Web

Looking Glass Nedir? Hosting Ağ Kalitesi Nasıl Ölçülür?

Talha Aslan 15 dakikalık okuma 4 görüntülenme

Looking Glass nedir?

Looking Glass, bir ağ sağlayıcısının yönlendiricilerine dışarıdan, salt okunur ve kısıtlı erişim veren web arayüzüdür. Bu arayüzle ping, traceroute ve BGP rota sorgusu gibi komutları sağlayıcının kendi ağının içinden çalıştırır, sonucu tarayıcınızda okursunuz. Böylece ağı dışarıdan değil, içeriden görürsünüz.

Türkçede karşılığı "bakan cam" gibi bir ifadeye kadar gider, ancak sektörde herkes İngilizce adıyla kullanır. Önemli olan fikirdir: Siz ağı yalnızca kendi bağlantınızdan görürsünüz; bu arayüz ise size başka bir noktadan bakma imkanı verir.

Ekibimiz web sitesi ve e-ticaret projelerinde hosting kararlarını sık sık müşterilerle birlikte tartışır. Bu yazıda aracı hosting satın almadan önce nasıl kullanacağınızı, sonucu nasıl okuyacağınızı ve nerede yanıltabileceğini anlatıyoruz. Ping ve traceroute ayrıntıları kardeş yazılarımızın konusu olduğu için burada yalnızca bu bağlamda ele alıyoruz.

Looking Glass hangi komutları çalıştırır?

Genel olarak bir looking glass üç tür sorgu sunar. Hurricane Electric'in herkese açık sayfası bunun iyi bir örneğidir: BGP Route, BGP Summary, Ping ve Traceroute komutlarını, dünyanın dört bir yanındaki yönlendirici konumları arasından seçerek çalıştırabilirsiniz.

  • Ping: Seçtiğiniz yönlendiriciden hedef IP adresine ICMP yankı isteği gönderir ve gidiş geliş süresini gösterir.
  • Traceroute: Paketin hedefe giderken uğradığı yönlendiricileri sırayla listeler.
  • BGP rota sorgusu: Hedef IP adresini kapsayan ön eki ve o ön ekin hangi otonom sistemler üzerinden geldiğini gösterir.
  • BGP özeti: Yönlendiricinin komşuluk ilişkilerini ve durumlarını sıralar. Bu komut her sağlayıcıda açık olmaz.

Sağlayıcıdan sağlayıcıya komut seti değişir. Bazıları yalnızca ping ve traceroute sunar, bazıları ise BGP sorgusunu da açar. Hurricane Electric sayfasındaki uyarı da dikkat çekicidir: bilgiler ve destek "best effort", yani elinden geldiğince esasına dayanır.

Kendi bilgisayarınızdaki testle bu araç arasındaki fark nedir?

Fark, bakış noktasındadır. Kendi bilgisayarınızdan çalıştırdığınız ping, sizin internet servis sağlayıcınızdan hedefe giden yolu ölçer. Bu arayüz ise hosting sağlayıcısının ağından, yani sunucunun bulunduğu veri merkezi tarafından çıkan yolu gösterir.

Bu ayrım önemlidir, çünkü internette gidiş ve dönüş yolu aynı olmak zorunda değildir. Örneğin ziyaretçinizin paketi sunucuya bir yoldan ulaşabilir, sunucunun cevabı ise başka bir yoldan döner. Dolayısıyla tek yönlü bir test, hikayenin yarısını anlatır.

YöntemNeyi gösterirNeyi göstermez
Kendi bilgisayarınızdan ping ve tracerouteSizin bağlantınızdan sunucuya giden yolSunucudan dışarıya çıkan yol
Looking glassSağlayıcının ağından hedefe giden yol ve rota bilgisiSizin evinizdeki ya da ofisinizdeki hat kalitesi
Hız testi sayfasıDosya indirme hızı ve toplam verimRota ve yönlendirici ayrıntısı
Lighthouse ve saha verisiSayfanın gerçek yüklenme performansıAğ yolunun hangi noktada yavaşladığı

Kısacası bu araç tek başına karar aracı değil, tamamlayıcı bir gözlem aracıdır. Diğer yöntemlerle birlikte kullandığınızda anlam kazanır.

Hosting almadan önce looking glass nasıl bulunur?

İlk adım, sağlayıcının sitesinde "Looking Glass", "Network" ya da "Test IP" başlıklı bir sayfa aramaktır. Kendi ağını yöneten ve ağ şeffaflığına önem veren sağlayıcılar bu sayfayı genellikle herkese açık yayınlar. Sayfa yoksa satış ya da destek ekibine sorabilirsiniz.

Genel olarak paylaşımlı hostingde bu sayfa daha seyrek, VPS ve fiziksel sunucu hizmetlerinde ise daha sık yayınlanır. Bu kesin bir kural değildir, yalnızca bir eğilimdir. Sayfanın bulunmaması da tek başına kötü işaret sayılmaz.

Şunları sağlayıcıdan isteyebilirsiniz:

  • Looking glass sayfasının adresi.
  • Kullanmak istediğiniz veri merkezindeki bir test IP adresi.
  • Mümkünse bir test dosyası indirme bağlantısı.
  • Hangi konumlarda yönlendirici sunduklarına dair kısa bir liste.

Hosting seçiminin diğer boyutları için web sitesi için hosting nasıl seçilir rehberimize bakabilirsiniz. Orada işlemci, disk, destek ve yedekleme gibi ölçütleri bulursunuz.

Looking Glass ile adım adım nasıl test yaparsınız?

Önce neyi ölçmek istediğinize karar verin. Çoğu web sitesi için asıl soru şudur: ziyaretçilerimin bulunduğu bölgeden sunucuya ulaşım düzgün mü? Bu soruyu iki yönlü test ederek yanıtlarsınız.

  1. Hedef kitlenizin ağırlıklı bulunduğu ülke ya da şehirlerde bir hat sahibi olan bir IP adresi belirleyin. Kendi IP adresinizi IP adresim aracıyla öğrenebilirsiniz.
  2. Sağlayıcının looking glass sayfasında, sunucunuzun bulunduğu konumdaki yönlendiriciyi seçin.
  3. Önce ping çalıştırın ve gecikme değerlerini not edin.
  4. Ardından aynı hedefe traceroute çalıştırın ve atlama sayısına, yolun nereden geçtiğine bakın.
  5. Tersini de deneyin: kendi bilgisayarınızdan sunucunun test IP adresine ping ve traceroute çalıştırın.
  6. Testi gün içinde farklı saatlerde birkaç kez tekrarlayın ve sonuçları bir tabloya yazın.

Tek bir ölçüm yanıltıcı olabilir. Bu nedenle sabah, öğleden sonra ve akşam yoğun saatlerde birer test yapmak daha sağlıklı bir resim verir.

Ping sonucu nasıl okunur?

Ping çıktısında en çok üç değere bakarsınız: ortalama gecikme, en yüksek gecikme ve paket kaybı. Gecikme milisaniye (ms) cinsinden gelir. Paket kaybı sıfır olmalıdır; sürekli kayıp görüyorsanız ya hat ya da hedef sorunludur.

Bir ağ ölçümünde mutlak rakamdan çok tutarlılık önemlidir. Örneğin on denemenin tamamına yakın aynı değeri veriyorsa hat kararlıdır. Değerler birden fırlıyorsa, yani bir deneme çok yüksek çıkıyorsa, ağda dalgalanma olabilir.

Fiziksel mesafe de gecikmeyi etkiler. Işık hızı bir sınırdır; bu nedenle İstanbul ile Frankfurt arasındaki bir sunucunun gecikmesi, aynı şehirdeki bir sunucudan doğal olarak yüksektir. Dolayısıyla sonucu, hedef kitlenizin konumuna göre değerlendirmelisiniz.

Ayrıca ping, ICMP yankı isteği ve yanıtı ile çalışır; bu mekanizma RFC 792 ile tanımlanan ICMP protokolüne dayanır. Bazı sunucular ya da güvenlik duvarları bu paketlere yanıt vermez. Yanıt yoksa sitenin kapalı olduğu sonucuna varmayın.

Ping ve gecikme kavramlarının ayrıntılarını kardeş yazımızda ele alıyoruz. Burada yalnızca çıktıyı okumak için gereken kadarını veriyoruz.

Looking Glass traceroute çıktısı nasıl yorumlanır?

Traceroute her satırda bir atlama gösterir. Satırda atlamanın sırası, yönlendiricinin adı ya da IP adresi ve genellikle üç ölçüm yer alır. Aşağıdaki çıktı kurgusal bir örnektir, gerçek bir ağa ait değildir ve yalnızca dokümantasyon amaçlı adresler kullanır.

 1  core1.example.net (198.51.100.1)   0.4 ms   0.4 ms   0.5 ms
 2  edge2.example.net (198.51.100.9)   1.1 ms   1.0 ms   1.2 ms
 3  transit.example.org (203.0.113.5)  8.3 ms   8.1 ms   8.4 ms
 4  isp-gw.example.com (203.0.113.77) 24.7 ms  25.2 ms  24.9 ms
 5  203.0.113.10                      25.8 ms  25.6 ms  26.0 ms

Bu örnekte süre atlama atlama artıyor, son satırda hedefe ulaşılıyor. Bu, sağlıklı bir yolun tipik görüntüsüdür. İki atlama arasındaki ani ve kalıcı sıçrama ise dikkat çeker.

Yine de yıldız işaretleri (*) görmek tek başına sorun anlamına gelmez. Bazı yönlendiriciler, kendilerine gelen sorgulara yanıt vermeyi düşük öncelikli tutar ya da hiç yanıtlamaz. Önemli olan, sıçrama sonraki atlamalarda da devam ediyor mu, buna bakmaktır.

Atlamaların adlarındaki ipuçları da işe yarar. Birçok ağ, yönlendirici adlarına şehir ya da kuruluş kısaltması koyar. Böylece paketin hangi kıtadan geçtiğini kabaca anlarsınız.

BGP rota sorgusu size ne söyler?

BGP, internetteki bağımsız ağların birbirine hangi adreslere nasıl ulaşılacağını anlattığı yönlendirme protokolüdür. Güncel sürümü BGP-4, RFC 4271 ile tanımlanır. Arayüz bu bilgiyi okunur biçimde gösterir.

Bir BGP rota sorgusunda tipik olarak şunları görürsünüz:

  • Hedef IP adresini kapsayan ön ek.
  • AS yolu: Paketin hedefe varmak için geçeceği otonom sistemlerin sırası.
  • Rotanın hangi komşudan öğrenildiği.
  • Topluluk (community) gibi ek özellikler.

AS yolu kısaysa genellikle hedefe daha doğrudan ulaşılıyor demektir; ancak kısa yol her zaman daha hızlı yol değildir. Yönlendirme tercihleri ticari anlaşmalara ve sağlayıcının politikalarına bağlıdır.

Cisco tarzı sistemlerde bu sorgunun karşılığı show ip bgp komutudur; web arayüzlerinde ise genellikle "BGP Route" düğmesi bunu yapar. Bu ayrıntı çoğu web sitesi sahibi için gereğinden fazla teknik olabilir. Yine de sağlayıcınızla konuşurken terimleri bilmek işinizi kolaylaştırır.

Ağ sonuçları site hızını nasıl etkiler?

Ağ gecikmesi, sayfanızın ilk baytının size ulaşma süresine doğrudan eklenir. web.dev, Time to First Byte (TTFB) metriğini sayfaya gitmeye başladığınız an ile yanıtın ilk baytının gelişi arasındaki süre olarak tanımlar. Bu süre yönlendirmeleri, DNS sorgusunu, bağlantı ve TLS el sıkışmasını ve sunucu yanıtını içerir.

web.dev iyi TTFB için 0,8 saniye ve altını, zayıf TTFB için 1,8 saniyenin üzerini referans gösterir. Bağlantı kurma süresini ve arka uç süresini kısaltmak TTFB'yi düşürür. Bu araç zincirin yalnızca ağ halkasını görmenize yardım eder.

Yani ağ sonuçları iyi görünüyor ama site yavaşsa, sorun büyük olasılıkla ağda değildir. Yazılım katmanı, veritabanı, eklentiler ya da görsel boyutları devreye girer. Bu noktada site hızının SEO'yu nasıl etkilediğini ve Core Web Vitals ölçütlerini incelemek daha verimlidir.

E-ticaret sahipleri için bu tablo daha da önemlidir. Sayfa hızı dönüşümü etkiler; ayrıntılar için e-ticarette sayfa hızı satışları etkiler mi yazımıza bakın.

Kimler looking glass kullanır, neden herkese açılır?

Looking glass'ı en çok ağ operatörleri, internet değişim noktası (IXP) üyeleri ve ağ mühendisleri kullanır. Philip Smith'in peering araç kutusu sayfasına göre arayüz, bir yönlendiriciye ya da rota toplayıcıya sınırlı erişim veren bir web ön yüzüdür. Operatörler bununla BGP tablosuna bakar, dış yönlü politikalarını doğrular ve farklı noktalardan ulaşılabilirliği denetler.

Peki sağlayıcılar neden bunu herkese açar? Çünkü şeffaflık güven yaratır ve destek yükünü azaltır. Bir müşteri sorun yaşadığında kendi ölçümünü alıp destek ekibine getirebilir. Böylece iki taraf da aynı veriye bakarak konuşur.

Siz web sitesi ya da e-ticaret sahibi olarak bu kitlenin içinde değilsiniz, ancak aynı aracı kullanabilirsiniz. Önemli olan, çıktının bir ağ mühendisi için tasarlandığını bilmek ve gereksiz ayrıntıda kaybolmamaktır. Çoğu karar için gecikme, paket kaybı ve yolun genel şekli yeterlidir.

Üçüncü taraf bir looking glass ile sunucunuza dışarıdan nasıl bakarsınız?

Looking glass'ın akıllıca bir kullanımı, sunucunuza başka ağlardan bakmaktır. Sunucunuzun IP adresini DNS sorgulama aracıyla öğrenin. Ardından herkese açık bir looking glass sayfasında, hedef kitlenizin bulunduğu bölgeye yakın bir konum seçin ve hedef olarak sunucunuzun IP adresini girin.

Bu yöntem ziyaretçinin yönüne daha yakın bir görüntü verir. Çünkü paket, o ağın içinden sizin sunucunuza doğru gider. Yine de dikkat edin: tek bir üçüncü taraf ağı tüm ziyaretçilerinizi temsil etmez.

  • Birden fazla bölgeden ve birden fazla ağdan deneme yapın.
  • Her denemede aynı hedefi ve aynı komutu kullanın ki sonuçlar karşılaştırılabilsin.
  • Sonuçları tarih ve saatle birlikte kaydedin.
  • Kendi sunucunuz dışındaki sistemleri hedeflemeyin.

Bu test özellikle yeni bir sunucuya geçmeden önce ya da geçişten sonra işe yarar. Yeni sunucunun ağ görünümünü eskisiyle yan yana koymak, kararınızı veriyle destekler.

Gecikme neden yüksek çıkar?

Yüksek gecikmenin birkaç tipik nedeni vardır. Bunları bilmek, sonucu doğru yorumlamanıza yardım eder. Her neden için çözüm de farklıdır.

  • Fiziksel mesafe: Sinyal kablolarda sınırlı hızla ilerler, uzak konum doğal olarak daha yavaştır.
  • Dolambaçlı rota: Paket coğrafi olarak makul olmayan bir yoldan gidebilir. Örneğin komşu iki ülke arasındaki trafik üçüncü bir ülke üzerinden akabilir.
  • Ağ tıkanıklığı: Yoğun saatlerde bir bağlantı doyduğunda gecikme artar.
  • Yönlendirici önceliği: Bazı cihazlar kontrol paketlerine yavaş yanıt verir, bu da ara atlamada yüksek süre gösterir.
  • Hedefin kendisi: Sunucu yoğunsa yanıtı gecikebilir.

Dolambaçlı rota, BGP'nin ticari anlaşmalara dayalı doğasından kaynaklanır. En kısa fiziksel yol, en ucuz ya da tercih edilen yol olmayabilir. Bu durumu düzeltmek sizin elinizde değildir; sağlayıcının ağ ekibi rota tercihlerini değiştirebilir.

IPv4 ve IPv6 sorgularında nelere dikkat edersiniz?

Birçok looking glass hem IPv4 hem IPv6 sorgusunu destekler. Hurricane Electric sayfasında BGP özeti de iki sürüm için ayrı sunulur. Sitenizin her iki sürümle de erişilebilir olması modern bir beklentidir.

İki sürümün yolu birbirinden farklı olabilir. Bu nedenle aynı hedefe IPv4 ve IPv6 ile ayrı ayrı sorgu çalıştırın. IPv6 yolunun belirgin biçimde yavaş ya da kesintili olduğunu görürseniz, bunu sağlayıcıya iletin.

Sitenizin IPv6 üzerinden yanıt verip vermediğini IPv6 testi ile hızlıca kontrol edebilirsiniz. IPv6 adresi yoksa sorgu da çalışmaz; bu durumda önce sağlayıcınıza IPv6 desteğini sorun. Örnek belgelerde IPv6 için yalnızca 2001:db8::/32 bloğu kullanılır, gerçek adresinizi paylaşmayın.

İki sağlayıcıyı looking glass ile nasıl karşılaştırırsınız?

Karşılaştırmanın adil olması için her iki sağlayıcıda aynı hedefi, aynı saatleri ve aynı sayıda denemeyi kullanın. Aşağıdaki tablo tamamen kurgusal bir örnektir; gerçek bir ölçüm ya da gerçek bir sağlayıcı değildir. Yalnızca nasıl kayıt tutacağınızı gösterir.

Ölçüt (örnek)Sağlayıcı ASağlayıcı B
Ortalama ping, sabah22 ms31 ms
Ortalama ping, akşam yoğunluğu24 ms58 ms
Paket kaybıYüzde 0Yüzde 0
Traceroute atlama sayısı914
Dönüş yolu farkıBenzerFarklı ülke üzerinden

Bu kurgusal tabloda A sağlayıcısı akşam saatlerinde de kararlı kalırken B sağlayıcısının gecikmesi iki katına yaklaşıyor. Böyle bir fark, fiyat benzer olduğunda karar verdirici olabilir. Ancak yalnızca bu tabloya bakarak karar vermeyin; destek kalitesi, yedekleme ve sunucu kaynakları da hesaba girer.

Ölçümlerinizi nasıl kaydedersiniz?

Ölçüm yapmak kadar kaydı düzenli tutmak da önemlidir. Aksi halde bir hafta sonra hangi saatte hangi sonucu aldığınızı hatırlamazsınız. Basit bir e-tablo çoğu zaman yeterlidir.

Tabloya şu sütunları ekleyin: tarih, saat, looking glass konumu, hedef IP adresi, komut, ortalama gecikme, paket kaybı ve notlar. Notlar sütununa, o gün özel bir durum olup olmadığını yazın. Örneğin bir bakım duyurusu ya da yoğun bir kampanya günü sonucu etkileyebilir.

Böylece zaman içinde eğilimi görürsünüz. Tek seferlik bir kötü sonuç ile her akşam tekrarlanan bir kötü sonuç çok farklı anlamlar taşır. İkincisi gerçek bir yoğunluk sorununa işaret eder; birincisi ise büyük olasılıkla geçici bir dalgalanmadır.

Kayıtlarınız ayrıca sözleşme ya da hizmet seviyesi konuşmalarında somut dayanak olur. Sağlayıcıyla görüşürken tarihli ve tekrarlanabilir veriyle gitmek, genel şikayetten çok daha ciddiye alınır.

Bu aracın sınırları nelerdir?

Bu araç güçlü bir görünürlük sağlar, fakat birkaç sınırı vardır. Bunları bilmezseniz sonucu fazla yorumlayabilirsiniz.

  • Tek bakış noktası: Sorgu yalnızca seçtiğiniz yönlendiriciden çıkar. Sağlayıcının diğer yönlendiricileri farklı davranabilir.
  • Anlık görüntü: Sonuç o saniyenin durumunu gösterir. Yoğun saatte tablo değişebilir.
  • Yalnızca ağ katmanı: Web sunucusunun, PHP'nin ya da veritabanının hızını ölçmez.
  • Tek yön: Genellikle sağlayıcıdan hedefe giden yolu gösterir, dönüş yolunu değil.
  • Kısıtlı erişim: Sağlayıcı hangi komutların açık olacağına karar verir.
  • Best effort: Hurricane Electric örneğinde olduğu gibi, hizmetin kendisi garanti vermez.

Üstelik bazı sağlayıcılar looking glass sayfasını yüklü bir sunucudan ya da ayrı bir makineden sunar. Bu durumda gördüğünüz sonuç, müşteri sunucularının bulunduğu segmentten küçük farklar taşıyabilir. Bu nedenle her sonucu bir ipucu olarak değerlendirin, mutlak hüküm olarak değil.

Hangi hosting türünde bu test daha anlamlıdır?

Looking glass, ağ yolunun belirleyici olduğu hizmetlerde daha çok işe yarar. Paylaşımlı hostingde sunucunun yükü ve diğer sitelerin etkisi çoğu zaman ağdan daha baskın olur.

Hosting türüNe kadar anlamlıNeden
Paylaşımlı hostingSınırlıPerformansı çoğunlukla sunucu yükü ve kaynak limitleri belirler
VPSOrta ve yüksekKonum ve ağ kalitesi seçiminizde ağırlık taşır
Fiziksel sunucuYüksekAğ sağlayıcısı ve bant genişliği anlaşması belirleyicidir
CDN arkasındaki siteDolaylıZiyaretçi önce CDN'e bağlanır, kaynak sunucuya ağ yolu ikinci planda kalır

Eğer sitenizin önünde bir CDN varsa, ziyaretçiye yakın bir noktadan yanıt gelir. Dolayısıyla kaynak sunucuya giden yol yalnızca önbellekte bulunmayan istekler için önem taşır. Önbellek kavramı için yazılımda önbellekleme yazısına göz atabilirsiniz.

Çıktıyı destek talebine nasıl eklersiniz?

Bir bağlantı sorununu sağlayıcıya iletirken bu çıktı güçlü bir kanıttır. "Siteme erişemiyorum" demek yerine ölçüm sunarsanız destek ekibi sorunu daha hızlı daraltır.

Bir destek talebine şunları ekleyin:

  • Testin tarihi ve saati, saat dilimiyle birlikte.
  • Kullandığınız looking glass konumu ve komut.
  • Hedef IP adresi ve sorunu gördüğünüz alan adı.
  • Ping ve traceroute çıktısının metin olarak kopyası.
  • Aynı testi kendi bilgisayarınızdan çalıştırdığınızda ne gördüğünüz.

Ekran görüntüsü yerine metin yapıştırmak daha iyidir, çünkü destek ekibi metni arayabilir ve karşılaştırabilir. Ayrıca kendi gerçek IP adresinizi halka açık forumlara yapıştırmamaya özen gösterin.

IP adresinin kime ait olduğunu merak ediyorsanız IP sorgulama ve WHOIS sorgulama araçlarımız yardımcı olur.

Hangi durumlarda kendiniz yapmamalı, sağlayıcıya bırakmalısınız?

Çıktıyı okumak herkesin yapabileceği bir iştir; ancak sonucu yorumlayıp müdahale etmek ağ mühendisliği gerektirir. Aşağıdaki durumlarda işi sağlayıcıya bırakmak daha doğrudur.

  • Sürekli paket kaybı ya da kopma görüyorsanız. Bu çoğu zaman sağlayıcının ya da üst ağın sorumluluğundadır.
  • Yönlendirme tablosunda beklenmedik bir AS yolu fark ediyorsanız. Rota değişikliği ancak ağı yöneten taraf tarafından düzeltilir.
  • Ağ yapılandırmasını (güvenlik duvarı, rota, arayüz) değiştirmeniz gerekiyorsa ve ne yaptığınızdan emin değilseniz.
  • Şüpheli yoğun trafik ya da saldırı belirtisi görüyorsanız.

Biz dijital pazarlama ve web ekibiyiz, hosting firması değiliz. Bu yazıdaki anlatım resmi dokümanlara ve standartlara dayanır; ağ operasyonu deneyimi iddiası taşımaz. Dolayısıyla ağ düzeyinde kesin teşhis için sağlayıcınızın ağ ekibi doğru muhataptır.

Siz kendi payınıza düşeni yapın: ölçümü alın, kanıtı toplayın ve talebi net yazın. Çözümü ise yetkili ekibe bırakın.

Hangi testlerle tamamlarsınız?

Tek bir araç bütün resmi vermez. Bu araç ağ yolunu, diğerleri ise farklı katmanları görmenizi sağlar. Bir hosting değerlendirmesinde şu tamamlayıcı kontrolleri yapabilirsiniz.

Yedekleme düzeni de hosting kararının ayrılmaz parçasıdır. Ağ ne kadar iyi olursa olsun, yedeği olmayan bir site risk altındadır. Bunun için web sitesi yedekleme stratejisi rehberimizi öneririz.

Hangi hatalardan kaçınmalısınız?

En sık görülen hata, tek bir ölçüme bakıp karar vermektir. Gecikme anlık dalgalanabilir. Birkaç ölçümün ortalamasına ve dağılımına bakmak daha güvenilirdir.

İkinci hata, looking glass sonucunu sitenin hızı sanmaktır. Oysa bu yalnızca ağ yolunu gösterir. Sayfa yüklenme süresinin büyük bölümü genellikle tarayıcıda ve uygulamada geçer.

Üçüncü hata, aracı kötüye kullanmaktır. Bu sayfalar herkese açık ve paylaşılan kaynaklardır. Şu davranışlardan kaçının:

  • Aynı sorguyu art arda yüzlerce kez çalıştırmak.
  • Üçüncü kişilerin sistemlerini yoğun biçimde yoklamak.
  • Otomatik betiklerle sayfayı sürekli sorgulamak.

Bu davranışlar hizmeti herkes için yavaşlatır ve sağlayıcı sizi engelleyebilir. Ayrıca sahibi olmadığınız sistemlere yönelik yoğun testler hukuki ve etik sorun yaratabilir.

Satın almadan önce looking glass kontrol listesi nedir?

Aşağıdaki liste, hosting ya da VPS satın almadan önce işe yarayacak kısa bir rehberdir. Hepsini tamamlamanız gerekmez; önceliğinize göre seçin.

  1. Sağlayıcının looking glass ya da test IP adresi sayfasını bulun.
  2. Hedef kitlenizin bulunduğu bölgeden sunucunun test IP adresine ping ve traceroute çalıştırın.
  3. Sağlayıcının looking glass sayfasından, kendi IP adresinize ping ve traceroute çalıştırın.
  4. Farklı saatlerde en az üç ölçüm alın.
  5. Paket kaybı, gecikme tutarlılığı ve atlama sayısını bir tabloya yazın.
  6. DNS, SSL ve IPv6 kontrollerini yapın.
  7. Sonuçları, fiyat ve destek kalitesiyle birlikte değerlendirin.

Bu listeyi bir karar tablosu gibi kullanmanız mümkündür. Her sağlayıcı için aynı ölçümleri alırsanız karşılaştırma adil olur.

Sonuçlar kötü çıkarsa ne yaparsınız?

Önce paniğe kapılmayın. Testi farklı saatlerde ve farklı konumlardan tekrarlayın. Sorun kalıcıysa, sağlayıcıya sonuçlarla birlikte yazın.

Satın alma öncesindeyseniz en basit çözüm başka bir veri merkezi konumu ya da başka bir sağlayıcıyı denemektir. Satın aldıktan sonra ise önce sağlayıcının yanıtını bekleyin, sonra gerekirse konum değişikliğini isteyin.

Öte yandan sonuç tüm hatlarda kötü değil, yalnızca belirli bir bölgeden kötüyse çözüm farklı olabilir. Örneğin hedef kitleniz o bölgedeyse CDN kullanımını ya da ek konumu değerlendirebilirsiniz. Hedef kitle başka yerdeyse bu bulgu sizin için ikinci planda kalır.

Web sitenizin teknik performansı ve görünürlüğü üzerine daha geniş bir değerlendirme isterseniz SEO danışmanlığı ve web tasarım hizmetlerimiz bu çerçevede destek verir.

Sonuç olarak nelere dikkat etmelisiniz?

Bu araç, hosting sağlayıcısının ağına içeriden bakmanın ücretsiz ve hızlı yoludur. Doğru kullanırsanız satın alma öncesinde somut veri sunar. Yanlış yorumlarsanız yanıltıcı olur.

Özetle şunları aklınızda tutun: Sonucu tek ölçüme dayandırmayın, ağ katmanını uygulama katmanıyla karıştırmayın ve ağ düzeyindeki müdahaleleri sağlayıcıya bırakın. Ping ve traceroute ayrıntıları için kardeş yazılarımıza, hosting ölçütleri için ise yukarıdaki rehbere dönebilirsiniz.

Daha fazla bilgi isterseniz Philip Smith'in looking glass sayfasını, Hurricane Electric looking glass örneğini, BGP-4 için RFC 4271 metnini, ICMP için RFC 792 metnini ve web.dev TTFB rehberini inceleyebilirsiniz.

Sıkça Sorulan Sorular

Looking glass ücretli mi?
Hayır, çoğu looking glass herkese açık ve ücretsizdir. Hurricane Electric ve Lumen gibi büyük ağ operatörleri sayfalarını internet kullanıcılarına açar. Yine de sağlayıcı erişimi kısıtlayabilir, bazı komutları kapatabilir ya da kullanım sıklığına sınır koyabilir. Bu nedenle sorguları ölçülü çalıştırmanız, aynı komutu art arda tekrarlamamanız gerekir.
Looking glass ile hız testi aynı şey mi?
Hayır. Hız testi dosya indirme hızını ve toplam verimi ölçer. Looking glass ise ağ yolunu, gecikmeyi ve rota bilgisini gösterir. Biri verimi, diğeri yolu anlatır. Hosting değerlendirirken ikisini birlikte kullanmak, tek başına birine güvenmekten daha sağlıklı bir sonuç verir. Bu yüzden önce yolu, sonra verimi inceleyin.
Looking glass sonucu iyiyse sitem hızlı olur mu?
Garanti vermez. Looking glass yalnızca ağ katmanını gösterir. Sayfa hızı ayrıca sunucu yazılımına, veritabanına, eklentilere ve görsellere bağlıdır. İyi bir ağ yolu hızlı bir site için gereklidir, ancak tek başına yeterli değildir. Lighthouse gibi araçlarla sayfa performansını ayrıca ölçmeniz, sorunun nerede olduğunu anlamanız için gerekir.
Her hosting sağlayıcısının looking glass sayfası var mı?
Hayır. Genellikle kendi ağını yöneten, VPS ya da fiziksel sunucu sunan sağlayıcılar bu sayfayı yayınlar. Paylaşımlı hostingde daha seyrek görülür. Sayfa bulunmaması tek başına kötü sayılmaz. Sağlayıcıdan bir test IP adresi isteyerek, kendi bilgisayarınızdan ping ve traceroute çalıştırıp ölçümünüzü yapabilirsiniz.
Looking glass ile hangi komutları çalıştırabilirim?
Sağlayıcıya göre değişir. Genellikle ping, traceroute ve BGP rota sorgusu bulunur. Bazı sayfalar BGP özeti de sunar. Hurricane Electric sayfası dört komut sunar: BGP Route, BGP Summary, Ping ve Traceroute. Sağlayıcınızın sayfasında hangi komutların açık olduğuna önce bakmanız, ardından yalnızca ihtiyacınız olanları çalıştırmanız yeterlidir.
Looking glass sonuçlarını destek ekibiyle paylaşmalı mıyım?
Evet, paylaşmanız faydalıdır. Testin tarihini ve saatini, kullandığınız konumu, hedef IP adresini ve çıktıyı metin olarak ekleyin. Böylece destek ekibi sorunu daha hızlı daraltır. Yalnızca kendi gerçek IP adresinizi, kimliğinizi ve parolalarınızı halka açık forumlarda ya da sosyal ortamlarda paylaşmamaya dikkat edin.
  • looking glass
  • hosting seçimi
  • ağ gecikmesi
  • traceroute
  • BGP
  • TTFB
  • VPS
Paylaş:
Talha Aslan

Google Partner dijital pazarlama uzmanı. 2012’den beri SEO, Google Ads, web tasarım ve e-ticaret projelerinde sahada; bu blogda gördüğünüz her yazı o deneyimden çıkar.

Sıradaki proje

Projenizi konuşalım.

Talebiniz doğrudan Talha Aslan ve ekibine ulaşır: stratejiyi Talha kurar, uygulamayı deneyimli ekip yürütür. İlk istişare ücretsizdir; hedefinizi dinler, net bir yol haritasıyla döneriz.