Web

Kullanıcı Dostu Web Sitesi Nasıl Olur? 5 Yol ve Kontrol Listesi

Talha Aslan 15 dakikalık okuma 1 görüntülenme

Kısa cevap

Kullanıcı dostu web sitesi nedir?

Kullanıcı dostu web sitesi, ziyaretçinin aradığı şeyi düşünmeden bulduğu ve işini yarıda bırakmadan tamamladığı sitedir. Ölçüt estetik değildir; ölçüt sürtünmedir. Site hızlı açılıyor, mobilde rahat kullanılıyor, metni okunuyor ve bir sonraki adımı net gösteriyorsa kullanıcı dostudur.

Tüm detaylar ve örnekler için yazıya devam edin

Bu tanım kulağa basit gelir, ama uygulamada beş ayrı cephede çalışmak gerekir. Biz bu yazıda o beş cepheyi sırayla açıyoruz ve her birini nasıl ölçeceğinizi gösteriyoruz.

Peki neden beş? Çünkü sahada gördüğümüz kayıpların büyük bölümü aynı beş yerden çıkıyor: hız, mobil, gezinme, okunabilirlik ve eylem. Ziyaretçi kaybının daha geniş listesini kullanıcıların sitenizi terk etme nedenleri yazımızda topladık; burada çözüm tarafına odaklanıyoruz.

Bir noktayı baştan söyleyelim. Kullanıcı dostu web sitesi, moda bir tasarım dili değildir; ölçülebilir bir davranış sonucudur. Ziyaretçi aradığını buluyor ve işini bitiriyorsa site kullanıcı dostudur, görünümü ne olursa olsun. Bu yüzden her bölümde size bir ölçüm yöntemi de veriyoruz.

Hangi beş yol gerçekten fark yaratır?

Önce haritayı verelim, ardından her yolu ayrı ayrı açalım. Aşağıdaki sıra rastgele değildir; etkisi en yüksek olandan başlar.

  1. Hız: sayfanın açılma ve tepki verme süresini düşürmek.
  2. Mobil kullanım: küçük ekranda dokunma ve okuma rahatlığı sağlamak.
  3. Gezinme: kullanıcının nerede olduğunu ve nereye gideceğini bilmesi.
  4. Okunabilirlik: metni, kontrastı ve hiyerarşiyi gözü yormayacak biçimde kurmak.
  5. Eylem: formu kısaltmak ve bir sonraki adımı tek cümlede söylemek.

Beş yolu birlikte uygulayın. Yalnız birini mükemmelleştirmek çoğu zaman sonuç vermez, çünkü kullanıcı zinciri en zayıf halkada bırakır. Üstelik bu beş alan birbirini besler; hızlı bir site okunabilirliği de iyileştirir.

Beşini aynı anda kurmak bir proje işidir. Mevcut sitede tek tek iyileştirme yapabilirsiniz, ama sıfırdan kurarken ölçüm, erişilebilirlik ve içerik yapısını baştan birlikte tasarlamak gerekir. Ekibimizin web tasarım çalışmasında bu beş cephe tek plan içinde ilerler, böylece görünüm değişirken performans geride kalmaz.

Sıralamayı kendi sitenize göre de değiştirebilirsiniz. Örneğin tek sayfalık bir tanıtım sitesinde gezinme sorunu yoktur, dolayısıyla okunabilirlik ve eylem öne geçer. Çok ürünlü bir katalogda ise gezinme ilk sıraya çıkar. Kararı trafiğinizin yapısına bakarak verin.

Birinci yol: site hızını nasıl ölçersiniz?

Ölçmeden iyileştirme yapmayın. Google'ın Core Web Vitals sayfası üç metrik tanımlar: yüklenme için en büyük içerik boyaması, etkileşim için sonraki boyamaya kadar geçen süre ve görsel kararlılık için düzen kayması.

Eşikler yüzde yetmiş beşinci yüzdebirlik dilimde değerlendirilir, yani ziyaretçilerinizin dörtte üçü için geçerli olmalıdır. Güncel eşik değerlerini resmi sayfadan kontrol edin, çünkü metrik tanımları zaman içinde değişebilir.

Ölçümü iki katmanda yapın. Laboratuvar testi sorunun nedenini gösterir; gerçek kullanıcı verisi ise sorunun gerçekten yaşandığını gösterir. İkisi çeliştiğinde gerçek kullanıcı verisine güvenin, çünkü ziyaretçiniz laboratuvarda yaşamıyor.

Hız için hangi eşikleri hedeflemelisiniz?

Resmi eşikler somuttur ve üç metriğin hepsi için geçerlidir. En büyük içerik boyaması iki buçuk saniyenin altında kalmalı, sonraki boyamaya kadar geçen süre iki yüz milisaniyeyi aşmamalı, düzen kayması puanı ise sıfır virgül bir sınırında durmalı.

Bu değerleri bir hedef gibi değil, bir eşik gibi okuyun. Eşiği geçmek yetmez; eşiği ziyaretçilerinizin dörtte üçü için geçmeniz gerekir. Dolayısıyla ortalama değerlerle övünmek yanıltır, çünkü ortalama kötü deneyimi saklar.

Eşikleri resmi sayfadan doğrulayın, çünkü metrik tanımları zaman içinde değişti ve yeniden değişebilir. Ayrıca mobil ile masaüstü değerlerini ayrı okuyun; çoğu sitede sorun yalnız mobilde çıkar.

Peki hangi metrikten başlarsınız? En kötü durumdaki metriği seçin. Üç cephede birden çalışmak ekibi dağıtır, üstelik hangi düzeltmenin işe yaradığını da gizler.

Hızı bozan en yaygın üç şey ne?

Listeyi kısa tutuyoruz, çünkü sahada neredeyse her zaman aynı üç suçlu çıkıyor. Birincisi optimize edilmemiş görseller, ikincisi gereksiz üçüncü taraf betikleri, üçüncüsü ise ağır yazı tipi yüklemeleri.

Görsellerde kazanım en hızlı gelir. Modern format kullanın, gerçek görüntüleme boyutunda sunun ve ekran dışındaki görselleri geciktirin. Dosyaları küçültmek için resim küçültme aracımız işinizi görür.

Betiklerde ise sayım yapın. Sitenizde kaç ölçüm ve sohbet eklentisi çalışıyor? Her birini tek tek kaldırıp etkisini ölçün. Kimsenin bakmadığı bir ısı haritası aracı, her ziyaretçiye bedel ödetir. Konunun arka planı için site hızı SEO yazımıza bakın.

Bir ayrıntı daha: yazı tipi dosyalarını kendi sunucunuzdan sunmak çoğu sitede hem hızı hem gizliliği iyileştirir. Ayrıca kullanılmayan karakter setlerini çıkarın, çünkü her ek dil desteği dosyayı büyütür. Tek bir yazı tipi ailesi ve iki kalınlık, kurumsal sitelerin neredeyse tamamına yeter.

İkinci yol: mobil deneyimi nasıl test edersiniz?

Mobil tasarımı masaüstünde göz kararı onaylamayın. Gerçek bir telefonda, mümkünse zayıf bir bağlantıda deneyin. Ardından bir dış göz testi ekleyin; bizim ücretsiz mobil uyumluluk testi sayfamız temel sorunları hızlıca listeler.

Testte üç soruya yanıt arayın. Metin yakınlaştırmadan okunuyor mu? Düğmeler parmakla rahat basılıyor mu? Yatay kaydırma gerekiyor mu?

Mobil önce tasarlamak bu üç soruyu baştan çözer. Yaklaşımın mantığını mobil öncelikli tasarım yazımızda anlattık. Masaüstü düzenini küçültmek yerine, küçük ekranı asıl tasarım yüzeyi sayın.

Testi tek bir telefonla bitirmeyin. Küçük ekranlı eski bir cihazda ve büyük ekranlı yeni bir cihazda ayrı ayrı bakın, çünkü düzen kırılma noktaları arada bozulur. Tabletleri de atlamayın; menüler o genişlikte sık sık iki satıra düşer ve tıklama alanları birbirine girer.

Dokunma hedefleri ne kadar büyük olmalı?

Dokunma hedefi, parmağın isabet etmesi gereken alandır. Düğmeler birbirine çok yakınsa kullanıcı yanlış yere basar, sonra geri döner ve güveni azalır. Bu küçük hata, mobil formlarda terk oranını doğrudan yükseltir.

Pratik kural şudur: her tıklanabilir öğeye rahat bir boşluk bırakın ve iki hedefi yan yana sıkıştırmayın. Liste halindeki bağlantılarda satır yüksekliğini artırın.

Bir de konum meselesi var. Telefonu tek elle tutan kullanıcı ekranın belirli bir alanına daha kolay erişir. Bu alanın mantığını başparmak bölgesi yazımızda açtık; önemli eylemleri oraya yerleştirin.

Bir ek kontrol daha yapın: sayfa yüklendikten sonra düzen oynuyor mu? Geç yüklenen bir reklam alanı ya da ölçüsü belirtilmemiş bir görsel, metni aşağı itince kullanıcı yanlış yere basar. Görsellere ve gömülü alanlara baştan ölçü verin, böylece kayma büyük ölçüde kapanır.

Üçüncü yol: gezinme yapısını nasıl kurarsınız?

Gezinme, kullanıcının zihnindeki haritayı siteye yansıtır. İyi bir yapı üç soruyu her sayfada yanıtlar: neredeyim, başka ne var, buradan nereye giderim.

Menüyü kendi iç organizasyonunuza göre değil, ziyaretçinin diline göre adlandırın. Departman adları iç yazışmada işe yarar; dışarıda ise anlaşılmaz kalır. Bu yüzden menü başlıklarını kullanıcının arama kutusuna yazdığı kelimelerle eşleştirin.

Yapıyı kurarken içerikleri gruplayın, sonra grupları adlandırın. Ters sırada çalışmak yapay kategoriler üretir. Yöntemin adımlarını bilgi mimarisi yazımızda sıraladık.

Gezinmede bir de konum göstergesi vardır. Kullanıcı derin bir sayfadayken üst kategoriye tek tıkla dönebilmeli. Kırıntı yolu dediğimiz bu küçük şerit, özellikle arama sonucundan derin sayfaya düşen ziyaretçiyi kurtarır. Üstelik uygulaması bir günden kısa sürer.

Menüde kaç madde olmalı?

Kesin bir sayı vermiyoruz, çünkü doğru sayı sitenizin genişliğine bağlıdır. Yine de pratik bir sınır işe yarar: kullanıcı menüyü tek bakışta tarayabiliyorsa sayı uygundur.

Menü şişmeye başladığında iki yol var. Birinci yol gruplama, ikinci yol ise öncelik sıralaması. Çoğu kurumsal sitede ikisini birlikte uygularsınız.

  • Ana menüde yalnız kullanıcının en sık aradığı yolları tutun.
  • İkincil bağlantıları alt menüye ya da alt bölüme taşıyın.
  • Her menü maddesinde tek bir net kelime öbeği kullanın.
  • Aynı sayfaya iki farklı adla iki giriş vermeyin.

Menüyü sadeleştirdikten sonra ölçün. Sayfa derinliği ve çıkış noktaları değişiyorsa doğru yöne gidiyorsunuz.

Bir uyarı ekleyelim. Menü maddelerini azaltmak, içeriği silmek anlamına gelmez. Sayfalar kalır, yalnız ana menüdeki yer kalabalığı azalır. İçeriği silerseniz arama trafiğini de silersiniz, bu yüzden taşıma ile kaldırmayı birbirine karıştırmayın.

Site içi arama gerekli mi?

Orta ve büyük sitelerde arama kutusu bir lüks değildir. Ziyaretçinin bir bölümü menüyü hiç kullanmaz, doğrudan arar. Arama kutusu olmadığında bu kitle siteyi terk eder.

Daha önemlisi, arama verisi size ücretsiz araştırma sağlar. İnsanların ne aradığını ve hangi aramada boş sonuç aldığını görürsünüz. Bu liste içerik planınızı kendiliğinden besler.

Kutuyu her sayfada aynı yerde tutun ve sonuç sayfasını sade tasarlayın. Konunun dönüşüm tarafını site içi arama yazımızda ele aldık, burada tekrar etmiyoruz.

Arama kutusunu ölçmeye de başlayın. Kaç ziyaretçi arama yapıyor, hangi sorgular boş dönüyor, arama sonrası tıklama oranı nedir? Bu üç sayı, menü tasarımınız hakkında anketten daha dürüst bilgi verir. Ayrıca yeni içerik fikirlerini doğrudan önünüze koyar.

Dördüncü yol: metni nasıl okunur hale getirirsiniz?

Okunabilirlik, yazı tipi seçiminden çok düzenle ilgilidir. Satır uzunluğunu kısaltın, satır aralığını açın ve paragrafları küçük tutun. Ekranda uzun blok metin okunmaz, taranır.

Hiyerarşiyi başlıklarla kurun. Her bölüm tek bir soruyu yanıtlasın, böylece kullanıcı aradığı yere doğrudan atlayabilir. Kalın vurguyu ölçülü kullanın; her şey vurguluysa hiçbir şey vurgulu değildir.

Metni yayımlamadan önce bir dış ölçüm alın. Ücretsiz okunabilirlik analizi aracımız cümle uzunluğu ve kelime karmaşıklığı hakkında somut geri bildirim verir.

Bir teknik ayrıntı okumayı belirgin biçimde kolaylaştırır: metin genişliğini sınırlayın. Satır çok uzun olduğunda göz satır sonundan satır başına dönerken yerini kaybeder. Dar bir metin kolonu, aynı içeriği hiç değiştirmeden daha okunur hale getirir.

Kontrast neden erişilebilirliğin temeli?

Kontrast, metnin arka planından ayrışma gücüdür. Yetersiz kontrast güneş altında telefonla gelen kullanıcıyı da, az gören kullanıcıyı da aynı anda engeller. Dolayısıyla bu bir estetik tercih değil, erişim koşuludur.

Uluslararası ölçüt WCAG yönergeleridir. W3C'nin WCAG sayfası dört ilke tanımlar: algılanabilir, kullanılabilir, anlaşılabilir ve sağlam. Başarı ölçütleri A, AA ve AAA düzeylerinde sıralanır; çoğu kurumsal site AA düzeyini hedef alır.

Renk seçimlerinizi gözle onaylamayın. Ücretsiz renk kontrast kontrolü aracımız oranı hesaplar. Tasarım kararlarının mantığını tasarımda kontrast yazımızda açtık.

Hata durumlarını da tasarlayın. Boş arama sonucu, dolu olmayan bir sepet ya da bulunamayan sayfa, kullanıcının yolculuğunun doğal parçasıdır. Bu ekranları boş bırakmak yerine bir çıkış yolu verin: en çok aranan üç sayfa, arama kutusu ve kısa bir açıklama yeterlidir. Böylece kullanıcı siteyi terk etmek yerine yolculuğuna devam eder.

Erişilebilirlik bir zorunluluk mu?

Erişilebilirlik kuralları ülkeye ve sektöre göre değişir, bu yazı ise hukuki danışmanlık değildir. Kendi yükümlülüğünüzü resmi kaynaktan ya da bir hukuk uzmanından doğrulayın. Yine de teknik taraf her yerde aynı yönergeye dayanır.

Ticari açıdan bakınca tablo daha net. Erişilebilir bir site yalnız engelli kullanıcıya değil, yaşlanan göze, küçük ekrana ve gürültülü ortama da yardım eder. Kısacası erişilebilirlik, kullanıcı dostu web sitesi hedefinin ayrı bir maddesi değil, aynı işin bir parçasıdır.

Başlamak için üç adım yeter. Klavyeyle gezinmeyi deneyin, görsellere anlamlı alternatif metin yazın ve kontrast oranını ölçün. Bu üçü, denetimlerde en sık çıkan bulguların büyük bölümünü kapatır.

Daha ileri gitmek isterseniz ekran okuyucuyla bir akış deneyin. Deneyim şaşırtıcı biçimde öğreticidir, çünkü tasarımınızdaki varsayımları ilk kez duyarak fark edersiniz.

Beşinci yol: formları nasıl kısaltırsınız?

Her ek alan bir kayıp noktasıdır. Formda sorduğunuz her bilgi için tek bir soru sorun: bu alan olmadan ilk teması kuramıyor muyum? Yanıt belirsizse alanı kaldırın.

Alanları kaldırmak her zaman mümkün olmaz. O durumda sırayı değiştirin; kolay alanları başa, hassas alanları sona koyun. Ayrıca neden sorduğunuzu tek satırla açıklayın, böylece tereddüt azalır.

Hata mesajlarını da unutmayın. Hata, alanın yanında ve anlaşılır bir dille çıksın. Form tasarımının ayrıntılı kurgusunu form tasarımı yazımızda anlattık.

Formu kısaltmanın bir alternatifi daha var: adımlara bölmek. Uzun bir formu iki ya da üç adıma ayırırsanız kullanıcı her ekranda daha az bilgiyle karşılaşır. Buna karşılık adım sayısını abartmayın, çünkü sonu görünmeyen bir form da terk edilir. İlerleme göstergesi bu tereddüdü azaltır.

Eylem çağrısını nasıl yazarsınız?

Eylem çağrısı, kullanıcının bir sonraki adımını tek cümlede söyler. Belirsiz ifadeler yerine sonucu yazın: ne olacağını bilen kullanıcı daha kolay tıklar.

Üç kural yeterlidir. Fiille başlayın, sonucu söyleyin ve sayfada tek bir ana eylem bırakın. İkinci bir eşit ağırlıklı düğme koyarsanız kullanıcı karar vermeyi erteler.

Düğme metninin yanındaki küçük açıklama da işe yarar. Örneğin gizlilik notu ya da yanıt süresi beklentisi tereddüdü azaltır. Örnek kalıplar için CTA butonu örnekleri yazımıza bakın.

Düğme yerleşimi de metin kadar önemlidir. Mobilde ana eylemi ekranın alt bölümünde, başparmağın rahat eriştiği yerde tutun. Masaüstünde ise metnin bitiminde tekrar edin, çünkü uzun sayfalarda kullanıcı yukarı dönmek istemez. Aynı eylemi iki yerde göstermek kafa karıştırmaz, aksine kolaylaştırır.

Kıvrım üstü alanda ne bulunmalı?

Ekranın ilk görünen bölümü kararın büyük kısmını belirler. Burada üç şey olmalı: ne yaptığınız, kime yaptığınız ve bir sonraki adım. Slogan şiirine yer ayırmayın.

Görsel de bu alanda çalışır, ama metnin önüne geçmemeli. Büyük bir kapak görseli metni aşağı itiyorsa kullanıcı mobilde hiçbir bilgi görmeden kaydırmaya başlar.

Alanın mantığını ve ölçüsünü above the fold yazımızda tartıştık. Oradaki örnekler bu bölümün tasarımını somutlaştırıyor.

Eylem çağrısını test etmeyi de ihmal etmeyin. İki farklı metni sırayla deneyin ve aynı trafik koşullarında karşılaştırın. Tek seferde tek değişken değiştirin, yoksa sonucu yorumlayamazsınız. Küçük bir metin değişikliği bazen düğmenin rengini değiştirmekten daha çok fark yaratır.

Kullanıcı dostu web sitesi SEO'ya yardım eder mi?

Dolaylı olarak evet, ama abartılı bir bağ kurmayın. Google'ın sayfa deneyimi sayfası net konuşuyor: tek bir sinyal yoktur ve sıralama sistemleri Core Web Vitals verisini kullanır.

Aynı sayfa, diğer sayfa deneyimi unsurlarının doğrudan sıralama yükseltmediğini de söylüyor. Güvenli bağlantı, mobil uyum, rahatsız edici ara ekranların yokluğu ve reklam dengesi yine de kullanıcı için değerlidir.

Yani kullanıcı dostu web sitesi kurmak bir sıralama hilesi değildir. Kullanıcı memnuniyeti, dönüşüm ve tekrar ziyaret üzerinden kazandırır. İlişkinin ayrıntısını SEO ve UX uyumu yazımızda ele aldık.

Bir yanlış anlamayı da düzeltelim. Sayfa deneyimini iyileştirmek, içeriğin zayıflığını telafi etmez. Arama sonuçlarında önce sorunun yanıtını veren içerik kazanır; deneyim ise o içeriği okunur kılar. İkisini birlikte kurun, aksi halde hızlı ama boş bir site elde edersiniz.

Beş yolun etkisini nasıl karşılaştırırsınız?

Aşağıdaki tablo her yolun hangi kullanıcı sorununu çözdüğünü ve nasıl ölçeceğinizi gösterir. Tabloyu önceliklendirme toplantısına götürebilirsiniz.

YolÇözdüğü sorunNasıl ölçersiniz
HızSayfa açılmadan vazgeçmeGerçek kullanıcı verisi ve laboratuvar testi
Mobil kullanımYanlış dokunma ve yatay kaydırmaGerçek cihaz denemesi ve uyumluluk testi
GezinmeAradığını bulamamaSayfa derinliği ve site içi arama sorguları
OkunabilirlikMetni tarayıp çıkmaOkuma süresi ve kontrast oranı
EylemFormu yarıda bırakmaAlan bazlı terk ve form tamamlama oranı

Tabloda tek bir satırı seçip başlayın. Beş cepheyi aynı hafta açmak ekibi yorar ve etkisini ölçemez hale getirir.

Bir ölçüm tuzağına dikkat edin. Yeni tasarım yayına girdiği hafta sayılar genellikle dalgalanır, çünkü düzenli ziyaretçiler alışkanlıklarını yeniden kurar. Bu yüzden ilk haftanın verisiyle karar vermeyin. İki ile dört hafta arası bir pencere, gerçek etkiyi görmek için daha uygundur.

Bir karşılaştırma daha işinize yarar: aynı sektördeki üç siteyi kendi telefonunuzda açın ve ilk otuz saniyeyi not alın. Rakip analizi yapmıyoruz, kullanıcı beklentisini kalibre ediyoruz. Ziyaretçiniz sizi boşlukta değerlendirmez; az önce gezdiği sitelerle kıyaslar. Bu küçük alıştırma, ekibin körleşmiş bakışını hızla tazeler.

Hangi ölçümlerle ilerlemeyi takip edersiniz?

Her değişiklik için önce bir başlangıç değeri alın. Sonra tek bir değişiklik yapın ve iki hafta bekleyin. Aynı anda üç şey değiştirirseniz hangisinin işe yaradığını asla bilemezsiniz.

Takip edeceğiniz ölçümler şunlardır: açılış sayfası bazlı etkileşim, form tamamlama oranı, site içi arama sonrası tıklama ve mobil ile masaüstü arasındaki fark. Dördü birlikte okunduğunda hikâye netleşir.

Mobil ile masaüstü farkını özellikle izleyin. Fark açılıyorsa sorun büyük olasılıkla mobil düzende duruyor. Ayrıca mobil ve masaüstü sıralamalarının neden ayrışabileceğini bilmek yorumu kolaylaştırır.

Ölçümleri tek bir sayfada toplayın. Beş yol için beş satır, her satırda başlangıç değeri, hedef ve son ölçüm yeter. Bu tablo ekip içinde ortak dil kurar, çünkü herkes aynı sayıya bakar. Ayrıca yönetime ilerlemeyi anlatmak kolaylaşır, zira hikâye zaten tabloda durur.

Tasarımı yenilerken nelere dikkat etmelisiniz?

Yenileme, kullanıcı dostu web sitesi hedefinin en riskli anıdır. Çoğu ekip görünümü değiştirirken yapıyı da habersiz değiştirir; sonra trafik düşer ve nedeni aranır.

Üç önlem riski ciddi biçimde azaltır. Önce mevcut adres yapısını listeleyin. Sonra değişen her adres için yönlendirme planı yazın. En sonunda yayın öncesi bir deneme ortamında tüm akışları deneyin.

Ayrıca eski tasarımın ölçümlerini saklayın. Karşılaştırma yapamadığınız bir yenileme, iyileşme mi gerileme mi getirdiğini söylemez. Kurumsal yenilemelerde bu üç kontrolü yayın planının zorunlu adımı yapın.

Yenileme sırasında içerik envanteri çıkarmayı da unutmayın. Hangi sayfa trafik getiriyor, hangisi hiç ziyaret almıyor? Trafik getiren sayfaları yeni tasarıma birebir taşıyın, zayıf olanları ise birleştirin. Böylece hem yapı sadeleşir hem mevcut arama performansı korunur.

Hangi yaygın hatalar kullanıcıyı kaçırır?

Hataların çoğu iyi niyetli bir tasarım kararından doğar. Biri siteyi daha canlı yapmak ister, sonuçta kullanıcı bir engel duvarına çarpar.

  • Sayfa açılır açılmaz çıkan bülten penceresi: okuma başlamadan araya girer.
  • Otomatik oynayan sesli video: kullanıcıyı sekmeyi kapatmaya iter.
  • Kaydırmayı ele geçiren animasyonlar: kontrolü kullanıcıdan alır.
  • Her sayfada farklı menü düzeni: öğrenmeyi sıfırlar.
  • Düğme gibi görünmeyen düğmeler: tıklanacak yeri gizler.

Listeyi kendi sitenizde tek tek test edin. Arayüz kaynaklı satış kayıplarının daha geniş dökümünü UX hataları yazımızda bulabilirsiniz.

Bir hata türü daha var: kullanıcıya iş yükü bindirmek. Zorunlu üyelik, gereksiz doğrulama adımı ya da dosya yüklemesi isteyen bir form, ilk temasta aşırı istektir. İlk adımda yalnız iletişim kurmanızı sağlayacak kadarını isteyin, gerisini sonra toplayın.

Kullanıcı dostu web sitesi kontrol listesi

Aşağıdaki listeyi her yayından sonra uygulayın. Her madde kısa sürer, ama birlikte beş yolun tamamını denetler.

  1. Ana sayfayı gerçek bir telefonda, zayıf bağlantıda açın ve süreyi not alın.
  2. En çok ziyaret edilen üç sayfanın gerçek kullanıcı hız verisini okuyun.
  3. Menüyü siteye ilk kez bakan birine gösterip üç sayfayı bulmasını isteyin.
  4. Formu telefonla doldurun; her alanın gerekliliğini tek tek sorgulayın.
  5. Metin ile arka plan arasındaki kontrast oranını ölçün.
  6. Site içi arama sorgularını açıp boş sonuç dönen aramaları listeleyin.
  7. Açılır pencereleri kapatıp dönüşüm farkını iki hafta izleyin.

Listeyi bir kişiye sahiplendirin ve sonuçları yazılı tutun. Sahipsiz bir kontrol listesi hiçbir zaman açılmaz.

Listeyi uygularken bulgularınızı önem sırasına dizin. Kullanıcıyı tamamen engelleyen sorunlar birinci sırada durur; rahatsız eden ama engellemeyen ayrıntılar ikinci sırada bekler. Bu ayrım, kısıtlı bir geliştirme bütçesini doğru yere yönlendirir ve ekibin motivasyonunu korur.

Bu işleri kendiniz ne kadar yapabilirsiniz?

İşin büyük bölümü disiplin işidir. Menüyü sadeleştirmek, formu kısaltmak, metni bölmek ve görselleri küçültmek için ajansa ihtiyaç duymazsınız. Dürüst konuşalım: çoğu sitede eksik olan şey bilgi değil, sıra.

Diğer tarafta ise yapısal işler durur. Çok dilli yapı kurgusu, bileşen bazlı tasarım sistemi, erişilebilirlik denetimi ve yenileme sırasında adres geçişi ayrı bir uzmanlık ister. Burada yapılan hata aylar sonra ortaya çıkar.

Bu noktada dışarıdan destek mantıklı olur. Ekibimizin web tasarım hizmeti yaklaşımında ölçüm, erişilebilirlik ve içerik yapısı aynı masada durur; böylece görünüm değişirken performans geride kalmaz.

Son bir hatırlatma: değişiklikleri küçük parçalar halinde yayına alın. Büyük bir yenilemeyi tek seferde açmak, hangi kararın işe yaradığını gizler ve geri dönüşü zorlaştırır. Haftada bir iyileştirme yayınlamak hem ölçümü kolaylaştırır hem ekibin ritmini korur. Üstelik kullanıcı da ani bir arayüz şokuyla karşılaşmaz, çünkü değişim kademeli ilerler.

Sırada ne yapmalısınız?

Bu hafta tek bir yol seçin. Hız en somut kazancı verir, bu yüzden çoğu sitede oradan başlamanızı öneriyoruz. Görselleri küçültün, gereksiz betikleri kaldırın ve farkı iki hafta ölçün.

Sonraki hafta mobil deneyime geçin. Gerçek bir cihazda test yapın, ardından mobil uyumlu mu testi ile bulgularınızı doğrulayın. Üçüncü haftada gezinmeyi, dördüncüde okunabilirliği, beşincide formu ele alın.

Beş haftalık planı takvime yazın ve her hafta tek bir yolu kapatın. Ara raporu kısa tutun, yalnız o haftanın ölçümünü ve kararını not alın.

Beş hafta sonra elinizde ölçülmüş bir ilerleme olur. Hiçbir tasarım kararı sonuç garantisi vermez, ama sürtünmeyi azaltmak hemen her sitede işe yarar. Kararı veriye bakarak verin, tahmine değil.

Sıkça Sorulan Sorular

Kullanıcı dostu web sitesi için önce neyi düzeltmeliyim?
Hızdan başlayın, çünkü en somut kazancı orada görürsünüz. Görselleri modern formatta ve gerçek görüntüleme boyutunda sunun, gereksiz üçüncü taraf betiklerini kaldırın. Tek bir değişiklik yapıp iki hafta ölçün. Ardından mobil deneyime, gezinmeye, okunabilirliğe ve forma sırayla geçin; aynı hafta beş cepheyi açmayın.
Mobil uyumu nasıl test ederim?
Önce gerçek bir telefonda, mümkünse zayıf bağlantıda deneyin. Metnin yakınlaştırma olmadan okunduğunu, düğmelere parmakla rahat basıldığını ve yatay kaydırma gerekmediğini kontrol edin. Ardından bir dış test aracıyla bulgularınızı doğrulayın. Gerçek cihaz denemesi ile araç çıktısını birlikte okumak en güvenilir sonucu verir.
Kontrast oranı neden önemli?
Kontrast, metnin arka plandan ayrışma gücüdür. Yetersiz kontrast güneş altındaki kullanıcıyı da az gören kullanıcıyı da aynı anda engeller. Uluslararası ölçüt WCAG yönergeleridir; başarı ölçütleri A, AA ve AAA düzeylerinde sıralanır. Renk seçimlerini gözle onaylamak yerine oranı bir araçla hesaplayın ve tasarım sisteminize yazın.
Formda kaç alan olmalı?
Kesin bir sayı yoktur, ama her alan için tek bir soru sorun: bu bilgi olmadan ilk teması kurabilir miyim? Yanıt evetse alanı kaldırın. Kaldıramıyorsanız sırayı değiştirin, kolay alanları başa alın ve hassas alanları sona koyun. Neden sorduğunuzu tek satırla açıklamak tereddüdü belirgin biçimde azaltır.
Kullanıcı dostu tasarım sıralamayı yükseltir mi?
Doğrudan bir yükseltme sözü vermeyin. Google sayfa deneyimi sayfasında tek bir sinyal olmadığını, sıralama sistemlerinin Core Web Vitals verisini kullandığını söylüyor. Diğer sayfa deneyimi unsurları doğrudan sıralama yükseltmiyor. Kazanç daha çok memnuniyet, dönüşüm ve tekrar ziyaret üzerinden gelir, bu yüzden hedefi kullanıcıya göre kurun.
Yenileme sırasında neyi kaybetme riski var?
En büyük risk adres yapısının habersiz değişmesidir. Önce mevcut adresleri listeleyin, değişen her adres için yönlendirme planı yazın ve yayın öncesi bir deneme ortamında tüm akışları deneyin. Eski tasarımın ölçümlerini de saklayın; karşılaştırma yapamazsanız yenilemenin iyileşme mi getirdiğini söyleyemezsiniz. Yayın gününde bir kişiyi yönlendirme takibine ayırın.
  • web tasarım
  • kullanıcı deneyimi
  • mobil uyumluluk
  • site hızı
  • erişilebilirlik
  • ux
Paylaş:
Talha Aslan

Google Partner dijital pazarlama uzmanı. 2012’den beri SEO, Google Ads, web tasarım ve e-ticaret projelerinde sahada; bu blogda gördüğünüz her yazı o deneyimden çıkar.

Sıradaki proje

Projeniz için teklif alın.

Talebiniz doğrudan Talha Aslan ve ekibine ulaşır: stratejiyi Talha kurar, uygulamayı deneyimli ekip yürütür. Aynı gün dönüş yapar, kapsamı, takvimi ve tutarı yazılı teklifle 1 iş günü içinde göndeririz.