır, Google-Extended'ı engellemek Google sıralamanızı etkilemez. Google'ın tarayıcı belgesi bu jetonun sitenin Google Arama'ya dahil edilmesini etkilemediğini ve sıralama sinyali olmadığını açıkça yazar. Jeton yalnız içeriğinizin gelecekteki Gemini modellerinin eğitiminde ve grounding'inde kullanılıp kullanılmayacağını yönetir. AI Overviews için ayrı bir tarayıcı da yoktur; standart Googlebot erişimi yeterlidir.
AI Overviews'a çıkmak için özel schema gerekiyor mu?
Hayır, AI Overviews'a çıkmak için özel bir schema.org işaretlemesi gerekmiyor; Google bunu optimizasyon rehberinde açıkça belirtiyor. Ancak mevcut şema türleri klasik zengin sonuçlar ve içeriğin makine tarafından doğru anlaşılması için hâlâ değerli. Kural basit: sayfada gerçekten var olan içeriği tarif eden şemayı koyun, sayfada olmayan bilgiyi şemaya asla yazmayın.
Core Web Vitals 2026'da hâlâ sıralama faktörü mü?
Evet, Core Web Vitals 2026'da hâlâ sıralama sinyali olarak geçerli. Google Search Central eşikleri LCP 2,5 saniye, INP 200 milisaniye ve CLS 0,1 olarak verir ve bu metriklerin çekirdek sıralama sistemlerinin ödüllendirdiği deneyimle uyumlu olduğunu yazar. Üstelik yapay zeka botları çok sayıda isteği kısa sürede gönderdiği için yavaş sunucular botların isteklerini yarım bırakmasına yol açar.
JavaScript ile yüklenen içerik yapay zeka botları tarafından okunur mu?
Çoğu yapay zeka botu JavaScript çalıştırmadığı için yalnız istemci tarafında üretilen içeriği okuyamaz. Googlebot sayfaları render kuyruğundan geçirip evergreen Chromium ile çalıştırır; ancak Google'ın kendi belgesi diğer botların JavaScript'i hiç çalıştırmayabileceğini söyler. Bu yüzden ana içeriği, başlıkları ve fiyatı sunucudan hazır gelen HTML içinde tutun; etkileşimli bölümleri istemci tarafına bırakabilirsiniz.
#teknik SEO#yapay zeka SEO#AI Overviews#robots.txt#GPTBot#Core Web Vitals#JavaScript SEO
Paylaş:
Talha Aslan
Talha Aslan

Google Partner dijital pazarlama uzmanı. 2012’den beri SEO, Google Ads, web tasarım ve e-ticaret projelerinde sahada; bu blogda gördüğünüz her yazı o deneyimden çıkar.

Sıradaki proje

Projenizi konuşalım.

Aracı yok, katman yok: doğrudan işi yapacak uzmanla konuşursunuz. İlk istişare ücretsizdir; hedefinizi dinler, net bir yol haritasıyla dönerim.

WhatsApp Hemen Ara